Зуны төгсгөл ойртож, агаар нэгэнтээ сэрүүссэн ч түр намдсан халуун дахин эрчимжих төлөвтэй байна. Солонгосын Цаг уурын албаны мэдээлснээр ирэх долоо хоног хүртэл улсын ихэнх бүс нутагт мэдрэгдэх температур дээд тал нь 33 хэм орчимд хүрч, шөнөдөө халуун шөнө (тропикийн шөнө) ажиглагдах газар ч байна. Ийм үед халуунаас дайжиж, өөр төрлийн үзвэрийг давхар үзэх боломжтой агуйн аяллын газруудыг танилцуулъя.
Кёнги мужийн Кванмён агуйд хадны хананд гэрэл, медиа арт сүлэлдэн зүүд мэт орон зай бүрдүүлдэг бол Канвон мужийн Жонсон дахь Хваам агуйд сталактит, сталагмитийн бүтээсэн сүрлэг шохойн чулуун агуй нүд булаана. Хуучин уурхайн мөрөөр алхаж, агуй тээсэн түүхэн утгыг эргэн санан, өнөөдөр өөр өөр сэтгэл татам өнгө төрхөөр хувирсан агуйн онцлогийг хамтдаа харцгаая.
Хаагдсан уурхайн тансаг хувирал, Кёнги ‘Кванмён агуй’…хадны ханыг чимсэн ‘гэрлийн орон зай’ гол фото цэг
Кёнги мужийн Кванмён агуйг өмнө нь Сихын уурхай гэж нэрлэдэг байсан бөгөөд 1912 онд Японы колонийн эрх баригчид нөөц баялгийг мөлжих зорилгоор олборлолтыг эхлүүлсэн газар юм. Тухайн үед олборлосон ашигт малтмалыг Япон руу зөөвөрлөж, Номхон далайн дайнд ашиглах зэрэг хэлбэрээр чөлөөлөлтөөс өмнө хүртэл нөөцийн мөлжлөг үргэлжилжээ. Иймээс Кванмён агуй нь Японы колонийн үед албадан дайчилгаа, мөлжлөг явагдсан талбар төдийгүй, чөлөөлөлтийн дараах орчин үеийн аж үйлдвэржилтийн ул мөр хадгалагдсан түүхэн орон зай гэдгээрээ ч гүн утга учиртай.
Агуйн доторх жилийн дундаж температур 12 хэм орчим тул улирлаас үл хамааран сэрүүн агаар нэвт шингэсэн байдаг. 1972 онд уурхай хаагдсаны дараа ийм бага температур, өндөр чийгшлийг ашиглан 40 гаруй жилийн турш давсалсан жижиг сам хорхойн нөөц хадгалах агуулах болгон ашиглажээ. Үүний дараа 2011 онд Кванмён хот агуйг худалдан авч хөгжүүлснээр түүх, соёл, урлаг хосолсон өнөөгийн төрхдөө хувирсан байна.
Кванмён агуйг бүхэлд нь үзэхэд 30~90 минут орчим шаардлагатай. Үзэх аялал дөрвөн салаа агуйн зам огтлолцдог “Вормхол” талбайгаас эхэлнэ. Эндээс “гэрлийн орон зай”, “агуйн урлагийн ордон”, “Алтан хүрхрээ”, “Алтан зам” руу чиглэсэн маршрутаар үргэлжилнэ. Ялангуяа хадны ханан дээр LED гэрэл, дүрс бичлэг дэлгэгддэг “гэрлийн орон зай” нь Кванмён агуйн төлөөлөх фото цэг юм.
Агуйн урлагийн ордонд өндөр хадны ханыг дэлгэц мэт ашигласан медиа фасадын үзүүлбэр өрнөнө. Олон өнгийн гэрэл, дүрс бичлэг хадны ханыг дүүргэхэд харанхуй агуй тансаг тайзтай тоглолтын танхим шиг хувирна. Алтны уурхайн түүх шингэсэн “Алтан зам”, газрын доорх хадны ус асгарч буудаг “Алтан хүрхрээ” ч мөн сонирхол татах үзмэр юм.
“Алтан ордон”-оор өнгөрөхөд “Бөгжний эзэн” киноны бүтээлд оролцсон Шинэ Зеландын тусгай эффектын багийн бүтээсэн 41 м урт аварга луу “Агуйн эзэн”-тэй ч таарна. Уран зөгнөлт киноны газрын доорх ертөнцийг авчирсан мэт энэ том хэмжээний байгууламж хүүхдүүдийн дунд ч алдартай. Мөн Орчин үеийн түүхийн танхимд тухайн үеийн уурхайчдын хөдөлмөр, уурхайн түүхийг харж болно. Уурхай хаагдсаны дараа давсалсан жижиг сам хорхойн агуулах болгон ашиглаж байсан ул мөр ч үлдсэн тул уурхайгаас аялал жуулчлалын газар болон хувирсан Кванмён агуйн цаг хугацааг эргэн сөхөх боломжтой.
Алтны судлын дагуу алхвал байгалийн шохойн чулуун агуйн сүр жавхлан…байгалийн дурсгал ‘Жонсон Хваам агуй’
Канвон мужийн Жонсон хошууны Хваам суманд байрлах Хваам агуй нь хуучин алтны уурхайн хонгил болон байгалийн шохойн чулуун агуйг хамтад нь үзэх боломжтой газар юм. Алт олборлохын тулд ухсан хонгил, уурхайн хөгжүүлэлтийн явцад илэрсэн байгалийн агуй хоорондоо холбогдсон нь онцлог. “Хонгил” гэдэг нь ашигт малтмал олборлох эсвэл тээвэрлэх зорилгоор ухсан газрын доорх гарцыг хэлнэ.
Энд Японы колонийн үе болох 1922 оноос 1945 он хүртэл алт олборлож байсан Чонпхо уурхай байжээ. 1934 онд алтны уурхайн хонгилын ажил хийх явцад шохойн чулуун агуй илэрч, улмаар алтны уурхайн түүх болон байгалийн үзэмжийг хамтад нь харуулсан дотоодын анхны сэдэвчилсэн агуй болон дахин төрсөн байна. 2019 онд агуйн үүсмэл тогтоц, геологийн үнэ цэнийг нь хүлээн зөвшөөрч, Байгалийн дурсгалын №557 болгон бүртгэжээ.
Агуйд ороход эхлээд алтны уурхай болгон ашиглаж байсан хонгил үргэлжилнэ. Ханын гадаргууд үлдсэн бодит алтны судал, олборлолтын ул мөр нь гол үзмэрийн нэг. Үзүүлэн, дахин бүтээлтийн байгууламжуудын дагуу явбал нарийхан, харанхуй орчинд алтны хүдэр ухаж байсан уурхайчдын хүнд хөдөлмөрийн нөхцөлийг ч төсөөлөх боломжтой.
Алтны уурхайн бүсийг өнгөрөөд шатаар доош буувал байгалийн агуй руу орохын өмнө доод хонгилын сэдэвчилсэн үзүүлэнгийн орон зай гарч ирнэ. Эндэхийн “Мөрөөдлийн ордон”-д тансаг медиа арт дэлгэгддэг бөгөөд өвөрмөц зураг авах газар гэж ам дамжин алдаршжээ.
Үзүүлэнгийн бүсийг өнгөрмөгц уур амьсгал бүрэн өөрчлөгдөнө. Хүний ухсан нарийн гарцын төгсгөлд хэмжээ том байгалийн шохойн чулуун агуй дэлгэгдэнэ. Тааз, хананд шохойн найрлагатай газрын доорх ус удаан хугацаанд урсаж, дуслан тогтсоноор үүссэн сталактит, сталагмит, багана чулуу ил гарна.
Олон янзын хэлбэрээр хөгжсөн агуйн үүсмэл тогтоцууд ч Хваам агуйд алгасахад хайран үзмэр. Хадны ханын дагуу урссан усан дахь шохойн найрлага хатуурч, хүрхрээ мэт харагддаг “том хэмжээний урсгал чулуу”, цэцэг дэлбээлсэн мэт “чулуу цэцэг”, тогтсон чиглэлээс хазайж мурийсаар ургасан “муруй чулуу” зэрэгийг ажиглаж болно. Хиймэл хонгилоос эхэлсэн аялал байгаль бүтээсэн аварга газрын доорх орон зай руу шилжихдээ Хваам агуйн өөрийн гэсэн драматик дүр төрхийг бүрдүүлдэг.
Хваам агуйг бүхэлд нь үзэхэд 1 цаг 30 минут орчим шаардлагатай. Тасалбарын цэгийн ойролцоохоос агуйн амсар хүртэл үргэлжлэх огцом өгсүүр замд монорельс ашиглаж болно. Гэхдээ монорельс зөвхөн агуйн амсар хүртэл явдаг бөгөөд дотор талд шат, урт уруудах хэсгүүд үргэлжилнэ. Нярай хүүхэдтэй, өндөр настай, эсвэл өвдөг нь зовиуртай хүнтэй хамт явж байгаа бол монорельс ашиглах эсэхээс гадна доторх үзэх маршрутын хүндрэлтэй байдлыг ч тооцох хэрэгтэй.
Агуйн дотор, сэрүүн, шал чийглэг…гадуур хувцас·пүүз авч явах хэрэгтэй
Уурхайн түүхээс эхлээд медиа арт, байгалийн агуйн үзэмж хүртэл сонирхонгоо зуны дунд үеийн халуунаас зайлах боломжтой нь бас нэг давуу тал. Кванмён агуйн жилийн дундаж температур 12 хэм орчим, Хваам агуй 14 хэм орчимд хадгалагддаг тул сэрүүхэн. Ялангуяа гаднаас температур бага, чийгшил өндөр учраас удаан байх тусам даармаар санагдаж болно. Гадаа хөлөрсөн хөлс хөрөхөд мэдрэгдэх температур улам буурдаг тул богино ханцуйтай хувцсан дээр өмсөх нимгэн кардиган эсвэл салхины хүрэм бэлдэх нь зүйтэй.
Гутлын хувьд ул нь халтирдаггүй, хөлийг тогтвортой барьж өгдөг пүүз тохиромжтой. Агуйн таазаас дуслах ус, өндөр чийгшлийн улмаас шал чийглэг хэсэг байдаг бөгөөд Хваам агуй шиг шат, налуу ихтэй газарт хөл алдах амархан. Углааш болон өндөр өсгийтэй гутлаас зайлсхийж, шатаар явахдаа бариулаас барин удаан хөдөлөх хэрэгтэй.
Харанхуй газар зураг авах үед дэлгэцээсээ өмнө хөл доороо эхэлж шалгах ёстой. Зураг авах гэж ухрах эсвэл үзэх замаас гадуур хөл тавивал халтирч болзошгүй. Сталактит, сталагмит зэрэг агуйн үүсмэл тогтоц маш удаан хурдтай ургадаг бөгөөд нэгэнт гэмтээвэл сэргээхэд бэрх тул гараараа хүрэхгүй байх нь ч мөн үндсэн үзэх ёс зүй юм.
