Эмийн сангийн хаягт «агуулах» эсвэл «үйлдвэр»-ийг санагдуулах нэршил ашиглах боломжгүй болно.
Эрүүл мэнд, нийгмийн хамгааллын яамны мэдээлснээр, 26-нд болсон парламентын 438 дугаар чуулганы ээлжит бус нэгдсэн хуралдаанаар эмийн сан эрхлэгч эмийн хэт их хэрэглээг өдөөж, буруу хэрэглээнд хүргэж болзошгүй тэмдэглэгээг эмийн сангийн нэр болгон ашиглахыг хориглох тухай Эмийн сангийн тухай хуулийн зарим заалтад нэмэлт, өөрчлөлт оруулах хуулийн төслийг баталжээ. Энэ нь сүүлийн үед олноор бий болсон «агуулах хэлбэрийн эмийн сан»-д чиглэсэн арга хэмжээ юм.
Яагаад эмийн сангийн нэрийг хүртэл зохицуулах болов
Том талбайтай дэлгүүрт эм, эрүүл мэндийн нэмэлт бүтээгдэхүүнийг их хэмжээгээр өрж, хэрэглэгчдэд үнийг харьцуулан худалдан авах боломж олгодог томоохон эмийн сан сүүлийн нэг гаруй жилийн хугацаанд улс даяар олон газарт бий болжээ.
Тэд хямд үнэ, олноор худалдан авах боломжийг давуу тал болгон уламжлалт орон нутгийн эмийн сангуудаас ялгарахыг зорьсон. Үүний зэрэгцээ эмийг ердийн өргөн хэрэглээний бараа мэтээр ойлгуулж, буруу хэрэглээг нэмэгдүүлж болзошгүй гэсэн болгоомжлол гарсан.
Эрүүл мэнд, нийгмийн хамгааллын яам хуулийн өөрчлөлтийн үндэслэлдээ хэрэглэгчид өөрийн эрүүл мэндийн байдал, эм зүйчийн эм хэрэглэх заавраас илүү үнийг чухалчилж эм сонгож болзошгүйг дурджээ.
Үйл ажиллагааны хэлбэр бус, «нэр»-д чиглэв
Хуулийн өөрчлөлтөөр үйл ажиллагааны хэлбэрийг бус, «нэр болон тэмдэглэгээг» зохицуулж байна.
Шинэчилсэн Эмийн сангийн тухай хуулийн 24 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсгийн 5 дахь заалтад нийт таван төрлийн хориглох нэршил, тэмдэглэгээг тусгажээ.
① эмийн бөөний худалдаачин, эсвэл эмийн бүтээгдэхүүний зөвшөөрөл эзэмшигчийн ажлын байр мэтээр эндүүрүүлэх тэмдэглэгээ ② тодорхой эм, эсвэл тодорхой өвчинтэй холбоотой эмийг дагнан худалдаалдаг мэтээр ойлгуулах тэмдэглэгээ ③ эмнэлгийн байгууллагатай андуурах, эсвэл өвчний нэртэй төстэй тэмдэглэгээ ④ байршлаасаа 1 км-ийн радиуст орших эмнэлгийн байгууллагатай ижил нэр ашиглаж, тухайн эмнэлэгтэй онцгой харилцаатай мэт харагдуулах тэмдэглэгээ гэсэн эхний дөрвөн хязгаарлалтыг Эмийн сангийн тухай хуулийн өмнөх хэрэгжүүлэх журамд (44 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэг) тусгасныг одоо хуулийн түвшинд нэмэгдүүлжээ.
Үүн дээр ⑤ эмийн сангийн чиг үүргийг гажуудуулах, хэрэглэгчийг төөрөгдүүлэх, эсвэл эмийн хэт их хэрэглээг өдөөж буруу хэрэглээнд хүргэж болзошгүй тэмдэглэгээг шинээр нэмсэн байна.
Гэхдээ энэ хууль «агуулах хэлбэрийн эмийн сан» гэх үйл ажиллагааны хэлбэрийг өөрийг нь хориглохгүй. Том талбайтай дэлгүүр ажиллуулах, олон төрлийн эм өрж худалдаалахыг цаашид зөвшөөрнө.
Эм зүйчид эхэлж асуудал хөнджээ
Хуулийн өөрчлөлтийг хамгийн идэвхтэй шаардсан тал нь эм зүйчдийн байгууллагууд байв.
Солонгосын Эм зүйчдийн холбооны ерөнхийлөгч Квон Ёнхи өнгөрсөн оны 10 дугаар сард парламентын төрийн хяналт шалгалтад гэрчээр оролцохдоо «агуулах хэлбэрийн», «үйлдвэрийн хэлбэрийн», «супермаркетын хэлбэрийн», «хямдралын» гэх мэт эмийг буруу хэрэглэхэд хүргэх нэршил, тэмдэглэгээ, сурталчилгааг хориглох ёстой» хэмээн шаардсан. Тэрээр «эм бол зүгээр нэг хэрэглээний бараа биш, ард иргэдийн эрүүл мэндэд зайлшгүй шаардлагатай бүтээгдэхүүн» хэмээгээд эм зүйчийн эм хэрэглэх заавар, эрүүл мэндийн зөвлөгөө заавал хамт явах ёстой гэсэн байр суурийг өмнө нь илэрхийлж байв.
Эм зүйчдийн салбарын болгоомжлол тодорхой байна. Том дэлгүүрт зөвхөн үнийн шошгыг харан эм сонгож сагслах явцад эм уухаас өмнө шаардлагатай зөвлөгөө, заавар орхигдож болзошгүй юм.
Үнэндээ доод түвшний журмаар «агуулах хэлбэрийн», «үйлдвэрийн хэлбэрийн» гэдгээс гадна «супермаркетын хэлбэрийн», «ариун газар», «онцгой үнэ», «хямдрал» гэх мэт бусад эмийн сангаас илүү олон төрлийн бүтээгдэхүүнтэй, эсвэл үнэ нь ашигтай гэсэн сэтгэгдэл төрүүлэх нэршлийг хамруулах төлөвтэй байна. «Хамгийн их», «хамгийн шилдэг», «анхдагч», «хамгийн том» гэх мэт бусдыг үгүйсгэсэн нэршил ч мөн хязгаарлалтад орох төлөвтэй.
Эм худалдан авагчид үүнийг хэрхэн хүлээн авах бол
Зах зээлийн судалгааны Эмбрэйн Тренд Монитор компани улс даяар 19-69 насны 1,000 хүнийг хамруулсан судалгаагаар оролцогчдын 87.6 хувь нь агуулах хэлбэрийн эмийн сангийн талаар мэддэг байсан бол 58.9 хувь нь эерэг үнэлгээ өгчээ. Эерэг үнэлгээний шалтгаан нь «үнэ нь боломжийн байх шиг санагдсан» (71.5 хувь), «сонголт нэмэгдэх байх» (54.8 хувь), «олон бүтээгдэхүүнийг харьцуулж сонгох боломжтой» (52.0 хувь) гэсэн дарааллаар байв. Харин сөрөг үнэлгээ өгсөн хүмүүс «эмийг буруу хэрэглэх явдал нэмэгдэх байх» (65.4 хувь), «эмийг ердийн бараа мэтээр үзэж байгаа юм шиг санагдсан» (44.2 хувь), «хэрэглэх арга, гаж нөлөөний талаарх мэдээлэл хангалттай биш байх» (42.3 хувь) гэж хариулжээ.
Сонирхол татсан зүйл нь аюулгүй байдлын талаарх ойлголт байв. Мөн судалгаагаар арван хэрэглэгч тутмын найм нь аюулгүй байдлын хамгаалалт бүрдүүлбэл агуулах хэлбэрийн эмийн сангаар үйлчлүүлэх хүсэлтэй гэж хариулжээ.
Эм зүйчийн мэргэжлийн ирээдүйг бэлтгэх бүлэг (ЭМИББ) бодитоор үйлчлүүлж үзсэн хэрэглэгчдийн дунд явуулсан судалгаанд сүүлийн гурван сарын хугацаанд агуулах хэлбэрийн эмийн санд очсон 1,000 хэрэглэгчийн 45.3 хувь нь төлөвлөөгүй бүтээгдэхүүнээ нэмж худалдан авсан гэж хариулжээ. Мөн үйлчлүүлсний дараа гэрт нь хуримтлагдсан эм, эрүүл мэндийн нэмэлт бүтээгдэхүүний хэмжээ нэмэгдсэн гэж хариулсан хүн 62.2 хувьтай байв.
Өөр эмтэй хамт хэрэглэж болох эсэхийг шалгаж чадаагүй гэж хариулсан хүн 26.3 хувь, ижил төстэй үйлчилгээтэй бүтээгдэхүүнийг давхар худалдан авч байсан туршлагатай хүн 49.0 хувь байжээ. Агуулах хэлбэрийн эмийн сан зэрэг газраас авсан эмээ хэрхэн хэрэглэхээ мэдэхгүй, орон нутгийн эмийн сангаас лавлаж байсан гэж хариулсан хүн 64.4 хувьд хүрсэн байна. Үүний үр дүнд «өрхийн зардлыг бууруулахад тус болдоггүй» гэсэн хариулт (39.4 хувь) «тус болдог» гэсэн хариултаас (29.8 хувь) олон байжээ.
Хуулийг хэрэгжүүлэх тодорхой хугацааг тогтоосон байна. Шинэчилсэн Эмийн сангийн тухай хууль Засгийн газрын хуралдаанаар хэлэлцэн баталж, нийтэлсний дараа гурван сарын дараа хүчин төгөлдөр болно.
Эрүүл мэнд, нийгмийн хамгааллын яам хууль хэрэгжихээс өмнө доод түвшний журмыг боловсруулж, шинээр эмийн сан нээх хүмүүс нэршилтэй холбоотой журмыг урьдчилан мэдэж мөрдөх боломжтой болгохын тулд хотын дарга, сумын засаг дарга, дүүргийн Засаг даргаар дамжуулан мэдээлэл хүргэхээр төлөвлөж байна. Одоо хориглох нэр ашиглаж буй эмийн сангуудад хууль хэрэгжиж эхэлсэн өдрөөс хойш зургаан сарын шилжилтийн хугацаа олгохоор мөн шийджээ.
Сайд Жон Ын-гён энэ өөрчлөлтийн ач холбогдлыг агуулах хэлбэрийн эмийн сангаас үүдэх сөрөг үр дагавраас сэргийлэхэд оршиж байна гэж үзэв. Тэрээр «Эмийн сангийн тухай хуульд оруулсан энэ өөрчлөлт нь сүүлийн үед агуулах хэлбэрийн эмийн сангаас үүдэн эмийг буруу хэрэглэх вий гэсэн болгоомжлол зэрэг нийгмийн сөрөг үр дагавраас сэргийлэх хамгаалалтыг бий болгосноороо ач холбогдолтой» гээд «ард иргэдийн эм худалдан авалт, эмийн санд үйлчлүүлэх шалгуурт хэт арилжааны нөлөө үзүүлэхгүй, эрүүл орчинд эмийн сангийн худалдаа явуулах нөхцөлийг бүрдүүлэхийн төлөөх хүчин чармайлтаа үргэлжлүүлнэ» гэж хэлэв.
Цаашид анхаарах хоёр асуудал байна. Доод түвшний журамд ямар нэршлийг тодорхой тусгах вэ, мөн нэрээ өөрчилсний дараа эм хэрэглэх заавар зэрэг бодит аюулгүй байдлын хамгаалалтыг хамт сайжруулах уу гэдэгт анхаарна.
Хэрэглэгчдийн судалгаанаас харахад олон хүний хүсэж буй зүйл нь зөвхөн хямд үнэ биш, үнэ болон аюулгүй байдлыг зэрэг хангах эмийн сан юм. Энэ удаагийн нэршлийн зохицуулалт эхний алхам болж чадах эсэх нь доод түвшний журмын үр нөлөө, мөн бодит нөхцөл дэх дараагийн арга хэмжээнээс шалтгаална.
