Chụp CT bụng 1 lần: liều bức xạ gấp 24 lần mức phơi nhiễm hằng năm của người làm việc với bức xạ

Kết quả khảo sát của Tổng công ty Bảo hiểm Y tế Quốc gia (NHIS) cho thấy số người có mức phơi nhiễm vượt quá ngưỡng phù hợp theo tiêu chuẩn bức xạ hằng năm lên tới khoảng 50.000 người.

Đặc biệt, liều phơi nhiễm bức xạ trung bình hằng năm của người dân do sử dụng xét nghiệm CT ("Computed Tomography": chụp cắt lớp vi tính) là 2,1mSv (millisievert), được ghi nhận cao gấp 1,2 lần so với tiếp viên hàng không (trung bình năm 1,72mSv) và gấp 8 lần so với người lao động làm việc với bức xạ (0,28mSv).

Ngày 22, NHIS công bố báo cáo mang tên “Tình hình sử dụng xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh y khoa và hiện trạng chụp quá mức”, đồng thời cho biết sẽ thúc đẩy nâng cao nhận thức cộng đồng nhằm khuyến khích người dân sử dụng xét nghiệm một cách hợp lý.

Xét nghiệm CT là phương pháp dùng tia X chụp cơ thể từ nhiều góc độ, sau đó tái tạo bằng máy tính để chẩn đoán bệnh. So với chụp X-quang thông thường, CT cho phép quan sát cấu trúc bên trong rõ hơn, nhưng đồng thời liều phơi nhiễm bức xạ cũng cao hơn.

Thông thường, liều bức xạ phơi nhiễm cho mỗi lần chụp CT ở mức 2~15mSv. Nếu xét rằng bức xạ tự nhiên mà con người tiếp xúc vào khoảng 3mSv mỗi năm, thì việc kiểm tra một lần mỗi năm không gây ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe. Các tổ chức quốc tế cũng chưa đặt ra một ngưỡng giới hạn riêng về liều bức xạ phơi nhiễm được phép đối với bệnh nhân.

Tuy nhiên, NHIS cảnh báo: “Theo Hiệp hội Bảo vệ Bức xạ Quốc tế và các tổ chức liên quan, bệnh nhân có liều phơi nhiễm bức xạ vượt 100mSv mỗi năm được báo cáo là có nguy cơ mắc ung thư tăng 0,5%.” Gần đây, tòa án cũng thừa nhận rằng nguy cơ bệnh tật của tiếp viên hàng không có thể tăng do phơi nhiễm bức xạ từ các chuyến bay kéo dài, qua đó tạo ra bối cảnh trong đó rủi ro tiềm ẩn của phơi nhiễm bức xạ đang được xác nhận một cách chính thức.

Trong khi đó, số lượng xét nghiệm CT trong nước đang có xu hướng tăng liên tục. Tính đến năm 2023, số ca CT trên 1.000 dân tại Hàn Quốc là 333,5 ca, không chỉ cao hơn mức trung bình OECD (Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế) là 177,9 ca mà còn là mức cao nhất trong các quốc gia thành viên. Số người chụp CT tăng 27,5%, từ 5,91 triệu người năm 2020 lên 7,54 triệu người năm ngoái; số lượt chụp tăng 33,3%, từ 11,05 triệu lượt lên 14,74 triệu lượt.

Trong cùng giai đoạn, số bệnh nhân chỉ riêng do chụp CT mà bị phơi nhiễm bức xạ y tế từ 100mSv trở lên mỗi năm cũng tăng 37,6%, và năm ngoái được thống kê là 48.071 người.

Một đại diện NHIS cho biết: “Nếu giả định liều phơi nhiễm bức xạ y tế khi chụp CT bụng 1 lần là 6,8mSv, thì mức này cao hơn khoảng 24 lần so với liều bức xạ phơi nhiễm trung bình năm của người lao động làm việc với bức xạ”, đồng thời nhấn mạnh: “Dù Hàn Quốc là quốc gia có mức sử dụng CT cao, rủi ro phơi nhiễm bức xạ y tế của bệnh nhân vẫn chưa được cân nhắc đầy đủ.”

Vì vậy, Chủ tịch NHIS Jeong Ki-seok nói: “Chúng tôi sẽ nỗ lực tối đa để bệnh nhân sử dụng xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh y khoa một cách hợp lý, đồng thời không bị phơi nhiễm bức xạ y tế không cần thiết”, và cho biết thêm: “Chúng tôi sẽ tăng cường hơn nữa việc hướng dẫn và truyền thông về rủi ro phơi nhiễm bức xạ y tế cho toàn dân.”

Thông qua trang web Bảo hiểm Y tế Quốc gia và ứng dụng di động (The Health Insurance), bất kỳ ai cũng có thể dễ dàng tra cứu lịch sử chụp CT và chụp nhũ ảnh. Trẻ em dưới 12 tuổi, nhóm dễ bị ảnh hưởng bởi phơi nhiễm bức xạ, cũng có thể tra cứu cả lịch sử chụp thông thường (xét nghiệm X-quang).