Một người đàn ông trung niên được đưa vào bệnh viện khi chỉ còn 2 tuần nữa là đến đám cưới của con gái. Ông bị liệt do đột quỵ xảy ra đột ngột. Với bệnh lý mạch máu não, xử trí ban đầu quyết định sống còn và tiên lượng. May mắn, bệnh nhân đến khoa cấp cứu của Bệnh viện S Pohang trong “giờ vàng”.
Các biện pháp cấp cứu được triển khai ngay lập tức. Ca phẫu thuật thành công ngay lần đầu. Bệnh nhân hồi phục an toàn, không để lại di chứng. Một thời gian sau, ông có thể nắm tay con gái và bước vào lễ đường một cách trọn vẹn. Câu chuyện này xảy ra vào khoảng 8 năm sau khi Bệnh viện S Pohang khai trương năm 2008.
Người bệnh được Giám đốc Kim Moon-chul phẫu thuật ngày hôm ấy nay đã trở thành một người ông tự hào khoe cháu. Như thể đã quên hẳn ngày phải vào khoa cấp cứu trong tình trạng nguy kịch, ông bước vào phòng khám, cười và khoe với Giám đốc Kim tấm ảnh đứa cháu vừa vào mẫu giáo.
“Mỗi lần gặp những bệnh nhân như vậy, tôi thực sự rất vui. Bởi lý do tôi muốn trở thành bác sĩ ngoại thần kinh chính là để cứu những bệnh nhân nguy kịch.”
Giám đốc Kim nói vậy khi nhắc lại vô số bệnh nhân ông đã điều trị cho đến nay.
Bệnh viện S Pohang, năm nay kỷ niệm 18 năm thành lập, là bệnh viện chuyên khoa mạch máu não duy nhất tại khu vực Gyeongbuk. Bắt đầu từ việc được chỉ định là bệnh viện chuyên khoa ngoại thần kinh giai đoạn 1 vào năm 2011, bệnh viện tiếp tục được Bộ Y tế và Phúc lợi Hàn Quốc lựa chọn 4 lần liên tiếp là bệnh viện chuyên khoa mạch máu não ở các giai đoạn 2 – 5 (2015 – 2026). Hiện, trên toàn quốc chỉ có 4 bệnh viện chuyên khoa mạch máu não do Bộ Y tế và Phúc lợi Hàn Quốc chỉ định, gồm Bệnh viện Myongji Seongmo (Seoul), Bệnh viện Hyosung (Cheongju, Chungbuk), Bệnh viện Good Morning (Daegu) và Bệnh viện S Pohang (Gyeongbuk).
Bệnh viện S Pohang không chỉ phục vụ Pohang mà còn tiếp nhận bệnh nhân từ khắp Gyeongbuk như Gyeongju, Yeongdeok, Uljin, Yeongcheon, Gyeongsan, cũng như từ Daegu và Ulsan. Bệnh viện duy trì đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Ngoại thần kinh và Nội thần kinh túc trực 24/7 tại khoa cấp cứu, cùng hệ thống khám chữa bệnh nhanh. Gần đây, bệnh viện được ghi nhận về năng lực và tính chuyên sâu, chính thức được lựa chọn là bệnh viện đa khoa toàn diện tuyến 2, qua đó củng cố thêm vai trò cơ sở y tế đầu mối gánh vác dịch vụ y tế thiết yếu của địa phương.
Khởi đầu của Bệnh viện S Pohang năm 2008 bắt nguồn từ một câu hỏi: “Vì sao bệnh nhân đột quỵ, vốn tính mạng chỉ tính bằng từng phút, lại phải đánh cược mạng sống để lên tận thành phố lớn?”
“Thời điểm đó, nhận thức phổ biến vẫn là những bệnh lý mạch máu não nặng, quyết định sống còn như xuất huyết não hay phình động mạch não chỉ có thể được điều trị đúng mức tại các bệnh viện đại học ở Seoul, chứ không phải ở bệnh viện địa phương. Thực tế là các bệnh viện vùng chỉ làm được những thủ thuật tương đối đơn giản, còn những ca phẫu thuật khó ở mức bệnh viện đại học thì hầu như không có nơi nào triển khai bài bản tại địa phương.”
Sau khi tốt nghiệp Trường Y Đại học Quốc gia Kyungpook, trong thời gian làm giáo sư ngoại thần kinh tại Trường Y Đại học Công giáo Daegu, Giám đốc Kim liên tục chứng kiến những bệnh nhân bỏ lỡ “giờ vàng”, không được điều trị đúng cách và cuối cùng tử vong.
Cha ông, một mục sư đồng thời là giáo sư thần học, muốn ông tiếp tục ở lại làm giáo sư y khoa. Nhưng ông là người con đã lớn lên cùng bài học về sự quý giá của sự sống mà cha truyền lại. Ngay từ đầu, lý do ông chọn trở thành bác sĩ ngoại thần kinh cũng là để cứu người.
Ông quyết tâm đến nơi diễn ra “cuộc chiến sinh tử” để dựng bệnh viện. Ông chọn Pohang, nơi từng phục vụ với vai trò quân y. Pohang, với vùng nông-ngư nghiệp ở phía sau, có không ít người cao tuổi dễ mắc bệnh mạch máu não; đồng thời, là một thành phố công nghiệp nên tầng lớp người trẻ cũng đông đảo. Nhiều gia đình trẻ sống cùng và chăm sóc cha mẹ. Việc đây là đô thị có sự cân bằng giữa cư dân địa phương và dân số nhập cư cũng là một lợi thế.
Để gây dựng nền tảng tại địa phương, ông vào làm tại Bệnh viện Pohang Seongmo. Mức lương không cao. Khi rời Bệnh viện Đại học Công giáo Daegu, trong 6 bệnh viện mời về làm việc, mức lương ở đây chỉ bằng 1/3 mức cao nhất. Là trụ cột gia đình phải nuôi ba con và phụng dưỡng cha, ông không dư dả về tài chính, nhưng rồi ông bị cuốn hút bởi câu hỏi mà nữ tu giám đốc bệnh viện đặt ra trong buổi phỏng vấn.
“Ở các bệnh viện khác, họ luôn hỏi theo hướng “anh làm được gì”. Tôi phải tính từ việc có thể tiếp nhận bao nhiêu bệnh nhân và tạo ra thành tích đến mức nào. Nhưng ở Bệnh viện Pohang Seongmo, họ hỏi “anh muốn làm gì ở đây”.”
Điều ông muốn làm rất rõ ràng: xây dựng một bệnh viện có hệ thống giúp bệnh nhân tiếp cận nhanh, có thiết bị tốt và đội ngũ y tế giỏi, phù hợp đặc thù bệnh mạch máu não. Ban đầu, ông kỳ vọng có thể hiện thực hóa kế hoạch tại Bệnh viện Pohang Seongmo, nhưng khi vấp phải nhiều vấn đề nội bộ, quyết tâm tự mình dựng bệnh viện càng trở nên chắc chắn.
Lúc đầu, hầu hết mọi người xung quanh đều can ngăn.
“Nhiều người thực sự lo lắng cho tôi. Cũng có người công khai mỉa mai rằng tôi dám đứng ra dù không xuất thân từ “dòng chính” ngoại thần kinh như Đại học Quốc gia Seoul hay Trường Y Yonsei. Khi ấy, việc điều trị một bệnh mà “giờ vàng” quyết định sinh mạng ở nơi không phải bệnh viện đại học là điều rất khó tưởng tượng.”
Nhưng chính vì vậy, ông cho rằng địa phương nhất định cần có bệnh viện chuyên khoa. Ông tập hợp các đồng nghiệp bác sĩ ngoại thần kinh cùng chí hướng và từng bước chuẩn bị mở viện. Tháng 11/2008, ông khai trương một bệnh viện tập trung vào bệnh lý não và cột sống tại quận Buk, thành phố Pohang. Tên bệnh viện được đặt là “Bệnh viện S Pohang”, lấy chữ cái đầu chung “S” của hai từ tiếng Anh chỉ đột quỵ (Stroke) và cột sống (Spine).
Kể từ khi thành lập, bệnh viện nhanh chóng lớn mạnh, trở thành bệnh viện đầu mối của địa phương. Từ quy mô ban đầu với 4 bác sĩ và 70 nhân viên, hiện bệnh viện có 48 nhân sự y tế và tổng số cán bộ nhân viên gần 700 người. Khi quy mô tăng gấp 10 lần, năm 2017 bệnh viện mở rộng và chuyển địa điểm sang quận Nam, Pohang.
Bệnh viện S Pohang vận hành không chỉ Trung tâm Mạch máu não mà còn có Trung tâm Bệnh lý não, Trung tâm Tim mạch, Trung tâm Mạch máu ngoại biên và Trung tâm Phục hồi chức năng thần kinh. Trong quá trình điều trị bệnh nhân mạch máu não, bệnh viện tự nhiên mở rộng năng lực sang lĩnh vực tim mạch và mạch máu ngoại biên, đồng thời phát triển các trung tâm liên quan. Qua đó, bệnh viện xây dựng hệ thống khám chữa bệnh khép kín trong một cơ sở, từ chẩn đoán, điều trị, phẫu thuật đến phục hồi chức năng.
“Bệnh mạch máu não không phải chỉ là bệnh xảy ra ở não. Hệ mạch máu trong cơ thể chúng ta liên thông thành một. Khi điều trị bệnh nhân nhồi máu não, cần đồng thời xem nguyên nhân gây nhồi máu là gì, tim có vấn đề không, động mạch cảnh hay các mạch khác có xơ vữa tiến triển không, mạch máu ngoại biên có vấn đề không, thì mới có thể phòng tái phát.”
Trên hết, nền tảng giúp Bệnh viện S Pohang phát triển là hệ thống điều trị bệnh mạch máu não nhanh và chính xác. Khoa cấp cứu 24/7 có bác sĩ chuyên khoa Ngoại thần kinh và Nội thần kinh trực; để phục vụ bệnh nhân cần phẫu thuật cấp cứu, bác sĩ chuyên khoa Gây mê hồi sức và điều dưỡng luôn sẵn sàng. Thời gian từ khi bệnh nhân đến viện đến khi bắt đầu thủ thuật lấy huyết khối cấp cứu (D2P, Door-to-Puncture Time) tại Bệnh viện S Pohang trung bình là 83 phút, ngắn hơn nhiều so với mức trung bình của Hàn Quốc là 130,4 phút (tính đến năm 2023).
“Chúng tôi không có bác sĩ chuyên khoa y học cấp cứu ở khoa cấp cứu; thay vào đó, bác sĩ ngoại thần kinh có thể điều trị dứt điểm sẽ là người đầu tiên thăm khám và đưa ra quyết định. Nhờ vậy thời gian chờ giảm, quyết định được đưa ra nhanh. Phòng chụp CT, MRI nằm ngay cạnh khoa cấp cứu nên quãng đường di chuyển cũng rất ngắn. Chúng tôi chỉ thực hiện những chuỗi chụp thật sự cần thiết để hoàn tất nhanh. Khi quyết định phẫu thuật, chúng tôi gọi ngay cho khoa gây mê và lập tức tổ chức ê-kíp mổ. Thậm chí khi việc kiểm tra chưa kết thúc, ê-kíp mổ đã được tập hợp.”
Các bác sĩ của Bệnh viện S Pohang phần lớn từng là giảng viên đại học và là những chuyên gia có tiếng trong ngành. Giáo sư ngoại thần kinh Jung Jun-ho, người mới chuyển về Bệnh viện S Pohang gần đây, là một trong những phẫu thuật viên và nhà nghiên cứu hàng đầu, từng làm việc 15 năm tại Bệnh viện Severance thuộc Đại học Yonsei.
Nhờ sự phối hợp nhịp nhàng giữa đội ngũ y tế giàu kinh nghiệm và nhóm điều dưỡng, trang thiết bị y tế chất lượng cao cùng hệ thống cấp cứu vận hành nhanh, bệnh viện tích lũy được những kết quả điều trị nổi bật. Tính từ khi thành lập, tổng số ca phẫu thuật phình động mạch não tích lũy khoảng 4.500 ca; số ca lấy huyết khối trong nhồi máu não cấp là 1.290 ca.
Đặc biệt, kỹ thuật lấy huyết khối nội mạch nhằm trực tiếp tái thông mạch bị tắc ở bệnh nhân nhồi máu não cấp là chỉ số tiêu biểu để đánh giá năng lực cấp cứu đột quỵ của bệnh viện. Trong bối cảnh ở Hàn Quốc không có nhiều bệnh viện thực hiện trên 50 ca mỗi năm, Bệnh viện S Pohang đã thực hiện hơn 110 ca lấy huyết khối trong năm ngoái. Gần đây, chỉ trong 6 ngày từ ngày 18 đến 23/8, bệnh viện đã thực hiện 6 ca.
Phía bệnh viện cho biết tỷ lệ tái thông thành công sau lấy huyết khối tại Bệnh viện S Pohang khoảng 94%. Mức này cao hơn tỷ lệ tái thông được báo cáo trong dữ liệu nghiên cứu đa trung tâm và tài liệu hội học thuật trong nước giai đoạn 2024 – 2025 (80,2 – 83,5%), cũng như tỷ lệ tái thông trong dữ liệu lâm sàng và registry ở nước ngoài (81,1 – 88,0%). Tỷ lệ tái thông là tỷ lệ thành công trong việc mở lại mạch máu não bị tắc bằng thủ thuật lấy huyết khối để khôi phục dòng máu, là một trong những chỉ số quan trọng phản ánh hiệu quả điều trị của kỹ thuật này.
Đến nay, dựa trên năng lực điều trị đột quỵ như vậy, Bệnh viện S Pohang đã 13 lần được Tổ chức Đột quỵ Thế giới (WSO) trao hạng cao nhất “Kim cương” (Diamond) trong đánh giá chất lượng điều trị đột quỵ.
Bệnh viện cũng duy trì nỗ lực để giữ chất lượng khám chữa bệnh. Suốt 18 năm kể từ khi thành lập, bệnh viện tổ chức buổi hội chẩn sáng (“morning conference”) vào lúc 7 giờ 30 sáng, nơi đội ngũ y tế tập trung thảo luận ca bệnh và nội dung nghiên cứu. Với vai trò bệnh viện chỉ định của Pohang Steelers, bệnh viện cũng tham gia tích cực vào các hoạt động cộng đồng địa phương.
Các hoạt động giao lưu vượt ra ngoài phạm vi địa phương cũng được duy trì, như hợp tác cấp cứu y tế với huyện Ulleung, đào tạo thực hành cho nhân viên y tế nước ngoài. Nhân viên y tế Campuchia đến Bệnh viện S Pohang để tích lũy kinh nghiệm y khoa, ngắn thì một tháng, dài thì một năm.
Bệnh mạch máu não là nhóm bệnh “từng giây từng phút”, tiêu biểu cho lĩnh vực y tế thiết yếu và cấp cứu. Trong bối cảnh vấn đề y tế địa phương và y tế thiết yếu trở thành chủ đề lớn của giới y khoa, Bệnh viện S Pohang tự hào đã đảm trách y tế thiết yếu của địa phương từ 18 năm trước.
Tuy vậy, Giám đốc Kim cho biết ông vẫn còn nhiều điều tiếc nuối với cơ chế hiện hành. Ông đặc biệt chỉ ra rằng dù Bệnh viện S Pohang có năng lực điều trị ngay lập tức bệnh nhân cấp cứu mạch máu não, nhưng trong quá trình lựa chọn bệnh viện tiếp nhận vận chuyển 119, với các ca nặng và cấp cứu, nhiều trường hợp vẫn ưu tiên trung tâm cấp cứu y tế vùng hoặc bệnh viện lớn. Bệnh viện S Pohang hiện được chỉ định là “cơ sở y tế cấp cứu khu vực” do không có bác sĩ chuyên khoa y học cấp cứu.
Giám đốc Kim nhấn mạnh điều quan trọng không phải quy mô khoa cấp cứu hay số giường bệnh, mà là khả năng điều trị nhanh đến mức nào đối với bệnh nhân mạch máu não nặng. Ông nói: “Bệnh viện chúng tôi có bác sĩ ngoại thần kinh trực cả ban đêm; khi bệnh nhân cấp cứu mạch máu não đến, họ không ở lại khoa cấp cứu lâu mà chuyển thẳng đến phòng mổ hoặc khoa hồi sức tích cực”, đồng thời cho biết “với đặc thù khám chữa bệnh như vậy, không cần bố trí nhiều giường tại khoa cấp cứu”.
Ông nhấn mạnh rằng với những bệnh như mạch máu não, nơi thời gian và chuyên môn là yếu tố then chốt, cần chuyển từ mô hình vận chuyển dựa trên “bệnh viện lớn gần nhất” sang mô hình dựa trên “bệnh viện có thể điều trị”.
“Để một bệnh viện bảo vệ y tế thiết yếu ở địa phương có thể bền vững, chỉ nỗ lực của riêng một bệnh viện là chưa đủ. Từ lúc phát sinh ca bệnh đến vận chuyển 119, khám tại khoa cấp cứu, điều trị chuyên sâu, rồi hồi phục và phục hồi chức năng sau đó, tất cả phải được kết nối thành một hệ thống y tế địa phương.”
18 năm trước, ông tự hỏi vì sao bệnh nhân đột quỵ phải lên đô thị lớn để được điều trị. Câu hỏi ấy đã tạo nên bệnh viện.
Ở điểm cuối của hệ thống y tế địa phương mà ông đang phác họa, rốt cuộc vẫn là cùng một mục tiêu: “Cứu thêm dù chỉ một bệnh nhân, đúng thời điểm.” Đó là nguyên tắc ông chưa từng buông bỏ từ khi lập bệnh viện đến nay.
