Nắng nóng gay gắt với nhiệt độ xấp xỉ 40 độ C đang kéo dài.
Cơ quan Khí tượng Hàn Quốc dự báo đợt oi bức ở khu vực thủ đô sẽ đạt đỉnh vào ngày 07-08. Nhiệt độ cao nhất ban ngày hôm đó được dự báo là 39 độ.
Tổng thống Lee Jae-myung ngày 06-08, tại cuộc họp với các thư ký cấp cao và trợ lý, nhấn mạnh: “Đợt nắng nóng lần này trên thực tế là tình huống thảm họa cấp quốc gia”, đồng thời nói thêm: “Để bảo vệ sinh mạng và an toàn của người dân, cần đẩy mức độ, phạm vi và tốc độ ứng phó chính sách lên mức tối đa”.
Trong bối cảnh này, một nghiên cứu tại Mỹ đưa ra kết quả đáng chú ý: ở các đô thị lớn, diện tích bóng râm do cây che phủ càng tăng thì tỷ lệ tử vong có thể càng giảm.
Bóng râm cây xanh giúp giảm tỷ lệ tử vong mùa hè?
Nhóm nghiên cứu của Trường Y thuộc Đại học Northwestern (Mỹ) theo dõi những thay đổi đô thị của thành phố Chicago, bang Illinois (Mỹ) trong giai đoạn 2011~2021. Dữ liệu được xem xét gồm tỷ lệ bóng râm cây (tán cây), nhiệt độ cao nhất mùa hè và số ca tử vong.
Kết quả cho thấy, diện tích bóng râm tăng theo năm đi kèm với xu hướng giảm tỷ lệ tử vong. Khi diện tích bóng râm tăng 1%, tỷ lệ tử vong chung giảm khoảng 9,8%.
Xét theo nhóm bệnh, diện tích bóng râm tăng 1% đi kèm mức giảm 9,2% tỷ lệ tử vong do bệnh tim mạch; còn với bệnh hô hấp (giảm 11,3%) hoặc rối loạn tâm thần (giảm 16,4%) thì mức giảm lớn hơn.
Kết quả mô phỏng của nhóm nghiên cứu cho thấy, nếu chính quyền thành phố Chicago trồng thêm 14.000 cây mỗi năm, có thể tăng tỷ lệ diện tích bóng râm thêm 0,03%; điều này được ghi nhận có liên quan đến việc ngăn khoảng 105 ca tử vong mỗi năm.
Ngược lại, nhóm nghiên cứu cũng xác nhận: ở những khu vực nóng nhất tại Chicago, khi số lượng cây giảm thì tỷ lệ tử vong tăng mạnh.
Nhóm nghiên cứu cho biết: “Vì đây là quan sát đơn thuần chứ không phải thí nghiệm nên khó khẳng định quan hệ nhân quả”, nhưng cũng giải thích: “Bóng râm cây xanh có thể giảm đáng kể nhiệt độ đô thị, stress nhiệt và mức phơi nhiễm ô nhiễm không khí; đồng thời có thể cải thiện stress và sức khỏe tinh thần bằng cách tăng hoạt động thể chất”.
Ở Seoul cũng vậy: khu vực “nhiều cây” có nhiệt độ bề mặt thấp hơn
Xu hướng này không chỉ xuất hiện ở Chicago (Mỹ) mà còn được ghi nhận tại Seoul (Hàn Quốc). Gần đây, Viện Khoa học Lâm nghiệp Quốc gia thuộc Cục Lâm nghiệp Hàn Quốc phân tích mối liên hệ giữa tỷ lệ diện tích rừng đô thị và nhiệt độ bề mặt mùa hè tại 25 quận tự trị của Seoul.
Kết quả cho thấy, những khu vực có cây che phủ từ 30% diện tích quận trở lên có nhiệt độ trung bình thấp hơn so với những khu vực không đạt mức này. Tỷ lệ diện tích được cây che phủ càng cao thì chênh lệch nhiệt độ càng rõ.
Viện Khoa học Lâm nghiệp Quốc gia cho biết Seoul là thành phố có mức chênh lệch lớn giữa các quận về tỷ lệ diện tích rừng đô thị.
Nhóm đứng đầu như Gangbuk-gu (62,3%), Jongno-gu (61,1%), Gwanak-gu (57,4%), Eunpyeong-gu (52,2%), Dobong-gu (51,3%)… đều có hơn một nửa diện tích được cây che phủ. Trong khi đó, nhóm thấp nhất là Yeongdeungpo-gu chỉ đạt 5,8% diện tích rừng đô thị; Gangseo-gu (10,2%) và Seongdong-gu (10,8%) cũng chỉ vừa vượt 10%.
Cây hấp thụ nước qua rễ, đưa lên lá rồi làm bay hơi để duy trì nhiệt độ cơ thể. Quá trình này gọi là thoát hơi nước; nhờ đó tạo hiệu ứng làm mát khu vực xung quanh cây. Trong quá trình nước bay hơi, nhiệt từ môi trường xung quanh cũng bị hấp thụ, qua đó phần nào làm giảm hiện tượng đảo nhiệt đô thị. Bóng râm của cây cũng có vai trò chắn bức xạ nhiệt từ mặt trời.
Tiến sĩ Je Seon-mi, thuộc Trung tâm Nghiên cứu Rừng đô thị khu vực sinh hoạt của Viện Khoa học Lâm nghiệp Quốc gia, nói: “Không chỉ các khu rừng đô thị quy mô lớn, mà cả một cây đơn lẻ hay những mảng rừng nhỏ cũng có hiệu quả ứng phó với nắng nóng cực đoan”.
