Khi tắm rửa hoặc thay quần áo, đôi lúc bạn phát hiện những vết bầm xanh tím nổi bật ở ống chân hoặc cẳng tay. Nhiều người không nhớ mình từng va đập mạnh ở đâu, đến lúc nhìn thấy vết bầm mới giật mình tự hỏi: “Xuất hiện từ lúc nào vậy?”.
Vết bầm hình thành khi các mạch máu nhỏ dưới da bị vỡ hoặc tổn thương. Khi đó, máu tụ lại dưới da khiến vùng này trông xanh tím. Phần lớn vết bầm bắt nguồn từ va chạm trong sinh hoạt hằng ngày. Tuy nhiên, nếu mạch máu yếu đi hoặc quá trình cầm máu không diễn ra trơn tru, vết bầm có thể xuất hiện dễ hơn và tồn tại lâu hơn.
Nếu bạn đặc biệt dễ bị bầm hoặc vết bầm tái diễn mà không có lý do rõ ràng, nguyên nhân có thể không chỉ đơn thuần là “hay va chạm”. Hãy thử rà soát xem gần đây bạn có tăng lượng vận động không, có uống rượu thường xuyên không, có đang dùng một loại thuốc cụ thể nào không, và có ăn đủ trái cây, rau củ hay không. Đôi khi, vết bầm lại bắt nguồn từ những thay đổi rất nhỏ.
Tập luyện·massage·đè ép…cũng có thể do “kích thích lặp lại”
Nếu vết bầm xuất hiện sau khi tập luyện quá sức, bạn cần xem lại cường độ vận động hoặc mức độ tác động lên cơ thể. Các bài tập sử dụng lặp đi lặp lại một nhóm cơ như gym, pilates, leo núi có thể tạo gánh nặng lên các mạch máu nhỏ quanh cơ. Đặc biệt, nếu bạn tăng cường độ đột ngột hoặc quay lại tập sau thời gian dài, vết bầm có thể xuất hiện ở những vùng dùng nhiều lực như đùi, cánh tay hoặc bắp chân.
Massage hoặc dùng con lăn (foam roller) cũng không ngoại lệ. Khi bạn ấn hoặc chà xát mạnh một vùng để làm giãn cơ bị căng cứng, các mạch máu dưới da có thể bị tổn thương. Tương tự, dây đeo túi nặng tì lên vai trong thời gian dài, hoặc quai túi mua sắm ép mạnh vào mặt trong cổ tay cũng có thể gây bầm. Khi áp lực dồn vào một vùng hẹp, dù không va đập mạnh, các mạch máu nhỏ dưới da vẫn có thể bị tổn thương và tạo vết bầm.
Cũng có thể bị bầm do “rượu·thuốc”
Nếu gần đây bạn bắt đầu dễ bị bầm hơn trước, hãy kiểm tra cả thuốc đang dùng và thói quen uống rượu. Vết bầm không chỉ liên quan đến tổn thương mạch máu mà còn phụ thuộc vào việc máu ngừng chảy nhanh đến mức nào. Aspirin hoặc thuốc chống đông là những thuốc ảnh hưởng đến quá trình đông máu. Vì vậy, nếu đang dùng, bạn có thể dễ bị bầm ngay cả với va chạm nhỏ và vết bầm cũng có thể kéo dài lâu hơn. Việc dùng thuốc nhóm steroid trong thời gian dài cũng có thể làm da và mạch máu yếu đi, từ đó tăng khả năng xuất hiện vết bầm.
Rượu cũng có thể tác động. Uống quá nhiều lặp lại có thể gây gánh nặng cho chức năng tiểu cầu và chức năng gan. Gan là cơ quan tạo ra nhiều loại protein cần thiết cho quá trình đông máu, nên khi chức năng gan suy giảm, vết bầm có thể xuất hiện dễ hơn và hồi phục chậm hơn.
Có phải bạn ăn quá ít trái cây·rau củ?…thiếu “vitamin C·K”
Vitamin C vốn được biết đến là dưỡng chất tốt cho da, nhưng thực tế cũng liên quan chặt chẽ đến sức khỏe mạch máu. Cơ thể chúng ta dùng vitamin C để tạo collagen, và collagen không chỉ nâng đỡ da mà còn giúp nâng đỡ thành mạch máu.
Thông tin sức khỏe của Severance cho biết, khi thiếu vitamin C, mao mạch có thể yếu đi khiến xuất hiện vết bầm hoặc chảy máu dưới da. Cũng có trường hợp chảy máu nướu. Điều này cho thấy vết bầm không chỉ do “da dễ bầm”, mà có thể do thành mạch máu bị suy yếu.
Vitamin K cũng quan trọng. Đây là dưỡng chất giúp các protein cần cho quá trình đông máu hoạt động đúng cách. Nếu thiếu, quá trình cầm máu sau khi mạch máu bị tổn thương có thể không diễn ra trơn tru, khiến vết bầm trông lớn hơn hoặc tồn tại lâu hơn. Nếu vitamin C giúp duy trì thành mạch vững chắc, thì vitamin K hỗ trợ quá trình cầm máu ở mạch bị tổn thương.
Vitamin C có nhiều trong kiwi, dâu tây, các loại quả họ cam quýt, ớt chuông, bông cải xanh; còn vitamin K dồi dào trong các loại rau xanh như rau bina, xà lách, cải xoăn, bông cải xanh. Nếu thói quen ăn uống lâu nay ít dùng những thực phẩm này, thiếu hụt dưỡng chất có thể là một trong các nguyên nhân khiến bạn hay bị bầm hơn.
Vì sao càng lớn tuổi càng dễ bị bầm
Sau tuổi trung niên, dù không có bệnh lý đặc biệt, nhiều người vẫn cảm thấy vết bầm xuất hiện dễ hơn trước và tồn tại lâu hơn. Thực tế, khi tuổi tăng, da mỏng đi và lớp mỡ dưới da cũng giảm. Khi đó, khả năng bảo vệ mạch máu suy yếu, nên chỉ cần va chạm nhẹ cũng dễ bầm.
Đặc biệt, cẳng tay và mu bàn tay vừa là vùng hay va chạm trong sinh hoạt, vừa có da mỏng và thường xuyên tiếp xúc ánh nắng. Khi tiếp xúc tia cực tím lâu dài, độ đàn hồi của da giảm và mô quanh mạch máu cũng có thể yếu đi. Vì vậy, khi bị bầm, vết bầm có thể hiện rõ hơn trên bề mặt da.
Nếu kèm triệu chứng‧vết bầm lớn lặp lại, cần lưu ý
Vết bầm thường không quá đau và theo thời gian sẽ nhạt màu rồi tự biến mất. Chỉ vì xuất hiện một vết bầm mà bạn không nhất thiết phải đến bệnh viện ngay. Tuy nhiên, nếu các vết bầm lớn xuất hiện lặp đi lặp lại dù không có va chạm đặc biệt, hoặc vết bầm liên tục xuất hiện ở nhiều vị trí, bạn không nên chỉ quy cho lão hóa.
Nếu kèm các triệu chứng như chảy máu mũi, chảy máu nướu, vết thương lâu cầm máu, kinh nguyệt ra nhiều, bạn nên cân nhắc đi khám. Ngoài ra, nếu vết bầm lặp lại ở những vùng khó va chạm trong sinh hoạt như bụng, lưng hoặc mặt trong đùi, cần được chẩn đoán để xác định nguyên nhân.
