Chiều 12-06, giáo sư trọn đời của MD Anderson, bác sĩ Kim Eui-shin – chuyên gia ung thư hàng đầu thế giới – đã có buổi nói chuyện sức khỏe dành cho bệnh nhân và gia đình tại hội trường lớn của Viện Y học bức xạ và hạt nhân Dongnam ở huyện Gijang, Busan (viện trưởng Jeong Seung-pil). Tại đây, ông không chỉ đề cập các phương pháp điều trị ung thư hay kiến thức y khoa, mà còn chia sẻ những thông điệp về bản chất của một đời sống khỏe mạnh: sinh – tử, sức khỏe – bệnh tật, thái độ sống và các mối quan hệ, thói quen ăn uống và vận động.
"Cái chết là một quá trình tự nhiên: Trước hết phải trăn trở về việc nên sống như thế nào"
Giáo sư Kim mở đầu bài giảng bằng câu chuyện về cái chết. Ông nói: "Cái chết không phải điều đặc biệt, mà là một quá trình tự nhiên mà mọi con người đều trải qua", đồng thời cho rằng "không cần quá đau buồn hay cảm thấy oan ức". Ông bổ sung: "Từ khoảng trước và sau tuổi 40, trong cơ thể chúng ta bắt đầu có nhiều tế bào chết đi hơn là tế bào được tạo mới", và "lão hóa cùng các bệnh mạn tính cũng là một quá trình tự nhiên của đời người".
Ông nhấn mạnh: "Cuộc đời của ai cũng ngắn ngủi", và " So với việc bản thân sống thọ thì điều quan trọng hơn là phải trăn trở xem tại sao mình phải sống, và sẽ sống như thế nào trong suốt thời gian còn tại thế". Ông nói thêm rằng "việc nhiều người hoạt động tinh thần mạnh mẽ như các nhà tư tưởng, triết gia, nhạc sĩ… thường sống thọ không hề là ngẫu nhiên".
Ông chia sẻ: "Tôi đã thấy nhiều trường hợp những người sống bằng cách nghĩ đến việc làm điều có ích cho người khác và cho xã hội, thay vì chỉ cho riêng mình, thường sống khỏe và lâu". Ông nói: "Không ít trường hợp càng nhiều tài sản hay địa vị thì cảm giác oan ức và sự chấp niệm càng lớn, khiến việc điều trị ung thư trở nên khó khăn", đồng thời nhấn mạnh "thay vì sống thật lâu bằng mọi giá, điều quan trọng là sống một cuộc đời tốt".
Thân và tâm là một: Cuộc sống tích cực và chủ động tạo nên sức khỏe
Giáo sư Kim nhấn mạnh mọi cơ quan trong cơ thể đều kết nối với não, qua đó nói về vai trò của sức khỏe tinh thần. Ông cho biết: "Suy nghĩ, cảm xúc và trạng thái tinh thần ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe thể chất", và "người sống lạc quan, chủ động, gặp gỡ bạn bè và duy trì các mối quan hệ xã hội thì khó có thể không khỏe".
Ông cũng cho biết, với bệnh nhân ung thư, thái độ tinh thần như vậy giữ vai trò quan trọng ngay trong quá trình điều trị. Nhắc đến các ca bệnh tại Mỹ, ông nói: "Tôi đã thấy nhiều trường hợp những bệnh nhân tương đối ít lo lắng, ít bất an và mức độ căng thẳng điều trị thấp cũng ít gặp tác dụng phụ của hóa trị".
Ông nói tiếp: "Bác sĩ có vai trò hỗ trợ điều trị, nhưng sự hồi phục thực sự là do cơ thể tự làm được", đồng thời nhấn mạnh "chỉ khi thể xác và tâm hồn hài hòa thì mới có sức khỏe đúng nghĩa". Ông cũng nhấn mạnh rằng "khả năng tự chữa lành của con người vẫn còn rất nhiều phần mà khoa học chưa thể giải thích hết".
Ung thư ở mỗi người là khác nhau: Phát hiện sớm và tâm thế là điều quan trọng
Ông cũng giải thích về những khó khăn trong điều trị ung thư. Ông nói: "Mỗi người có nhiễm sắc thể và trình tự gen khác nhau, tính chất của ung thư cũng khác nhau", và "không có một phương pháp điều trị nào tạo hiệu quả giống hệt cho tất cả mọi người".
Ông nói thêm: "Ung thư là một bệnh rất phức tạp; tính chất của nó thay đổi từng ngày và phản ứng cũng khác nhau ở mỗi người". Ông cho biết "đa số ung thư giai đoạn sớm có kết quả điều trị rất tốt"; khi lý giải vì sao tỷ lệ sống sót sau ung thư ở Hàn Quốc cao, ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát hiện sớm thông qua khám sức khỏe định kỳ, bên cạnh kỹ thuật y tế tiên tiến.
Ông cũng giải thích: "Với ung thư, khái niệm “thuyên giảm” quan trọng hơn khái niệm khỏi hoàn toàn tuyệt đối", và "thay vì bị ám ảnh phải loại bỏ hết mọi tế bào ung thư, việc sống phần đời còn lại một cách vui vẻ và có ý nghĩa lại có lợi cho sức khỏe hơn".
Thuyên giảm (Remission) là trạng thái các triệu chứng hoặc dấu hiệu của bệnh giảm đi hoặc biến mất, giúp tình trạng lâm sàng ổn định. Tuy nhiên, vì không thể khẳng định bệnh đã hoàn toàn biến mất, nên thuyên giảm khác với khỏi hoàn toàn (Cure) hay hồi phục hoàn toàn. Ông chỉ ra: "Người Hàn Quốc nhiều trường hợp chỉ vì biết trong cơ thể có ung thư mà không thể ngủ được", và cho rằng lo âu quá mức không có lợi cho sức khỏe.
Bí quyết của sức khỏe là sự cân bằng: Ăn tốt, ngủ tốt, vận động tốt
Giáo sư Kim cho rằng điểm chung của những người vượt qua ung thư tốt là duy trì một cuộc sống cân bằng. Ông nói: "Thứ tốt cho cơ thể mà quá mức cũng thành vấn đề, thứ xấu mà quá mức cũng thành bệnh", đồng thời giải thích rằng cân bằng giữa điều có lợi và điều có hại là rất quan trọng.
Trong buổi nói chuyện, khán giả liên tục đặt câu hỏi về thói quen sinh hoạt và ăn uống mà bệnh nhân ung thư cần thận trọng. Trả lời, ông nói: "Ăn thực phẩm tốt một cách phù hợp, ngủ đủ, nghĩ điều tích cực và nghỉ ngơi tốt là phương pháp chữa lành tốt nhất".
Ông nhấn mạnh hút thuốc, uống rượu và chế độ ăn thiên về thịt nhiều chất béo gây tác động xấu đến sức khỏe. Ông đặc biệt khuyến nghị thói quen ăn uống bổ sung vừa phải các nguồn đạm chất lượng như thịt vịt, đậu phụ, trứng, kết hợp với rau và các loại rong biển như rong kim, rong gamtae. Giáo sư Kim cảnh báo: "Đặc biệt, nicotine trong thuốc lá là một trong những nguyên nhân chính gây biến đổi gen và bệnh lý mạch máu".
Ông chỉ ra rằng người Hàn Quốc sống với quá nhiều căng thẳng và lo lắng, đồng thời giải thích mối liên hệ giữa sức khỏe đường ruột và sức khỏe tinh thần. Ông nói: "Ở Mỹ, các bệnh nhân ung thư có miễn dịch yếu vì lo ngại mầm bệnh… đặc biệt thường vội xuất viện. Thay vì ở bệnh viện quá lâu, điều quan trọng là trở lại nhịp sống thường ngày trong phạm vi có thể", đồng thời cảnh báo về thái độ của người Hàn Quốc quá phụ thuộc vào điều trị tại bệnh viện.
Cuối cùng, ông tiếp tục nhấn mạnh tầm quan trọng của vận động. Ông nói: "Thể lực và sức mạnh cơ bắp ở mức phù hợp là chỗ dựa lớn trong quá trình điều trị ung thư", và "thông qua vận động và hoạt động thể chất để làm ấm cơ thể và tạo mệt mỏi vừa phải sẽ giúp ngủ ngon và hồi phục". Ông cũng nêu "sự vừa phải và tiết chế" là nguyên tắc cốt lõi của một cuộc sống khỏe mạnh.
"Thay vì chiến đấu với ung thư, hãy sống khỏe mạnh cùng ung thư"
Ở phần cuối bài giảng, giáo sư Kim gửi thông điệp hy vọng tới bệnh nhân. Ông nhấn mạnh: "Ung thư không phải căn bệnh chỉ một mình bác sĩ chữa khỏi", và "ăn tốt, sống vui, sinh hoạt thoải mái, tập luyện, suy ngẫm, tìm việc có ích cho xã hội và sống như vậy chính là con đường quan trọng nhất để sống khỏe mạnh cùng ung thư".
Buổi nói chuyện hôm đó không chỉ có bệnh nhân đang điều trị tại viện, mà còn có những bệnh nhân vốn thường nghe bài giảng của giáo sư Kim Eui-shin qua mạng đã đến từ xa, lấp đầy hội trường 200 chỗ ngồi. Bệnh nhân và gia đình chia sẻ cảm nghĩ: "Đây là khoảng thời gian khiến chúng tôi không chỉ tiếp nhận kiến thức y khoa mới nhất, mà còn suy ngẫm lại về ý nghĩa cuộc sống và hạnh phúc vượt lên trên bệnh tật, cũng như giá trị của một tuổi già khỏe mạnh". Họ cũng đồng thuận rằng: "Đây là một bài giảng ý nghĩa giúp chúng tôi nhận ra thái độ đối diện với cuộc sống và ung thư quan trọng đến mức nào, hơn cả nỗi sợ về ung thư".
