Có người muốn giảm cân cấp tốc nên không tập luyện mà chỉ nhịn ăn để ép cân. Dĩ nhiên, nhịn ăn trong thời gian ngắn có thể làm cân nặng giảm, nhưng về lâu dài sẽ kéo theo nhiều tác dụng phụ. Không ai có thể nhịn ăn mãi. Đến một thời điểm nào đó, bạn sẽ quay lại ăn uống như trước; nếu còn uống rượu nữa, thì việc trở về mức cân nặng cũ chỉ còn là vấn đề thời gian. Dưới đây là những kiểu ăn kiêng tệ hại dễ gây hiệu ứng “Yoyo” - giảm rồi lại tăng cân.
◆ Nhịn ăn mù quáng: Giảm cơ bắp và biến cơ thể thành cơ địa dễ tăng cân
Một số người thử nhịn ăn để thấy hiệu quả giảm cân trong thời gian ngắn. Nhịn ăn có thể giúp giảm cholesterol không cần thiết và cải thiện tình trạng kháng insulin, nhưng về lâu dài lại không có lợi cho việc giảm cân.
Ăn kiêng kiểu nhịn ăn trước hết khiến cơ thể sử dụng protein làm nguồn năng lượng thay vì mỡ, khiến khối lượng cơ bị giảm. Khi khối lượng cơ giảm, tỷ lệ trao đổi chất cơ bản cũng giảm theo. Khi tỷ lệ trao đổi chất cơ bản giảm, cơ thể không thể tiêu thụ carbohydrate và chất béo một cách hiệu quả, vì vậy cuối cùng sẽ trở thành cơ địa dễ tăng cân. Sau khi nhịn ăn, nếu quay lại ăn uống bình thường thì cân nặng sẽ tăng nhanh hơn trước.
◆ Ăn kiêng không tập thể dục: Tỉ lệ trao đổi chất cơ bản và lượng cơ bắp đều sụt giảm
Muốn giảm cân thì cần tiêu hao nhiều calo hơn lượng nạp vào. Tức là dù không tập luyện, chỉ cần giảm lượng ăn vào thì vẫn có thể sụt cân. Tuy nhiên, ăn kiêng mà không tập luyện, giống như nhịn ăn, có thể làm giảm tỷ lệ trao đổi chất cơ bản. Mức độ tiêu hao cơ tăng lên, khiến cơ thể dần chuyển sang cơ địa dễ tăng cân.
Tỷ lệ trao đổi chất cơ bản chiếm khoảng 60-70% tổng năng lượng tiêu hao mỗi ngày. Nếu tỷ lệ trao đổi chất cơ bản cao thì sẽ có lợi cho việc đốt calo. Bộ phận đóng góp lớn nhất vào việc nâng tỷ lệ trao đổi chất cơ bản là cơ bắp. Vì vậy cần tập luyện để tăng và duy trì khối cơ, từ đó giảm cân mà hạn chế hiệu ứng "Yoyo".
◆ Ăn quá ít: Cuối cùng dẫn đến ăn quá độ hoặc ăn vô độ
Khi ăn kiêng, vẫn cần ăn đủ protein và các khoáng chất cần thiết, cùng carbohydrate lành mạnh và chất béo không bão hòa. Nếu ăn quá ít, cơ thể sẽ “học” rằng mình có thể sống với mức năng lượng thấp. Khi cơ thể chỉ tiêu hao ít năng lượng, phần dư thừa còn lại dễ tích lũy thành mỡ. Nếu ăn quá nhiều hoặc ăn vô độ thì chắc chắn lượng dư sẽ chuyển thành mỡ.
Ăn quá ít rốt cuộc sẽ dẫn đến ăn quá nhiều hoặc ăn vô độ. Cảm giác thèm ăn là nhu cầu cơ bản của con người, nên nếu cố gắng kìm nén, cuối cùng do tâm lý bù đắp, sẽ có lúc bạn tìm đến nhiều thức ăn hơn. Cần lưu ý rằng nếu ăn vô độ với suy nghĩ “chỉ một ngày thôi chắc không sao”, thì về lâu dài rất dễ dẫn đến hiệu ứng "Yoyo".
