Việc não bộ thay đổi khi tuổi tác tăng lên là điều bình thường. Lớp vỏ não, lớp ngoài cùng của não, mỏng dần theo tuổi tác. Điều này đặc biệt rõ ràng ở thùy trán, nơi xử lý trí nhớ, cảm xúc, kiểm soát xung động, giải quyết vấn đề, tương tác xã hội và chức năng vận động.
Các phần của thùy thái dương nằm ở phía sau tai cũng cho thấy sự mỏng đi, phần này giúp hiểu, nói, đọc, viết và kết nối từ với ý nghĩa. Khu vực não trưởng thành muộn nhất trong tuổi thanh thiếu niên là khu vực đầu tiên bắt đầu lão hóa và thu nhỏ.
Các khu vực não đang co lại chứa các sợi thần kinh quan trọng. Khi não nhỏ lại, kết nối giữa các tế bào thần kinh giảm và hệ thống chất dẫn truyền thần kinh truyền thông tin từ não đến nhiều bộ phận cơ thể thay đổi, có thể dẫn đến nhiều biến chứng.
Tất cả các yếu tố này ảnh hưởng đến quá trình lão hóa và suy giảm nhận thức. Vậy có những cách nào để hỗ trợ sức khỏe não bộ và ngăn ngừa suy giảm nhận thức khi tuổi tác tăng lên? Các phương tiện truyền thông sức khỏe và y tế của Mỹ như ‘WebMD’ đã tìm hiểu về điều này dựa trên tài liệu.
Ăn uống lành mạnh=Béo phì ở độ tuổi trung niên dễ dẫn đến chứng mất trí nhớ ở tuổi già. Điều quan trọng nhất để giảm cân là tập thể dục thường xuyên và ăn uống lành mạnh.
Cần tránh các loại thực phẩm như khoai tây chiên, bánh quy và thực phẩm chế biến sẵn làm tăng nguy cơ tiểu đường, và nên tiêu thụ nhiều cá và các loại hạt giàu omega-3. Cũng cần ăn đủ trái cây và rau quả, vốn là nguồn giàu chất chống oxy hóa.
Tập thể dục hàng ngày=Để sống khỏe mạnh lâu dài, không cần phải trở thành vận động viên. Chỉ cần đi bộ nhanh 20 phút mỗi ngày cũng đủ để ngăn ngừa chứng mất trí nhớ. Tập thể dục kích thích tế bào não và tạo ra protein giúp chúng giao tiếp hiệu quả hơn.
Chú ý đến bệnh tim mạch=Các bệnh như huyết áp cao, mỡ máu cao, tiểu đường có thể làm tăng nguy cơ suy giảm chức năng nhận thức. Cần kiểm tra huyết áp, cholesterol và đường huyết định kỳ và quản lý thông qua tư vấn với bác sĩ.
Giải tỏa căng thẳng=Căng thẳng làm co lại trung tâm trí nhớ của não. Hormone căng thẳng cortisol có thể tạm thời làm hỏng trí nhớ.
Thiền hoặc yoga có thể giúp điều chỉnh tâm trạng và cải thiện trí nhớ. Đặc biệt, thiền giúp kéo dài chiều dài telomere của nhiễm sắc thể, đây là dấu hiệu của sự trường thọ. Gặp gỡ bạn bè và có giấc ngủ ngon cũng góp phần giảm căng thẳng.
Tập thể dục cho não=Chơi game, tham gia các buổi gặp gỡ và đi du lịch đều làm cho tế bào não trở nên năng động. Sống phụ thuộc vào smartphone hoặc máy tính bảng là nguy hiểm, nhưng một số trò chơi có thể cải thiện khả năng đa nhiệm và khả năng giải quyết vấn đề. Tìm kiếm trực tuyến cũng kích hoạt các mạch thần kinh.
Duy trì mối quan hệ xã hội=Có những người bẩm sinh đã xã hội hóa, nhưng ngay cả những người không như vậy cũng không thể sống như một hòn đảo. Những người thích cuộc sống yên tĩnh cũng nên cố gắng duy trì liên lạc với những người quan trọng.
Não bộ phát triển dựa trên sự tương tác và kết nối xã hội. Các chuyên gia giải thích rằng “mối quan hệ và tương tác với người khác đóng góp vào các yếu tố sinh học phức tạp có thể ngăn chặn não bộ chậm lại.”
Bỏ thuốc lá ngay lập tức=Hút thuốc không chỉ có hại cho phổi mà còn ảnh hưởng đến suy giảm chức năng nhận thức khi tuổi tác tăng lên.
Không bao giờ là quá muộn để học hỏi=Giống như việc tập thể dục giúp hình thành cơ bắp, việc duy trì hoạt động của não cũng giúp duy trì sức mạnh nhận thức suốt đời. Hãy xem xét việc có một sở thích mới hoặc học một kỹ năng mới.
Điều quan trọng là tìm ra sở thích mà bạn thực sự đam mê. Học hỏi điều gì đó mới trong cuộc sống không bao giờ là quá muộn.
〈Câu hỏi thường gặp〉
Q1. Khi nào quá trình lão hóa não bắt đầu?
A1. Thường bắt đầu từ cuối độ tuổi 20 đến 30, nhưng những thay đổi ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày sẽ rõ ràng hơn ở độ tuổi trung niên và cao niên. Có sự khác biệt lớn giữa các cá nhân.
Q2. Lão hóa não và chứng mất trí nhớ có phải là một không?
A2. Không phải. △Lão hóa não: Quá trình lão hóa bình thường (giảm tốc độ xử lý, hay quên, v.v.) △Chứng mất trí nhớ: Tình trạng bệnh lý, gây cản trở nghiêm trọng đến cuộc sống hàng ngày → Không phải tất cả lão hóa não đều dẫn đến chứng mất trí nhớ.
Q3. Khi tuổi tác tăng lên, trí nhớ có nhất thiết phải xấu đi không?
A3. Có một số thay đổi nhưng không phải tất cả trí nhớ đều xấu đi. △Trí nhớ ngắn hạn, tốc độ: Có thể giảm △Kinh nghiệm, kiến thức, khả năng phán đoán: Thường được duy trì hoặc cải thiện.
