Khi ung thư gan lan tới hạch bạch huyết, bệnh được xếp vào nhóm ung thư gan tiến triển và điều trị toàn thân bằng thuốc như liệu pháp miễn dịch chống ung thư hoặc thuốc điều trị đích trở thành hướng chủ đạo.
Tổng hợp các nghiên cứu trước đây thực hiện xạ trị cho nhóm bệnh nhân này cho thấy khoảng 75% trường hợp, khối u tại hạch bạch huyết thu nhỏ hoặc biến mất.
Bệnh viện Ansan thuộc Đại học Korea cho biết ngày 7 rằng nhóm nghiên cứu gồm GS Lim Chae-hong (Khoa Xạ trị Ung bướu), bác sĩ nội trú Hwang Soo-young (Bệnh viện Anam thuộc Đại học Korea) và sinh viên Heo Se-woon (Trường Y Đại học Korea) đã tiến hành phân tích tổng hợp kết quả xạ trị ở bệnh nhân ung thư gan có di căn hạch bạch huyết.
Khoảng 5~7% bệnh nhân ung thư biểu mô tế bào gan xuất hiện di căn hạch bạch huyết. Khi ung thư lan tới hạch bạch huyết, bệnh cũng được phân loại là ung thư gan tiến triển, tương tự trường hợp đã di căn sang cơ quan khác.
Hiện nay, trọng tâm điều trị là điều trị toàn thân—dùng thuốc như thuốc điều trị đích hoặc liệu pháp miễn dịch chống ung thư—nhằm kiểm soát ung thư trên toàn cơ thể.
Tuy nhiên, số bệnh nhân có thể phẫu thuật còn hạn chế, và cũng có trường hợp điều trị toàn thân đơn thuần không làm giảm đủ các tổn thương di căn. Vì vậy, việc lựa chọn bệnh nhân nào và cách thức áp dụng điều trị tại chỗ như xạ trị vẫn liên tục được nghiên cứu.
Phân tích 825 bệnh nhân từ 12 nghiên cứu… tỷ lệ đáp ứng khối u 75,1%
Nhóm nghiên cứu đã thu thập 12 nghiên cứu công bố tại Hàn Quốc, Trung Quốc và Nhật Bản đến tháng 4-2024, rồi phân tích kết quả xạ trị ở 825 bệnh nhân ung thư gan có di căn hạch bạch huyết.
Phân tích bao gồm các nghiên cứu sử dụng nhiều kỹ thuật xạ trị như xạ trị điều biến cường độ (IMRT), xạ trị tạo hình không gian 3 chiều (3D-CRT), xạ trị định vị thân (SBRT)…
Kết quả cho thấy, tỷ lệ đáp ứng khối u—tính gộp các trường hợp khối u hạch bạch huyết biến mất hoàn toàn hoặc giảm kích thước vượt một ngưỡng nhất định sau xạ trị—đạt 75,1%.
Con số này không có nghĩa cứ 4 bệnh nhân thì 3 người được chữa khỏi hoàn toàn. Đây là tỷ lệ tổn thương được điều trị biến mất hoặc thu nhỏ trên chẩn đoán hình ảnh.
Nhóm liều cao đáp ứng 83,8%… nhóm liều thấp 55,6%
Tỷ lệ đáp ứng cũng khác nhau theo liều xạ. Khi gộp các nghiên cứu thực hiện xạ trị liều cao, tỷ lệ đáp ứng khối u là 83,8%. Nhóm liều thấp đạt 55,6%, cho thấy nhóm liều cao có tỷ lệ đáp ứng cao hơn.
Tuy vậy, chỉ dựa trên kết quả lần này chưa thể khẳng định rằng tăng liều xạ sẽ giúp khối u thu nhỏ tốt hơn. Lý do là đây không phải thử nghiệm lâm sàng so sánh trực tiếp bằng cách phân ngẫu nhiên bệnh nhân vào nhóm liều cao và liều thấp, mà là tổng hợp kết quả từ nhiều nghiên cứu đã công bố.
Nhóm nghiên cứu cho rằng kết quả có thể là cơ sở để xem xét chiến lược sử dụng liều xạ đủ cao trong phạm vi vẫn bảo vệ được các cơ quan lành lân cận.
Tác dụng phụ nặng tương đối không nhiều. Tác dụng phụ đường tiêu hóa từ độ 3 trở lên xảy ra ở 3,7%, còn giảm tiểu cầu xảy ra ở 4,2%.
Xung quanh gan có các cơ quan như dạ dày và ruột, vốn có thể chịu ảnh hưởng của bức xạ. Nhóm nghiên cứu giải thích rằng việc lập kế hoạch điều trị thật chính xác để giảm tối đa liều bức xạ vào mô lành xung quanh là yếu tố quan trọng giúp giảm tác dụng phụ.
Khả năng xạ trị bổ trợ cho điều trị toàn thân
Nghiên cứu lần này không phải là công trình đầu tiên đề xuất xạ trị trong ung thư gan di căn hạch bạch huyết. Trên thực tế, trong thực hành lâm sàng, xạ trị vẫn được áp dụng tùy theo tình trạng người bệnh.
Ý nghĩa của phân tích này nằm ở chỗ: gộp kết quả của 12 nghiên cứu với 825 bệnh nhân tại Hàn Quốc, Trung Quốc và Nhật Bản, qua đó thể hiện bằng số liệu mức độ khối u hạch bạch huyết giảm sau xạ trị và sự khác biệt theo liều xạ.
Dù vậy, điều này cũng không có nghĩa điều trị ung thư gan tiến triển có di căn hạch bạch huyết sẽ chuyển từ điều trị toàn thân sang xạ trị. Cần đánh giá đồng thời chức năng gan của bệnh nhân, tình trạng khối u nguyên phát còn lại trong gan và phạm vi di căn hạch bạch huyết để quyết định cách phối hợp điều trị toàn thân với xạ trị.
GS Lim Chae-hong nói: “Ung thư gan đã xuất hiện di căn hạch bạch huyết đòi hỏi phải quyết định chiến lược điều trị một cách thận trọng, tùy theo chức năng gan của bệnh nhân, mức độ kiểm soát khối u nguyên phát và phạm vi di căn…”; đồng thời nhấn mạnh: “Nghiên cứu này có ý nghĩa ở chỗ đưa ra cơ sở để có thể cân nhắc tích cực xạ trị ở nhóm bệnh nhân như vậy”.
Ông bổ sung: “Trong bối cảnh điều trị toàn thân, bao gồm cả liệu pháp miễn dịch chống ung thư, đang phát triển nhanh gần đây, cần có các nghiên cứu cụ thể hóa chiến lược phối hợp hiệu quả giữa xạ trị và điều trị toàn thân nhằm nâng cao kết quả điều trị trong thời gian tới”.
Nghiên cứu này đã được đăng trên tạp chí học thuật quốc tế “〈〈Ung thư: Nghiên cứu và Điều trị (Cancer Research and Treatment)〉〉” do Hiệp hội Ung thư Hàn Quốc phát hành.
