Không dừng ở khám chữa bệnh… Bệnh viện Asan Seoul truyền cho y bác sĩ Mông Cổ “cách đọc kết quả”

Với người dân miền Bắc Mông Cổ, tiếp cận dịch vụ khám chữa ung thư là một hành trình xa. Ở khu vực cách thủ đô Ulaanbaatar hơn 400km, việc được chẩn đoán và điều trị ung thư chuyên sâu không hề dễ dàng. Đội ngũ y tế của Bệnh viện Asan Seoul đã đến đây, thăm khám cho khoảng 750 bệnh nhân. Không chỉ thực hiện sinh thiết, đoàn còn đào tạo nhân viên y tế và triển khai hợp tác nhằm giúp địa phương tăng năng lực tự chủ y tế.

Bệnh viện Asan Seoul ngày 13 cho biết Nhóm Hợp tác y tế quốc tế (trưởng nhóm: GS Lee Se-won, Khoa Nội hô hấp) đã làm việc tại Erdenet, thành phố lớn thứ hai của Mông Cổ, từ ngày 3 đến 6-08. Tại Trung tâm Ung thư Khu vực phía Bắc, cơ sở trực thuộc Trung tâm Ung thư Quốc gia Mông Cổ, đoàn thăm khám cho bệnh nhân địa phương và chuyển giao cho đội ngũ y tế kinh nghiệm chẩn đoán - điều trị ung thư cùng các kỹ thuật y khoa.

Không còn là “tình nguyện”, chuyển sang “hợp tác”

Trước đây, các “đoàn tình nguyện y tế quốc tế” chủ yếu trực tiếp đến những nơi người dân khó tiếp cận dịch vụ y tế để khám chữa bệnh.

Lần này, ngay cả tên gọi cũng thay đổi. Thay vì kết thúc sau một đợt khám, bệnh viện sử dụng tên “Nhóm Hợp tác y tế quốc tế”, hướng tới duy trì trao đổi lâu dài với đội ngũ y tế địa phương và chuyển giao kỹ thuật, qua đó giúp khu vực tự xây dựng nền tảng tự chủ y tế. Nói cách khác, hỗ trợ y tế quốc tế được chuyển từ “tình nguyện” một chiều sang “hợp tác” để cùng nâng cao năng lực.

Đợt hợp tác này có tổng cộng 16 người tham gia, gồm 7 bác sĩ thuộc các chuyên khoa Nội hô hấp, Ngoại vú, Chẩn đoán hình ảnh và Ngoại khoa; 8 điều dưỡng; cùng 1 kỹ sư thiết bị y tế. Lịch khám dự kiến 3 ngày ban đầu đã phải kéo dài thêm 1 ngày do lượng bệnh nhân đến đông.

Trong 4 ngày, nhóm đã khám cho khoảng 750 bệnh nhân. Phần lớn là bệnh nhân nội khoa hô hấp - tiêu hóa và các trường hợp nghi ngờ ung thư vú. Đoàn cũng thực hiện 150 ca siêu âm vú, 80 ca siêu âm bụng - tuyến giáp và 6 ca sinh thiết vú.

Hoạt động của đoàn không dừng ở khám chữa bệnh. Nhóm còn tổ chức đào tạo và tư vấn nhằm nâng cao năng lực chẩn đoán - điều trị cho đội ngũ y tế địa phương.

Với các bệnh nhân chuẩn bị phẫu thuật ung thư vú, đoàn phối hợp cùng nhân viên y tế địa phương thực hiện siêu âm và tư vấn phương pháp phẫu thuật; đồng thời trực tiếp tiến hành sinh thiết vú, kỹ thuật vốn khó triển khai tại chỗ do thiếu bác sĩ chuyên khoa. Song song đó, đoàn thực hiện bài giảng về điều trị và chăm sóc điều dưỡng cho bệnh nhân ung thư, tư vấn vận hành khoa hồi sức tích cực, và kiểm tra các thiết bị y tế đã cũ.

Thành phố mỏ đồng, vì sao khó khám chữa ung thư

Erdenet, nơi nhóm hợp tác đến làm việc, là thành phố lớn thứ hai của Mông Cổ. Thành phố này cách thủ đô Ulaanbaatar hơn 400km và là đô thị công nghiệp phát triển quanh mỏ đồng. Do bụi từ hoạt động khai khoáng, số người mắc bệnh hô hấp tại đây nhiều; đồng thời miền Bắc Mông Cổ, nơi khu vực này thuộc về, có tỷ lệ mắc ung thư cao nhất cả nước.

Erdenet là thành phố đông dân thứ hai ở Mông Cổ sau Ulaanbaatar và sở hữu mỏ đồng lớn thứ tư thế giới. Thành phố được quy hoạch xây dựng sau khi phát hiện trữ lượng đồng vào giữa thập niên 1970. Theo điều tra dân số năm 2020 của Cơ quan Thống kê Quốc gia Mông Cổ, dân số tại đây vượt 100.000 người.

Có tới 71,3% bệnh nhân ung thư được chẩn đoán khi bệnh đã ở giai đoạn tiến triển. Điều này cho thấy điều kiện để chẩn đoán sớm và điều trị chuyên sâu vẫn chưa đủ. Ngay cả khi nghi ngờ ung thư, để được làm xét nghiệm chuyên sâu và điều trị, người dân phải di chuyển khoảng 8 giờ từ khu vực Orkhon, nơi Erdenet tọa lạc, đến Ulaanbaatar.

Trung tâm Ung thư Khu vực phía Bắc là cơ sở y tế mới, mở cửa vào tháng 9-2025, nhằm thu hẹp chênh lệch dịch vụ ung thư giữa các vùng trong Mông Cổ. Mục tiêu là xây dựng ngay tại địa phương một hệ thống khám chữa bệnh khép kín, từ tầm soát sớm đến phẫu thuật - hóa trị và theo dõi sau điều trị.

Tuy vậy, nguồn nhân lực y tế chuyên sâu vẫn chưa đáp ứng. Tại đây không có bác sĩ chuyên khoa Ngoại vú thường trú; bác sĩ chuyên khoa từ Ulaanbaatar chỉ đến thăm 2 tháng một lần. Thậm chí, địa phương hoàn toàn không có bác sĩ chuyên khoa Nội hô hấp.

Tại Mông Cổ, phần lớn bệnh viện tư nhân và bệnh viện chuyên khoa tập trung ở thủ đô Ulaanbaatar. Người dân nông thôn phụ thuộc vào hệ thống chuyển tuyến từ cơ sở y tế ban đầu lên bệnh viện tuyến trên. Trong khi đó, chính các cơ sở y tế ban đầu lại thiếu cơ sở vật chất và nhân lực, khiến tỷ lệ sử dụng thấp. Vì vậy, bệnh nhân được cho là đang phải gánh áp lực đáng kể về thời gian và quãng đường trước khi tiếp cận được khám chữa bệnh chuyên sâu.

Nỗ lực chia sẻ kinh nghiệm khám chữa bệnh và kỹ thuật y khoa

Trọng tâm của nhóm hợp tác không chỉ là khám chữa bệnh. Đoàn ưu tiên chia sẻ kinh nghiệm lâm sàng và kỹ thuật y khoa để đội ngũ y tế địa phương có thể tự diễn giải kết quả xét nghiệm và quyết định hướng điều trị.

Trưởng Nhóm Hợp tác y tế quốc tế của Bệnh viện Asan Seoul, GS Lee Se-won (Khoa Nội hô hấp), nói: “Đợt hợp tác y tế tại Mông Cổ lần này có ý nghĩa ở chỗ không chỉ trực tiếp khám cho bệnh nhân mà còn chia sẻ kinh nghiệm với đội ngũ y tế địa phương, cùng nâng cao năng lực khám chữa bệnh”. Ông bổ sung: “Tại địa phương, nhiều trường hợp dù bệnh nhân có kết quả xét nghiệm trong tay vẫn gặp khó khăn khi diễn giải chính xác và quyết định hướng điều trị tiếp theo. Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục thảo luận các ca bệnh với đội ngũ y tế địa phương và chia sẻ những kỹ thuật, kinh nghiệm cần thiết để góp phần nâng cao chất lượng khám chữa ung thư ở khu vực miền Bắc Mông Cổ”.

Sau khi kết thúc đợt khám tại Erdenet, nhóm hợp tác di chuyển đến Ulaanbaatar. Làm việc với các cơ sở y tế địa phương như Bệnh viện Agape và Bệnh viện Quốc gia số 1 Mông Cổ, đoàn đã thảo luận các phương án hợp tác thời gian tới, gồm mời bệnh nhân nặng sang điều trị và chương trình đào tạo, bồi dưỡng cho nhân viên y tế.

Thực hành tôn chỉ thành lập: “Giúp đỡ những người láng giềng khó khăn nhất trong xã hội”

Hoạt động lần này nằm trong chuỗi hợp tác y tế với Mông Cổ mà Bệnh viện Asan Seoul duy trì trong thời gian dài. Thông qua dự án “Asan in Asia (Asan-in-Asia)” nhằm hỗ trợ các quốc gia châu Á tự chủ y tế, Bệnh viện Asan Seoul đã chuyển giao kỹ thuật y khoa cho Mông Cổ, Việt Nam và nhiều nước khác.

Hợp tác điều trị bệnh nhân ung thư gan tại Mông Cổ bắt đầu từ chương trình đào tạo cho đội ngũ y tế của Bệnh viện Quốc gia số 1 Mông Cổ vào năm 2010. Tính đến tháng 12-2025, có 225 nhân viên y tế Mông Cổ đã được đào tạo tại Bệnh viện Asan Seoul. Các chương trình đào tạo và chuyển giao kỹ thuật này không chỉ giới hạn ở Mông Cổ. Trong 10 năm qua, hơn 3.600 chuyên gia y học quốc tế từ khoảng 90 quốc gia đã đến Bệnh viện Asan Seoul để học các kỹ thuật y khoa mới nhất.

Năm 2011, nhóm của GS Lee Seung-gyu thuộc Khoa Ngoại ghép gan - mật tụy đã đến bệnh viện địa phương và thực hiện thành công ca ghép gan từ người hiến sống đầu tiên tại Mông Cổ. Kể từ đó, việc chuyển giao kỹ thuật và hợp tác ghép gan tiếp tục được duy trì; đến nay, số bệnh nhân được ghép gan từ người hiến sống tại Mông Cổ và có cơ hội sống mới đã vượt 300 người.

Tôn chỉ thành lập của Quỹ Phúc lợi Xã hội Asan, “giúp đỡ những người láng giềng khó khăn nhất trong xã hội”, cũng là nền tảng của các hoạt động hợp tác này. Từ năm 2009, quỹ đã thực hiện 59 chuyến tình nguyện y tế quốc tế tại 16 quốc gia. Đồng thời, quỹ cũng vận hành chương trình hỗ trợ mời các bệnh nhân nặng khó điều trị tại địa phương sang Hàn Quốc để điều trị miễn phí.