Khi nghe tin tuyến tụy có bất thường, người ta thường lo lắng về ngày nhập viện hơn cả kết quả xét nghiệm. Trước đây, để làm một lần sinh thiết, bệnh nhân phải chờ có giường và thường phải nằm viện 2 đêm 3 ngày. Nay, quy trình này đã được rút xuống còn 1 ngày.
Vào ngày 5/8, Bệnh viện Asan Seoul cho biết, sau khi lần đầu triển khai tại Hàn Quốc vào tháng 3-2024 hệ thống cho phép hoàn tất sinh thiết tụy ngay trong ngày khám ngoại trú rồi về nhà, đến nay sau khoảng 2 năm 3 tháng số ca đã vượt mốc 1.000. Thống kê của bệnh viện ghi nhận độ chính xác chẩn đoán đạt từ 95% trở lên, trong khi tỷ lệ biến chứng dưới 1%.
Ung thư tuyến tụy: Gần một nửa số ca phát hiện khi đã di căn
Ung thư tuyến tụy thường không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn sớm, vì vậy nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi bệnh đã tiến triển đáng kể.
Theo Cơ quan Đăng ký Ung thư Trung ương, năm 2023 tại Hàn Quốc ghi nhận 9.748 bệnh nhân ung thư tuyến tụy mới mắc. Con số này chiếm 3,4% tổng số ca ung thư, đứng thứ 8 về số ca mắc. Tỷ lệ sống tương đối sau 5 năm của nhóm bệnh nhân được chẩn đoán giai đoạn 2019-2023 chỉ đạt 17,0%.
Tại thời điểm chẩn đoán, chỉ 14,3% bệnh nhân có ung thư còn khu trú trong tụy. Ngược lại, 43,3% được phát hiện ở giai đoạn di căn xa, khi bệnh đã lan sang các cơ quan khác. Tỷ lệ sống sau 5 năm là 47,8% khi ung thư còn khu trú ở tụy, nhưng giảm mạnh xuống 2,4% ở giai đoạn di căn xa.
Bệnh nhân sẽ được làm những xét nghiệm gì?
Khi nghi ngờ ung thư tuyến tụy, bác sĩ chủ yếu thực hiện sinh thiết bằng nội soi siêu âm. Ống nội soi được đưa qua miệng xuống dạ dày và tá tràng, sau đó dùng đầu siêu âm gắn ở cuối để quan sát tụy và các mạch máu ở vị trí gần. Dưới hướng dẫn hình ảnh trên màn hình, bác sĩ chọc kim nhỏ vào tổn thương để lấy tế bào hoặc mô.
Tụy nằm sâu phía sau dạ dày và tiếp giáp các mạch máu lớn cùng ống mật, nên có lúc việc đưa kim tiếp cận trở nên khó khăn. Vì vậy, kinh nghiệm của người thực hiện quyết định tỷ lệ thành công và mức độ an toàn của thủ thuật.
Các hướng dẫn điều trị quốc tế gần đây khuyến nghị ưu tiên kỹ thuật dùng kim có thể lấy trọn cấu trúc mô, thay vì chỉ hút tế bào. Lý do là độ chính xác chẩn đoán cao hơn và có thể thu được mẫu bệnh phẩm đầy đủ.
Sinh thiết này không chỉ dùng để xác định ung thư. Thủ thuật còn giúp phân biệt các khối viêm hoặc nang có hình ảnh giống ung thư trên phim chụp, đồng thời phân tích đặc tính khối u từ mô lấy được để lập kế hoạch điều trị.
Về nhà ngay trong ngày làm xét nghiệm
Trước đây, sau khi làm xét nghiệm, bệnh nhân thường phải nằm viện trung bình 2 đêm 3 ngày để theo dõi biến chứng như chảy máu hoặc viêm tụy. Chỉ riêng việc điều chỉnh lịch nhập viện và được phân giường bệnh đôi khi đã mất vài tuần.
Bệnh viện Asan Seoul trước hết đánh giá tình trạng sức khỏe và vị trí tổn thương để quyết định có thể làm xét nghiệm trong ngày hay không. Nếu được chọn, bệnh nhân sẽ được làm thủ thuật trong trạng thái gây ngủ, sau khi hồi phục xong sẽ về nhà ngay trong ngày. Từ lần khám ngoại trú đầu tiên đến khi nghe kết quả sinh thiết trung bình mất chưa đến 1 tuần.
Khi có kết quả, đội ngũ y bác sĩ thuộc Ngoại tiêu hóa, Nội ung bướu và Ung bướu xạ trị sẽ họp để quyết định hướng điều trị tiếp theo giữa phẫu thuật, hóa trị và xạ trị.
Tuy nhiên, việc có cần sinh thiết trước điều trị hay không còn tùy từng bệnh nhân. Nếu hình ảnh cho thấy nghi ngờ mạnh ung thư có thể phẫu thuật, bác sĩ sẽ tiến hành phẫu thuật ngay mà không cần sinh thiết trước, rồi kiểm tra mô đã cắt bỏ để xác nhận cuối cùng có phải ung thư hay không. Ngược lại, nếu cần bắt đầu hóa trị trước phẫu thuật, thì phải xác nhận ung thư bằng sinh thiết trước khi dùng thuốc.
Rút ngắn thời gian xét nghiệm không đồng nghĩa tỷ lệ sống sẽ tăng lên. Dù vậy, việc hoàn tất xét nghiệm trong ngày mà không cần nhập viện và biết kết quả sớm hơn chắc chắn giúp giảm gánh nặng chờ đợi cho người bệnh.
Song Tae-joon, Giám đốc Trung tâm Ung thư đường mật - tụy của Bệnh viện Asan Seoul, nói: “Hệ thống sinh thiết trong ngày - lần đầu tiên được triển khai trong nước nhằm giải quyết sự bất tiện của bệnh nhân bị chậm trễ điều trị do phải chờ nhập viện - đã ổn định và đi vào hoạt động”, đồng thời nhấn mạnh: “Chúng tôi sẽ cung cấp cơ hội điều trị phù hợp cho bệnh nhân thông qua chẩn đoán chính xác và nhanh chóng”.
Ung thư tụy vẫn là căn bệnh đáng sợ. Tuy nhiên, thời gian cần để đi đến chẩn đoán đã được rút ngắn rõ rệt. Nếu được thông báo có dấu hiệu bất thường ở tụy, người bệnh có thể hỏi bệnh viện trước xem có thể làm sinh thiết ngay trong ngày hay không.
