Ở bệnh nhân bỏng, da thường gặp biến chứng khiến bề mặt trở nên gồ ghề. Tình trạng này được gọi là sẹo phì đại. Da dày lên so với bình thường, mô non đỏ nhô cao trên bề mặt. Hiện tượng này xảy ra khi collagen tăng sinh quá mức trong quá trình vết thương da lành lại.
Khi sẹo phì đại hình thành, nhiều bệnh nhân than phiền đau hoặc ngứa. Đặc biệt, nếu xuất hiện ở các vùng gấp như khớp, da có thể co rút khiến khớp bị cứng và khó duỗi thẳng. Nghiêm trọng hơn, những người có sẹo phì đại ở vùng lộ rõ như mặt thường chịu áp lực tâm lý rất lớn.
Hiện nay, tình trạng này được điều trị bằng phẫu thuật, liệu pháp nén ép, tiêm steroid… nhưng hầu như chưa có biện pháp phòng ngừa hay thuốc điều trị hiệu quả.
Thuốc trị tiểu đường có thể ngăn sẹo?
Gần đây, nhóm nghiên cứu phối hợp giữa Trường Y Đại học Eulji, Đại học Khoa học CHA và Trường Y Đại học Hallym cho biết thuốc trị tiểu đường evogliptin có thể giúp ức chế sẹo phì đại.
Evogliptin là thuốc điều hòa các hormone của tuyến tụy. Thuốc hoạt động theo cơ chế hỗ trợ tiết hormone làm giảm đường huyết (insulin) và ức chế tiết hormone làm tăng đường huyết (glucagon).
Nhóm nghiên cứu tách tế bào từ mô sẹo phì đại của bệnh nhân bỏng và từ mô da bình thường. Sau đó, họ kết hợp evogliptin và theo dõi các thay đổi ở mức sinh học phân tử.
Kết quả cho thấy evogliptin ngăn sự xuất hiện của các chất then chốt tạo sẹo. Đặc biệt, thuốc ức chế tạo collagen (týp 1, týp 3) vốn khiến mô non tăng sinh quá mức, đồng thời ức chế tạo fibronectin – chất có vai trò thu hút tế bào để hình thành mô mới.
Nhóm nghiên cứu cũng ghi nhận tình trạng da trở nên cứng có thể được ngăn chặn khi sử dụng evogliptin. Quá trình da cứng lại được gọi là “quá trình xơ hóa”; trong thí nghiệm lần này, việc dùng evogliptin cho thấy hiệu quả chặn các đường truyền tín hiệu gây xơ hóa.
Evogliptin hiện là thuốc được sử dụng rộng rãi trong thực hành lâm sàng. Do đây là thuốc đã được chứng minh an toàn, nhóm nghiên cứu kỳ vọng việc tận dụng thuốc này có thể rút ngắn đáng kể thời gian và chi phí phát triển thuốc mới điều trị sẹo.
Giáo sư Kim Jun-beom (Trường Y Đại học Eulji) nói: “Đây sẽ là một lựa chọn thay thế mới có ý nghĩa trong lĩnh vực điều trị sẹo – nơi ảnh hưởng lớn đến chất lượng sống của bệnh nhân nhưng các phương pháp hiệu quả vẫn còn hạn chế”.
