Trà giúp giảm viêm, nhưng uống theo “cách này” có thể làm lợi ích sức khỏe giảm mạnh?

Lợi ích sức khỏe của các loại trà như trà xanh, trà đen từ lâu đã được nhiều người biết đến. Tuy nhiên, nếu uống không đúng cách, bạn có thể không nhận được lợi ích nào.

Dựa trên nghiên cứu đăng trên tạp chí “Beverage Plant Research”, bài viết này điểm lại cách uống trà để giữ trọn các lợi ích cho sức khỏe.

Nghiên cứu cho thấy uống 1.5~2.0 tách trà mỗi ngày mang lại hiệu quả tốt nhất trong việc giảm nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân. Cụ thể, tỷ lệ tử vong do bệnh tim mạch giảm rõ rệt rồi chững lại trong khoảng 1.5~3.0 tách mỗi ngày; còn với tử vong do ung thư, mức giảm nguy cơ lớn nhất được ghi nhận khi uống 1.5 tách mỗi ngày.

Ngoài ra, nghiên cứu cũng xác nhận uống trà xanh có tác động tích cực trong phòng ngừa suy giảm chức năng nhận thức ở người cao tuổi, chẳng hạn làm giảm 40% nguy cơ suy giảm nhận thức.

Những lợi ích này chủ yếu đến từ các chất chống oxy hóa tự nhiên dồi dào trong trà như polyphenol và catechin. Các hợp chất này giúp giảm phản ứng viêm trong cơ thể và ngăn tổn thương tế bào, qua đó hỗ trợ sức khỏe tim mạch, thúc đẩy chuyển hóa, đồng thời làm giảm nguy cơ các bệnh mạn tính như đái tháo đường hoặc ung thư.

Trà “đã chế biến” và trà sữa hầu như không có tác dụng

Tuy nhiên, mức độ lợi ích thay đổi rất lớn tùy loại trà bạn uống. Nhóm nghiên cứu giải thích rằng các loại trà đã qua chế biến gần như không còn hiệu quả đối với sức khỏe, thậm chí có thể gây ảnh hưởng xấu.

Trà đóng chai phổ biến trên thị trường thường được tiệt trùng ở nhiệt độ cao để kéo dài hạn sử dụng. Quá trình này có thể phá hủy hoặc làm biến đổi phần lớn các thành phần chủ chốt như polyphenol và catechin.

Thực tế, một nghiên cứu cho thấy EGCG, một catechin chủ đạo trong trà xanh, có thể chuyển thành GCG kém hiệu quả hơn ở nhiệt độ cao; đồng thời, thời gian gia nhiệt càng dài thì tổng hàm lượng catechin càng giảm. Vì vậy, ngay cả trà xanh hay trà đen nguyên chất không thêm đường, một khi đã được chế biến và đóng chai thì hiệu quả cũng suy giảm đáng kể.

Với trà sữa trân châu, vấn đề còn nghiêm trọng hơn. Lý do là đồ uống này được thêm nhiều đường, kem, chất tạo ngọt nhân tạo, trân châu tapioca… có thể triệt tiêu hoàn toàn lợi ích sức khỏe vốn có của trà. Thông thường, một ly trà sữa trân châu có thể chứa 300~500 calo, và hàm lượng đường thậm chí có thể vượt xa một lon Coca-Cola. Việc nạp đường quá mức như vậy được xem là tác nhân chính làm tăng nguy cơ béo phì, đái tháo đường type 2 và bệnh tim mạch.

Tác giả liên hệ của nghiên cứu, tiến sĩ Mingchuan Yang và giáo sư Jung S. Yang, nhấn mạnh: “Đường, chất tạo ngọt nhân tạo, tinh bột tinh luyện… được thêm vào đồ uống đóng chai hoặc trà sữa trân châu có thể triệt tiêu hoặc che lấp lợi ích sức khỏe vốn có của trà”.

Hiệu quả tối ưu đến từ trà “lá nguyên (Whole Leaf)”

Vậy loại trà nào tốt nhất cho sức khỏe? Nghiên cứu khuyến nghị tự pha trà từ lá trà được chế biến tối thiểu. Theo nghiên cứu, trà giữ nguyên dạng lá nguyên vẹn bảo tồn các hợp chất tự nhiên đầy đủ hơn so với trà túi lọc dạng nghiền nhỏ, vì thế có lợi cho sức khỏe hơn nhiều.

Tuy nhiên, matcha là ngoại lệ. Do matcha được tiêu thụ bằng cách dùng toàn bộ lá trà nghiền mịn, cơ thể có thể hấp thu nhiều hơn đáng kể các thành phần hoạt tính như catechin so với trà pha bằng cách hãm nước. Nghiên cứu cho biết matcha có thể chứa lượng chất chống oxy hóa cao hơn tối đa 10 lần so với trà xanh thông thường. Dù vậy, hàm lượng caffeine cũng cao hơn tương ứng, vì thế cần tránh dùng quá mức.

Tóm lại, để nhận được đầy đủ lợi ích sức khỏe từ trà, điều quan trọng là hình thành thói quen tự hãm trà từ lá trà chất lượng thay vì chọn các loại đồ uống đã qua chế biến.