Món tráng miệng làm từ bơ như “bánh gạo bơ”, trào lưu “Butter Run” – vừa chạy vừa làm bơ, hay thói quen ăn một thìa bơ khi bụng đói ngay sau khi thức dậy⋯.
Gần đây, trong các món ăn thịnh hành, thử thách trên mạng xã hội (SNS) hay các “routine” ăn uống, nguyên liệu gần như không thể thiếu chính là “bơ”. Đặc biệt, thời gian gần đây, “thử thách Butter Run” – cho kem tươi vào túi zip rồi vừa chạy vừa lắc để làm bơ – trở thành chủ đề nóng trong cộng đồng chạy bộ, khiến nhu cầu tìm mua bơ tiếp tục tăng.
Khác với trước đây khi quan niệm tiêu cực kiểu “bơ ngấy và dễ gây tăng cân” khá phổ biến, ngày nay bơ đang được nhìn nhận lại nhờ hương vị và độ thơm béo được đánh giá cao. Xu hướng này cũng chịu tác động từ trào lưu toàn cầu đầu thập niên 2010 như chế độ ăn ketogenic, thực đơn ít tinh bột – nhiều chất béo, dùng chất béo làm nguồn năng lượng chính thay cho carbohydrate, qua đó thúc đẩy phong trào bổ sung “chất béo lành mạnh”. Cùng giai đoạn đó, “cà phê chống đạn (Bulletproof Coffee)” – pha cà phê đen với bơ lạt và dầu – cũng từng được ưa chuộng như một thực đơn giảm cân.
Bơ có thể có lợi cho sức khỏe nếu dùng với lượng phù hợp. Đặc biệt, bơ giàu vitamin A giúp hỗ trợ sức khỏe mắt và tái tạo da, đồng thời cũng chứa vitamin E có tác dụng chống oxy hóa. Ngoài ra, khi dùng bơ để xào rau hoặc các loại rau dại, các dưỡng chất tan trong chất béo trong rau có thể được cơ thể hấp thu tốt hơn.
Trong bản cập nhật gần đây của “Hướng dẫn chế độ ăn cho người Mỹ giai đoạn 2025-2030 (DGA)” do Chính phủ Mỹ công bố, khái niệm “chất béo lành mạnh” được nhấn mạnh và các thực phẩm giàu chất béo có nguồn gốc động vật như thịt, bơ, mỡ bò… cũng được đề cập theo hướng có thể đưa vào khẩu phần. Điều này khác với các hướng dẫn trước đây vốn nhấn mạnh “chất béo là kẻ thù của sức khỏe”.
Tuy vậy, ngay trong bản cập nhật lần này, khuyến nghị vẫn như trước: hạn chế chất béo bão hòa dưới 10% tổng năng lượng nạp vào mỗi ngày. Nghĩa là có thể ăn, nhưng ăn quá nhiều có thể trở thành vấn đề. Chất béo bão hòa trong bơ có thể làm tăng cholesterol LDL ở một số người như người béo phì hoặc mắc đái tháo đường, và điều này có thể góp phần làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch.
Vậy lượng bơ phù hợp mỗi ngày là bao nhiêu? “Khuyến nghị khẩu phần dinh dưỡng cho người Hàn Quốc năm 2025 (KDRIs)” đề xuất hạn chế chất béo bão hòa ở người trưởng thành dưới 7% tổng năng lượng. Ví dụ, nếu giả định mỗi ngày nạp khoảng 2000kcal, thì mức giới hạn chất béo bão hòa là dưới khoảng 15g.
Để tham khảo, lượng kem tươi mà người chạy bộ thường cho vào túi zip hoặc chai nhựa PET khi tham gia thử thách Butter Run thường là 150–200mL. Khi cầm túi kem tươi và chạy/lắc mạnh, phần chất béo sữa trong kem tươi sẽ kết tụ lại, tạo thành khoảng 50–90g bơ, tương đương khoảng 30–45% lượng kem tươi ban đầu. Tuy nhiên, lượng bơ làm theo cách này vượt xa mức chất béo bão hòa khuyến nghị cho người trưởng thành trong một ngày, vì vậy nên chia nhỏ để bảo quản hoặc chia sẻ với những người chạy bộ khác thay vì ăn hết trong một lần.
