Thực phẩm chế biến siêu tinh chế là thực phẩm được sản xuất công nghiệp bằng cách sử dụng chất nhũ hóa hoặc phẩm màu và hương liệu nhân tạo. Nghiên cứu cho thấy rằng nước ngọt và khoai tây chiên, cũng như các loại đồ ăn nhẹ đóng gói như bánh quy, cần được xử lý như thuốc lá chứ không phải thực phẩm.
Theo nghiên cứu được công bố trong tạp chí y tế "Milbank Quarterly" vào tuần này, thực phẩm chế biến siêu tinh chế có nhiều điểm chung hơn với thuốc lá so với trái cây hoặc rau củ và cần có quy định nghiêm ngặt hơn.
Nhóm nghiên cứu từ Đại học Harvard, Đại học Michigan và Đại học Duke đã sử dụng dữ liệu từ các lĩnh vực khoa học nghiện, dinh dưỡng và lịch sử y tế công cộng để so sánh và phân tích thực phẩm chế biến siêu tinh chế và thuốc lá.
Kết quả nghiên cứu cho thấy quy trình sản xuất thực phẩm chế biến siêu tinh chế và thuốc lá có nhiều điểm tương đồng, và các nhà sản xuất cố gắng tối ưu hóa liều lượng sản phẩm và điều chỉnh tốc độ tác động lên các con đường thưởng của cơ thể.
Thuốc lá và thực phẩm chế biến siêu tinh chế được thiết kế để cung cấp các chất tăng cường như nicotine và carbohydrate tinh chế cũng như chất béo ở mức độ thích hợp. Ngoài ra, các nhà sản xuất thực phẩm chế biến siêu tinh chế đã sử dụng các chiến lược tương tự như ngành công nghiệp thuốc lá. Các cụm từ tiếp thị như ‘ít béo’ hoặc ‘không đường’ trên các sản phẩm như thanh protein là một chiến lược ‘giặt sạch sức khỏe’ tương tự như những gì ngành công nghiệp thuốc lá đã sử dụng để quảng cáo bộ lọc thuốc lá vào những năm 1950.
Giáo sư Ashley Gearhart, một nhà tâm lý học lâm sàng chuyên về nghiện và là một trong những tác giả của nghiên cứu này, đã lấy ví dụ từ bệnh nhân của mình và nói rằng: “Bệnh nhân thường nói rằng ‘Tôi cảm thấy như mình bị nghiện những thứ này. Tôi rất thèm muốn. Trước đây tôi đã hút thuốc, nhưng bây giờ tôi bị nghiện nước ngọt và bánh donut. Tôi biết điều này đang giết chết tôi. Tôi muốn bỏ nhưng không thể.’” Ông cũng cho biết: “Ban đầu, họ đổ lỗi cho bản thân và nói rằng ‘Hút thuốc vừa phải và uống rượu vừa phải thì có sao đâu’, nhưng cuối cùng họ nhận ra rằng ngành công nghiệp đã sử dụng mọi cách để tạo ra những sản phẩm khiến người ta nghiện.”
Nhóm nghiên cứu giải thích rằng: “Nhiều thực phẩm chế biến siêu tinh chế chia sẻ nhiều đặc điểm hơn với thuốc lá so với trái cây hoặc rau củ được chế biến tối thiểu, vì vậy cần có quy định tương ứng với những nguy cơ sức khỏe cộng đồng nghiêm trọng mà những sản phẩm này gây ra.”
Hiện tại, dữ liệu thu thập từ 50 quốc gia cho thấy rằng khi lượng tiêu thụ thực phẩm chế biến siêu tinh chế tăng lên, các rối loạn chức năng chuyển hóa như béo phì, thay đổi hệ thần kinh và bệnh Parkinson xuất hiện. Theo ước tính gần đây, ở Mỹ, cứ 4 phút lại có một người chết vì các bệnh có thể phòng ngừa liên quan đến thực phẩm chế biến siêu tinh chế.
