Өндөг хаанаас ч хялбархан авч болох түгээмэл хүнс боловч дэлгүүрт ороод алийг нь сонгохоо мэдэхгүй эргэлзэх хүн олон. Бор, цагаан өндөгний аль нь сайн, амьтны халамжийн стандартад нийцсэн өндөг эрүүл мэндэд илүү тустай эсэхийг ялгахад амаргүй. Өнгө, хальсан дээрх код зэрэг сайн өндөг сонгох шалгуурыг танилцуулъя.
Өндөгний хальс, шарын өнгө⋯ чухал шалгуур мөн үү?
Дэлгүүрт худалдаалдаг өндгийг хальсны өнгөөр нь үндсэндээ бор, цагаан гэж хоёр ангилна. Хальсны өнгө голчлон тахианы үүлдрээс шалтгаалдаг. Цагаан өндөг бор өндөгнөөс онцгой өндөр шим тэжээлтэй биш.
Өндөгний шарын өнгө ч мөн адил. Тод шараас гүн улбар шар хүртэл янз бүрийн өнгөтэй байдаг ч өнгө нь бараан байлаа гээд шим тэжээл ихтэй эсвэл илүү шинэхэн гэсэн үг биш. БНСУ-ын Хүнс, эмийн аюулгүй байдлын яамны мэдээлснээр өндөгний шарын өнгө зөвхөн тэжээлийн ялгаанаас шалтгаалдаг бөгөөд шим тэжээлтэй ямар ч холбоогүй.
Тэгвэл өндөгний шар яагаад өөр өөр өнгөтэй байдаг вэ. Шарын өнгөнд тахианы идсэн тэжээл дэх будагч бодис зэрэг нөлөөлдөг. Ургамлын будагч бодис болох ксантофилл(xanthophyll) агуулсан тэжээл идсэн тахианы өндөгний шар ихэвчлэн бараан байдаг. Харин улаан буудай эсвэл цагаан эрдэнэ шишээр хийсэн тэжээл өндөгний шарыг цайвар шар өнгөтэй болгодог.
Үр тогтсон болон амьтны халамжийн стандартад нийцсэн өндгийг заавал сонгох шаардлагагүй
Эцэст нь хэлэхэд, хальс болон шарын өнгө нь өндөгний чанарыг үнэлэх найдвартай шалгуур болж чадахгүй. Гадаад байдлыг нь шалгахдаа хальс гэмтсэн эсэх, бохирдлын түвшин зэргийг анхаарах нь зүйтэй. БНСУ-ын Шувууны аж ахуйн нийгэмлэгийн мэдээлснээр хагарч гэмтээгүй, цэвэрхэн, зууван хэлбэртэй өндөг шинэхэн байдаг.
Үр тогтсон эсвэл амьтны халамжийн стандартад нийцсэн өндгийг л сонгох шаардлагагүй. Үр тогтсон болон амьтны халамжийн стандартад нийцсэн өндөг загас шиг үнэр багатай, самарлаг, таатай амттай гэж ярьдаг ч ердийн өндөгтэй харьцуулахад уураг, холестерин зэрэг шим тэжээлийн найрлагаараа төдийлөн ялгаагүй.
Өндөглөснөөс хойш 2~3 долоо хоног болоогүй өндөг шинэхэн
Өндөглөсөн огноо болон хэрэглэх эцсийн хугацааг заавал шалгах хэрэгтэй. Өндөглөсөн огноог хальсан дээр хэвлэсэн кодоос харж болно. Уг код нь өндөглөсөн огноо, үйлдвэрлэгчийн тусгай дугаар, өсгөн үржүүлсэн орчны дугаараас бүрдэнэ. Жишээлбэл, ‘1007 MFDS1 2’ кодын ‘1007’ нь 10-р сарын 7-нд өндөглөсөн болохыг илэрхийлнэ. Өндөглөснөөс хойш 2~3 долоо хоног болоогүй бүтээгдэхүүн харьцангуй шинэхэн байдаг.
‘MFDS’ нь тухайн өндгийг үйлдвэрлэсэн аж ахуйн тусгай дугаар юм. Харин хамгийн сүүлийн тоо нь тахиаг өсгөсөн орчныг илэрхийлнэ. Өсгөн үржүүлсэн орчны дугаарыг △1-р төрөл(чөлөөт бэлчээрийн аж ахуй) △2-р төрөл(шалан дээр чөлөөтэй өсгөсөн) △3-р төрөл(сайжруулсан тор) △4-р төрөл(уламжлалт торон аж ахуй) гэж ангилдаг. Тоо бага байх тусам илүү уудам орчинд өсгөсөн тахианаас авсан өндөг тул чанар өндөр гэж үзэж болно.
Сайн өндөг сонгохын зэрэгцээ зөв хадгалах нь ч чухал. Өндгийг 0~4 хэмийн хөргөгчийн дотор хэсэгт хадгална. Хөргөгчийн хаалганы хэсэг гаднын агаарт байнга өртдөг тул өндөгний чанарт сөргөөр нөлөөлж болзошгүй. Өндөгний шовх үзүүрийг доош харуулж тавьснаар нян үржих зэрэг эрсдэлийг бууруулж болно.
〈3 мөрөөр тоймлов〉
✔ Өндөгний хальс болон шарын өнгө тахианы үүлдэр, тэжээлээс шалтгаалдаг бөгөөд шим тэжээлд томоохон нөлөө үзүүлдэггүй
✔ Өндөг сонгохдоо хальс нь хагарч гэмтсэн эсэх, өндөглөсөн огноо зэргийг шалгах хэрэгтэй
✔ Өндөгний шовх үзүүрийг доош харуулж хадгалбал нян үржих эрсдэлийг бууруулж болно
