Những vật dụng vốn được dùng để chăm sóc sức khỏe đôi khi lại trở thành tác nhân gây hại. Từ máy tạo ẩm giúp giảm khô không khí đến chiếc nệm cơ thể nằm lên mỗi đêm, nếu vệ sinh và bảo quản không đúng cách, chúng có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe hô hấp.
Dược sĩ Choi Hyung-jae gần đây đăng trên mạng xã hội video về “5 món đồ trong phòng ngủ khiến cơ thể sinh bệnh”. Ông liệt kê △nước trong máy tạo ẩm để lâu △nệm cũ △thảm trải sàn cũ △que nhang thơm (incense stick) △TV. Bài viết dưới đây lần lượt chỉ ra các vật dụng này có thể tác động đến sức khỏe như thế nào.
Nước máy tạo ẩm để lâu, vi khuẩn sinh sôi có thể đe dọa sức khỏe phổi
Theo dược sĩ Choi, thứ nguy hiểm nhất là nước trong máy tạo ẩm. Ông nói: “Nếu không thay nước trong bình chứa thường xuyên, vi khuẩn và nấm mốc sẽ phát triển và theo các giọt nước đi vào đường phế quản”, đồng thời cảnh báo “trong quá trình này có thể gây viêm phổi, thậm chí đã có trường hợp trẻ nhỏ bị nhiễm và tử vong”.
Trên thực tế, nếu để nước trong bình chứa của máy tạo ẩm quá lâu, vi khuẩn hoặc nấm mốc có thể sinh sôi. Đặc biệt, máy tạo ẩm siêu âm biến nước thành các hạt rất nhỏ rồi phun vào không khí, vì vậy vi sinh vật và chất ô nhiễm trong nước cũng có thể phát tán theo. Nếu hít phải không khí bị ô nhiễm lặp đi lặp lại, người dùng có thể xuất hiện các triệu chứng hô hấp như ho hoặc khó thở. Ở một số trường hợp, cũng có khả năng phát sinh bệnh phổi viêm như viêm phổi quá mẫn.
Cần đổ bỏ nước trong máy tạo ẩm mỗi ngày, làm khô bình chứa rồi mới châm nước mới. Quan trọng hơn, tùy loại máy tạo ẩm mà loại nước phù hợp và cách vệ sinh sẽ khác nhau, vì vậy cần kiểm tra hướng dẫn bảo dưỡng của nhà sản xuất.
Nệm cũ, tích tụ mạt bụi nhà làm nặng thêm viêm mũi dị ứng và hen suyễn
Chiếc nệm dùng hằng ngày cũng cần được chăm sóc. Trên nệm có thể tích tụ tế bào da chết bong ra và bụi bẩn, tạo môi trường thuận lợi cho mạt bụi nhà cư trú. Bản thân mạt bụi nhà không cắn người hay truyền bệnh truyền nhiễm. Vấn đề nằm ở các dị nguyên có nguồn gốc từ phân và xác mạt. Người nhạy cảm có thể xuất hiện triệu chứng viêm mũi dị ứng như hắt hơi, chảy nước mũi, nghẹt mũi, hoặc hen suyễn trở nặng.
Dược sĩ Choi cho biết: “Nệm càng cũ thì càng nhiều mạt”, và nhấn mạnh “đây là nguyên nhân gây viêm mũi và hen suyễn”. Vì vậy, chăn ga gối nệm cũ cần được giặt định kỳ và duy trì độ ẩm trong nhà ở mức phù hợp. Khi cần, dùng vỏ bọc chống mạt bụi nhà cũng có thể hữu ích. Nếu nệm bị bẩn nặng hoặc bị lún gây khó chịu khi ngủ, có thể cân nhắc thay mới.
Thảm trải sàn cũ, tích tụ bụi và mạt gây dị ứng
Dược sĩ Choi nói: “Giữa các sợi lông của thảm trải sàn cũ có tích tụ bụi và mạt”, đồng thời cho rằng “bụi gây viêm đường phế quản, còn mạt gây viêm mũi dị ứng hoặc hen suyễn”.
Đúng như ông đề cập, dị nguyên từ mạt bụi nhà tích tụ trong thảm có thể làm nặng thêm triệu chứng ở người bị viêm mũi dị ứng hoặc hen suyễn. Trong quá trình giẫm lên thảm hoặc vệ sinh, lượng bụi tích tụ cũng có thể phát tán trở lại vào không khí. Đặc biệt, thảm lông dài và dày dễ tích tụ bụi và tế bào da chết giữa các sợi vải. Vì vậy, cần vệ sinh thảm định kỳ; nếu là sản phẩm có thể giặt, hãy giặt theo phương pháp được khuyến nghị. Người có triệu chứng dị ứng nặng được khuyến cáo không đặt thảm trong phòng ngủ.
Que nhang thơm, không chỉ có mùi hương mà còn tạo ra bụi mịn
Que nhang thơm dùng để tạo mùi dễ chịu cũng cần thận trọng. Do que nhang thơm hoạt động theo cách đốt cháy vật liệu có chứa hương liệu, trong quá trình cháy có thể phát sinh nhiều chất gây ô nhiễm không khí như bụi mịn và các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi.
Dược sĩ Choi nói: “Đốt hương sẽ tạo ra bụi mịn rất nhỏ”, và cảnh báo “hít phải loại bụi này có thể gây viêm trong cơ thể, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim hoặc bệnh mạch máu não”. Đặc biệt, nếu sử dụng trong thời gian dài ở phòng ngủ chật hẹp khi đóng cửa sổ, nồng độ chất ô nhiễm trong nhà có thể tăng cao. Vì vậy, khi đốt hương cần thông gió đầy đủ. Ngoài ra, khi ngủ không nên đốt que nhang thơm.
TV trong phòng ngủ, gây cản trở giấc ngủ và đôi khi là nguyên nhân tăng cân
Thói quen xem TV trước khi ngủ hoặc để TV bật rồi ngủ cũng có thể không tốt cho sức khỏe. Ánh sáng từ màn hình TV có thể ảnh hưởng đến nhịp sinh học và cản trở sự tiết melatonin giúp gây buồn ngủ. Âm thanh từ TV cũng là yếu tố làm gián đoạn giấc ngủ sâu.
Nếu không ngủ sâu, việc kiểm soát cân nặng cũng có thể gặp vấn đề. Dược sĩ Choi nói: “Nếu không ngủ sâu, mệt mỏi không được giải tỏa và tình trạng kháng insulin tăng lên, có thể dẫn đến tăng cân”.
Thực tế, cũng có nghiên cứu cho thấy việc tiếp xúc với ánh sáng nhân tạo vào ban đêm có liên quan đến tăng cân. Theo một nghiên cứu đăng trên tạp chí quốc tế 《JAMA Internal Medicine》, nhóm nghiên cứu của Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH) phân tích 43.722 phụ nữ và nhận thấy: phụ nữ ngủ khi bật TV hoặc bật đèn có nguy cơ tăng cân trên 5kg trong khoảng 5 năm cao hơn 17% so với phụ nữ ngủ trong môi trường tối.
Như vậy, để bảo vệ sức khỏe trong phòng ngủ, cần thay nước máy tạo ẩm mỗi ngày và giữ nệm cùng thảm luôn sạch sẽ. Bộ lọc máy lọc không khí cần được thay theo chu kỳ khuyến nghị. Đồng thời, giảm tiếp xúc với ánh sáng không cần thiết và các chất ô nhiễm do quá trình đốt cháy trong nhà khi đang ngủ sẽ giúp tạo môi trường ngủ dễ chịu.
