Vào mùa hè, không ít người lo lắng vì chỉ cần cử động nhẹ đã vã mồ hôi, kéo theo mùi cơ thể khó chịu. Mồ hôi là phản ứng sinh lý cần thiết để điều hòa thân nhiệt, nhưng khi mùi trở nên nồng hơn có thể gây căng thẳng. Bài viết này làm rõ nguyên nhân thực sự tạo ra mùi mồ hôi, cách kiểm soát, đồng thời lý giải vì sao có người bỗng đổ mồ hôi nhiều hơn.
Mồ hôi gặp vi khuẩn trên da, bị phân hủy và tạo mùi hôi
Bản thân mồ hôi hầu như không có mùi. Các tuyến mồ hôi trong cơ thể chủ yếu gồm tuyến eccrine và tuyến apocrine. Khoảng 90% mồ hôi do tuyến eccrine tiết ra là nước nên không có mùi, gần như không mùi. Tuyến eccrine phân bố khắp cơ thể, nhưng tập trung nhiều ở lòng bàn tay, lòng bàn chân và trán.
Nguyên nhân chính khiến mồ hôi có mùi nằm ở vi khuẩn trên bề mặt da. Mồ hôi từ tuyến apocrine, tập trung nhiều ở vùng nách và quanh cơ quan sinh dục, ngoài nước còn chứa protein và axit béo nên có độ nhớt cao. Khi các chất này gặp vi khuẩn trên da và bị phân hủy, chúng tạo ra mùi khó chịu đặc trưng.
Ngay cả phẫu thuật cũng khó loại bỏ hoàn toàn tuyến mồ hôi
Nếu mồ hôi có mùi nặng đến mức hôi, cần nghĩ tới chứng hôi nách. Khi mùi liên tục nồng hoặc gây bất tiện trong sinh hoạt hằng ngày, người bệnh có thể cần tiêm độc tố botulinum (Botox) hoặc phẫu thuật nhằm giảm tuyến apocrine. Tuy nhiên, ngay cả khi phẫu thuật cũng khó loại bỏ hoàn toàn tuyến mồ hôi nên vẫn có khả năng tái phát.
Với trường hợp hôi nách mức độ nhẹ, tắm rửa thường xuyên và bôi chế phẩm ức chế tiết mồ hôi có thể giúp cải thiện. Mấu chốt là không để mồ hôi lưu lại lâu trên da sau khi tiết ra. Nếu có thể, hãy tắm ngay sau khi ra mồ hôi. Khi đó, dùng xà phòng dược dụng có tác dụng sát khuẩn cũng là một lựa chọn phù hợp.
Mặc quần áo thoáng khí và rắc phấn để giữ da khô, tạo môi trường bất lợi cho vi khuẩn sinh sôi, cũng giúp hạn chế mùi mồ hôi.
Chăm sóc bàn chân cũng không thể bỏ qua. Bàn chân dễ bị ẩm do tất và giày. Khi vi khuẩn tăng lên trong môi trường này, mùi có thể nặng hơn. Cần hình thành thói quen rửa chân thường xuyên, đồng thời thay tất nhiều lần trong ngày.
Nếu đổ mồ hôi nhiều không vì lý do đặc biệt, nên nghi ngờ thay đổi hormone…
Mặt khác, có trường hợp người vốn ít ra mồ hôi nhưng từ một thời điểm nào đó lại đổ mồ hôi nhiều chỉ cần hơi nóng. Điều này có thể xảy ra khi việc ra nhiều mồ hôi lặp đi lặp lại do tập luyện hoặc xông hơi sauna, khiến chức năng hệ thần kinh tự chủ và chức năng bài tiết mồ hôi được hoạt hóa.
Tuy nhiên, nếu không có yếu tố khởi phát đặc biệt mà mồ hôi đột ngột tăng quá mức, nên kiểm tra xem có nguyên nhân khác như chứng tăng tiết mồ hôi hoặc thay đổi hormone hay không.
