Hot dog và hamburger là những món đồ ăn nhanh tiêu biểu, tiện lợi và ngon miệng. Chúng thường được chọn trong nhịp sống bận rộn, nhưng xét về sức khỏe thì khó tránh khỏi băn khoăn. Nếu buộc phải chọn một trong hai, món nào “đỡ hại” hơn?
Cả hai đều là kiểu món ăn kẹp thịt giữa bánh mì. Vì vậy, khác biệt then chốt về dinh dưỡng và tác động sức khỏe nằm ở “xúc xích” và “miếng patty”. Nói ngắn gọn, nhìn chung hamburger là lựa chọn tốt hơn so với hot dog.
Xúc xích hot dog, điển hình của “thịt chế biến”
Xúc xích dùng trong hot dog là một dạng thịt chế biến điển hình. Xúc xích được làm bằng cách xay và trộn nhiều phần thịt như thịt heo hoặc thịt bò, sau đó thêm muối và gia vị, rồi trải qua quá trình hun khói hoặc ướp muối. Trong quá trình này, để tạo màu và bảo quản, nhiều trường hợp có bổ sung nitrat và nitrit. Đặc biệt, nitrit là chất gây ung thư nhóm 2 do Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thuộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phân loại, được chỉ ra là một trong những nguyên nhân chính làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng, bệnh tim mạch và tử vong sớm. Chưa kể, hot dog thường chỉ gồm xúc xích, bánh mì và sốt mà không có rau, khiến chất xơ trong khẩu phần bị thiếu hụt nghiêm trọng.
Patty hamburger, đa số làm từ thịt bò
Ngược lại, patty hamburger nhìn chung được làm từ thịt bò xay. Patty bán sẵn có thể chứa gia vị hoặc chất bảo quản, nhưng về cơ bản quy trình chế biến đơn giản hơn so với xúc xích. Khác biệt về thành phần dinh dưỡng cũng rất rõ. Trung bình, xúc xích có hàm lượng natri và chất béo bão hòa cao hơn hamburger, trong khi patty hamburger lại giàu protein hơn xúc xích trên 2 lần. Ngoài ra, hamburger thường có thêm rau tươi như xà lách, cà chua, hành tây… giúp cân bằng dinh dưỡng ở mức nhất định.
Tuy vậy, điều đó không có nghĩa hamburger đương nhiên là món ăn tốt cho sức khỏe. Nếu nướng thịt trực tiếp trên lửa hoặc làm cháy xém nặng ở nhiệt độ cao, có thể tạo ra các chất có hại như hydrocarbon thơm đa vòng (PAHs). Khi thêm nhiều phô mai, thịt xông khói (bacon) hoặc các loại sốt đậm vị, lượng calo, chất béo và natri sẽ tăng vọt, khiến mọi lợi thế về sức khỏe đều biến mất.
Nếu muốn ăn đồ ăn nhanh “lành” hơn
Nếu muốn ăn đồ ăn nhanh theo hướng tốt cho sức khỏe, cần chú ý lựa chọn nguyên liệu. Điểm chung là nên chọn bánh bun ngũ cốc nguyên hạt giàu chất xơ thay cho bánh trắng làm từ bột mì tinh luyện. Khi ăn hot dog, nên chọn xúc xích có hàm lượng thịt từ 80% trở lên; ưu tiên sản phẩm không bổ sung nitrit và loại ít muối. Về topping, nên ăn kèm sauerkraut (bắp cải muối) có chất xơ hoặc dưa chua ít đường; phần sốt cũng được khuyến nghị dùng ketchup ít đường hoặc mù tạt.
Với hamburger, cần chọn patty có hàm lượng thịt bò từ 90% trở lên. Với hamburger, nếu patty quá dày thì chất béo bão hòa có thể vượt mức, vì vậy nên giảm kích cỡ để hạ gánh nặng calo. Thêm nhiều rau tươi như xà lách, cà chua, hành tây, bơ (avocado)… có thể nâng đáng kể mật độ dinh dưỡng. Nếu có thể, tự làm patty tại nhà thay vì dùng patty bán sẵn là cách chắc chắn để giảm phụ gia.
Tuy nhiên, khoai tây chiên và cola vốn hay được ăn kèm theo thói quen khi ăn hamburger là “bom” chất béo bão hòa và đường, vì vậy nếu nghĩ đến sức khỏe thì tốt hơn nên hạn chế.
