Các chuyên gia cho rằng, so với việc chỉ tập trung ăn uống lành mạnh và bổ sung thực phẩm chức năng, ngủ đủ giấc còn quan trọng hơn đối với sức khỏe não bộ.
Giáo sư Lee Seung-hoon, khoa Thần kinh của Bệnh viện Đại học Quốc gia Seoul, nhấn mạnh “tầm quan trọng của giấc ngủ sâu” trên kênh YouTube “Thần Sức Khỏe”. Ông lý giải bằng “hệ thống glymphatic” – cơ chế rửa trôi các chất thải trong não như adenosine và amyloid trong giai đoạn ngủ sâu.
Quá trình dọn dẹp não bộ diễn ra trong giai đoạn ngủ sâu
Giáo sư Lee nói: “Trước đây người ta bảo ngủ thì phí, nhưng thực ra không ngủ mới là phí”, đồng thời cho biết “trong các giai đoạn ngủ, ở giai đoạn 3–4 tương ứng với ngủ sâu, não sẽ tiến hành “dọn dẹp””. Ông bổ sung: “Trong lúc chúng ta làm việc, não tạo ra các chất gây mệt mỏi như “adenosine”; ý nghĩa ở đây là khi ngủ sâu, hoạt động làm sạch sẽ rửa trôi những chất đó”.
Thông thường, khi cảm thấy mệt, nhiều người uống cà phê. Tuy nhiên, giáo sư Lee giải thích: “Uống cà phê không làm adenosine biến mất”, và "caffeine trong cà phê chỉ tạm thời ngăn chặn cảm giác "mệt mỏi" mà thôi."
Nói cách khác, những người ngủ sâu mỗi ngày sẽ giảm dần nguy cơ tích tụ các chất gây mệt mỏi trong não. Giáo sư Lee nhấn mạnh: “Ngày càng có nghiên cứu cho thấy hệ thống glymphatic cũng làm sạch amyloid – chất được cho là gây sa sút trí tuệ và viêm mạn tính”, đồng thời khuyến nghị: “Nếu muốn phòng sa sút trí tuệ, từ tuổi trung niên trở đi, ngủ ngon là điều quan trọng”.
Vậy thế nào là giấc ngủ khỏe mạnh? Giáo sư Lee cho biết: “Mỗi ngày cần ngủ liền mạch 7 giờ 30 phút”, và giải thích “vì phải không bị gián đoạn thì mới vào được giấc ngủ sâu”.
Giấc ngủ lành mạnh làm chậm tốc độ teo não
Thực tế, có nghiên cứu cho thấy chất lượng giấc ngủ sau tuổi trung niên ảnh hưởng lớn đến sức khỏe não bộ. Nhóm nghiên cứu thuộc Đại học California, cơ sở San Francisco (Mỹ) gần đây công bố trên tạp chí học thuật “Neurology” của Hiệp hội Thần kinh học Mỹ kết quả rằng: “Nếu ở tuổi 40 ngủ không đúng cách, đến cuối tuổi 50 các dấu hiệu lão hóa não tăng lên; người có chất lượng giấc ngủ kém thì quá trình lão hóa não nhanh hơn gần 3 năm”.
Nhóm nghiên cứu chia 589 người trưởng thành, độ tuổi trung bình 40, thành 3 nhóm theo đặc điểm giấc ngủ. Dựa trên số lượng “thói quen ngủ xấu” như thời lượng ngủ, mức độ ngủ sâu, số lần thức giấc…, gồm: ▲người có 0–1 thói quen (nhóm 1) ▲người có 2–3 thói quen (nhóm 2) ▲người có từ 4 thói quen trở lên (nhóm 3).
Sau 15 năm kể từ khi bắt đầu nghiên cứu, nhóm nghiên cứu kiểm tra thay đổi sức khỏe não bằng chụp quét não. Kết quả cho thấy, so với nhóm 1, nhóm 2 có “tuổi não” trung bình cao hơn 1,6 tuổi, còn nhóm 3 cao hơn 2,6 tuổi. Đặc biệt, nếu trải qua các vấn đề như chất lượng giấc ngủ kém, khó đi vào giấc ngủ, khó duy trì giấc ngủ, thức dậy quá sớm vào buổi sáng… trong hơn 5 năm, não lão hóa nhanh hơn. Bác sĩ Christine Yaffe thuộc Đại học California cho biết: “Nghiên cứu này cho thấy việc giải quyết các vấn đề về giấc ngủ từ đầu tuổi trung niên là quan trọng để duy trì sức khỏe não bộ”.
