Tháng 6, khi các hoạt động ngoài trời tăng lên và nắng gắt hơn, nhu cầu tìm mua kính râm cũng tăng rõ rệt. Vào những ngày phải ở ngoài trời lâu, chỉ cần đeo kính râm là tầm nhìn đã dễ chịu hơn, tổng thể diện mạo cũng trông khác đi. Đặc biệt, khi ngày càng nhiều người như ca sĩ Jennie thường xuyên dùng kính râm làm điểm nhấn thời trang, không ít trường hợp đặt kiểu dáng lên trước cả tính năng.
Tuy nhiên, chọn kính râm chỉ vì thiết kế có thể gây bất tiện. Vai trò chính của kính râm là giảm chói và bảo vệ mắt khỏi tia cực tím. Bạn có thể chọn theo kiểu gọng đang thịnh hành hay theo thương hiệu, nhưng nếu tính đến sức khỏe đôi mắt thì cần kiểm tra đồng thời ký hiệu chống tia UV và tình trạng tròng kính. Dưới đây là những tiêu chí không nên bỏ qua khi chọn kính râm.
Tròng càng tối thì chống tia cực tím càng tốt?
Một hiểu lầm phổ biến khi chọn kính râm là “tròng càng đậm màu thì càng chặn tia cực tím tốt”. Nhìn tròng màu đen hoặc nâu sẫm, nhiều người nghĩ rằng kính sẽ chắn nắng mạnh hơn, nhưng độ đậm màu của tròng và khả năng chống tia cực tím là hai chuyện khác nhau.
Tròng đậm màu có thể giúp giảm chói. Nhưng nếu là tròng không chặn được tia cực tím đúng cách, kính lại khiến mắt thêm gánh nặng. Khi đeo tròng tối, lượng ánh sáng vào mắt giảm khiến đồng tử giãn ra; lúc này, nếu chức năng chắn tia không đầy đủ, tia cực tím có thể đi sâu vào bên trong mắt. Vì vậy, thay vì chỉ nhìn tròng tối đến mức nào, điều quan trọng hơn là kiểm tra xem tròng có thực sự có chức năng chặn tia cực tím hay không.
Màu tròng liên quan nhiều hơn đến cảm giác chói và tầm nhìn, hơn là việc có chặn tia cực tím hay không. Chẳng hạn, tròng tông xám ít làm méo màu nên phù hợp dùng hằng ngày; tròng tông nâu tăng độ tương phản, giúp cảm nhận đường nét vật thể rõ hơn một chút. Tuy vậy, dù tròng nhạt màu nhưng nếu khả năng chống tia cực tím đủ tốt thì vẫn giúp bảo vệ mắt; ngược lại, tròng có sẫm đến đâu mà không có chức năng này thì khó kỳ vọng kính râm phát huy đúng vai trò vốn có.
Ưu tiên kiểm tra ký hiệu “chống tia UV” trước
Khi mua kính râm, nên kiểm tra trước ký hiệu chống tia cực tím được ghi trong mô tả sản phẩm hoặc trên nhãn. UV (Ultraviolet) trong kính râm nghĩa là tia cực tím. Tia cực tím không phải ánh sáng nhìn thấy được, nhưng nếu phơi nhiễm mạnh có thể gây gánh nặng cho sức khỏe mắt.
Trên sản phẩm có thể ghi “UV400”, “100% UV protection”, “tỷ lệ chặn tia cực tím”… Trong đó, con số 400 của UV400 chỉ mốc 400nm, ranh giới phân tách giữa tia cực tím và ánh sáng nhìn thấy. Vì tia cực tím thuộc vùng có bước sóng ngắn hơn ánh sáng mà chúng ta nhìn thấy, ký hiệu UV400 có nghĩa là chặn tia cực tím có bước sóng từ 400nm trở xuống.
Phơi nhiễm tia cực tím lặp lại có thể gây áp lực lên mô bề mặt mắt, giác mạc, thủy tinh thể… Đặc biệt trong các tình huống phải tiếp xúc nắng lâu như lái xe, leo núi, du lịch biển, thay vì chỉ chọn theo thiết kế kính râm, tốt hơn nên kiểm tra ký hiệu chống tia cực tím.
Kính râm dùng lâu, cũng cần kiểm tra “tuổi thọ” tròng
Nếu bạn lấy chiếc kính râm đã mua từ lâu ra dùng lại mỗi năm, cũng nên kiểm tra tình trạng ít nhất một lần. Bởi dù nhìn bề ngoài vẫn ổn, tình trạng tròng có thể thay đổi tùy môi trường bảo quản và thói quen sử dụng. Nếu tròng có nhiều vết xước hoặc lớp phủ bị bong, bạn có thể thấy chói hơn trước và tầm nhìn mờ đi. Tiếp tục đeo trong tình trạng này sẽ làm mắt mệt hơn.
Khó thể chốt một mốc thay thế duy nhất, nhưng với kính râm đeo thường xuyên, nên xem xét tình trạng chống tia cực tím theo mốc khoảng 2 năm. Lý do là chức năng chống tia cực tím khó kiểm tra bằng mắt thường, và tỷ lệ chặn tia cũng có thể giảm theo thời gian. Với sản phẩm đã dùng lâu hoặc có ký hiệu chống tia cực tím không rõ ràng, một cách khác là kiểm tra độ truyền tia cực tím tại nơi mua hoặc cửa hàng kính mắt.
Liên quan vấn đề này, Cơ quan Tiêu chuẩn Kỹ thuật Quốc gia từng cải thiện tiêu chuẩn an toàn theo hướng yêu cầu hiển thị tỷ lệ chặn tia cực tím trong thông tin sản phẩm. Đặc biệt, với các sản phẩm mua khi đi nước ngoài hoặc hàng nhập trực tiếp qua mạng, đôi khi khó xác nhận chức năng chống tia cực tím có đủ hay không, vì vậy nên xem kỹ thông tin ghi nhãn.
Muốn tránh tròng bị xước? Cần chú ý cả bảo quản‧vệ sinh
Kính râm khi không dùng nên cất trong hộp đựng chuyên dụng. Nếu để nguyên trong túi xách, tròng rất dễ bị cọ xước bởi chìa khóa, mỹ phẩm, cạnh ví… Khi lau tròng cũng nên dùng khăn chuyên dụng thay vì chà bằng vạt áo hay giấy. Bởi nếu tròng đang bám bụi mà lau ngay bằng khăn khô, có thể tạo ra các vết xước li ti.
Sau khi đi biển hoặc hồ bơi về, cần lau nhẹ mồ hôi, bã nhờn, muối, kem chống nắng… bám trên tròng. Lúc này, nếu có cát hoặc bụi bám, đừng chà ngay mà hãy phủi nhẹ trước. Tráng sơ dưới nước chảy rồi dùng khăn chuyên dụng thấm khô sẽ giúp giảm tổn hại bề mặt tròng.
Nơi cất giữ cũng quan trọng. Nếu để lâu ở nơi nhiệt độ cao như trong xe vào mùa hè, gọng dễ bị biến dạng hoặc tròng dễ hư hại. Tốt nhất nên để ở nơi mát, đồng thời lau sạch mồ hôi hay mỹ phẩm còn sót lại ở mặt trong tròng và quanh phần đệm mũi.
