Cảnh trượt tuyết dốc núi nhanh chóng xuống dốc nghiêng. Trượt tuyết dốc núi có gót giày được cố định và ván trượt tương đối ngắn và rộng. Tỷ lệ vận động viên trượt tuyết dốc núi bị chấn thương lớn nhỏ trong một mùa lên tới 75%. Ảnh: Getty Images Bank (Nội dung AI)
Vận động viên Choi Ga-on (17 tuổi) đã giành huy chương vàng ở môn “trượt ván nữ halfpipe” tại Thế vận hội mùa đông lần thứ 25 ở Milan Cortina. Đây là huy chương vàng đầu tiên trong lịch sử các môn thể thao trên tuyết của Hàn Quốc. Nhiều khán giả trên toàn cầu, bao gồm cả người dân Hàn Quốc, đã reo hò.
Các vận động viên trong các môn thể thao mùa đông mang đến cảm giác hồi hộp khi lao nhanh trên tuyết và băng, vượt qua quy luật của trọng lực và vật lý. Họ không ngại mạo hiểm với tính mạng trong những cuộc thi nguy hiểm. Tại Thế vận hội mùa đông lần này, huyền thoại trượt tuyết dốc núi của Mỹ, Lindsey Vonn, đã gặp chấn thương gãy chân ngay sau khi bắt đầu cuộc thi, làm nổi bật thực tế khắc nghiệt của thể thao mùa đông.
Giáo sư Adam Taylor từ Đại học Aston ở Anh đã phân tích nguy cơ chấn thương theo từng môn thể thao mùa đông trong một bài viết gần đây trên phương tiện phi lợi nhuận của Úc “The Conversation”. Theo bài viết này, đã có 4 vận động viên thiệt mạng trong lịch sử các Thế vận hội mùa đông. Tại Thế vận hội Vancouver năm 2010, vận động viên luge người Georgia, Nodar Kumaritashvili, đã qua đời trong khi tập luyện.
Trượt tuyết và trượt ván, những môn thể thao khắc nghiệt đe dọa đầu gối và cổ tay
Thế vận hội mùa đông được chia thành các môn thể thao lớn như thể thao trên tuyết (Snow), trượt tuyết (Sliding), và thể thao trên băng (Ice). Các môn thể thao trên tuyết, cốt lõi của Thế vận hội mùa đông, bao gồm trượt tuyết, trượt ván, và biathlon, trong khi các môn trượt tuyết bao gồm bobsleigh, skeleton, và luge.
Môn thể thao trên tuyết nguy hiểm nhất là trượt tuyết dốc núi và trượt ván. Tỷ lệ vận động viên trượt tuyết dốc núi bị chấn thương trong một mùa lên tới 75%. Lực tác động lên đầu gối khi tiếp đất sau khi xoay hoặc nhảy có thể lên tới 3 lần trọng lượng cơ thể. Trong quá trình này, vận động viên nam có nguy cơ bị tổn thương dây chằng bên trong (MCL), trong khi vận động viên nữ có nguy cơ cao bị rách dây chằng chéo trước (ACL). Theo thống kê, vận động viên nữ trượt tuyết có nguy cơ chấn thương dây chằng chéo trước cao gấp 3 lần so với nam giới, và mỗi mùa có 8 trên 100 người gặp phải rách nghiêm trọng.
Chấn thương “ngón tay trượt tuyết (Skier”s thumb)” cũng là một chấn thương phổ biến khi vận động viên giữ gậy trượt tuyết và ngã. Đây là tình trạng tổn thương dây chằng ngón tay cái. Năm 2022, Sofia Goggia của Ý đã phải phẫu thuật gãy ngón tay, nhưng cô đã trở lại đường trượt ngay ngày hôm sau với tinh thần chiến đấu.
Trượt ván cũng có nguy cơ cao bị chấn thương cột sống và đầu. Đặc biệt, khi kỹ thuật ngày càng trở nên cực đoan, tỷ lệ chấn thương của các vận động viên trượt ván có xu hướng gia tăng.
“Đầu trượt tuyết” và bỏng lạnh: Những dấu vết đáng sợ của cuộc chiến trên băng
Các vận động viên trong các môn trượt tuyết như bobsleigh, luge, và skeleton thường phải chịu đựng triệu chứng được gọi là “đầu trượt tuyết (Sled head)”. Những rung động và va chạm nhỏ xảy ra khi xuống dốc tích tụ trong đầu, gây ra đau đầu, chóng mặt, và hiện tượng sương mù não (brain fog). Khoảng 13-15% vận động viên ở cấp độ Olympic gặp phải chấn thương não. Ngoài ra, do đặc điểm phải dồn năng lượng ngay từ đầu, các chấn thương cơ như rách cơ hamstring và cơ tứ đầu cũng thường xuyên xảy ra.
Các vận động viên trượt tuyết băng đồng có vẻ an toàn hơn nhưng chủ yếu phải chịu đựng các chấn thương do quá tải như đau ống chân và gãy xương mệt mỏi. Đặc biệt, như trường hợp của Remi Lindholm từ Phần Lan tại Thế vận hội Bắc Kinh 2022, có nguy cơ đặc biệt bị đông lạnh ở các bộ phận nhạy cảm của cơ thể trong môi trường cực lạnh. Ngay cả các vận động viên curling, được coi là an toàn nhất, cũng có thể bị chấn thương đầu gối do tư thế cúi sâu. Nhiều người phàn nàn về đau lưng và vai trong quá trình quét (sweeping).
Câu hỏi thường gặp:
Q1. Môn thể thao nào có nguy cơ chấn thương cao nhất trong Thế vận hội mùa đông?
A1. Trượt tuyết dốc núi và trượt ván là những môn nguy hiểm nhất. Đặc biệt, vận động viên trượt tuyết dốc núi có tỷ lệ chấn thương trong một mùa lên tới 75%, và chấn thương đầu gối và phần trên cơ thể là phổ biến.
Q2. “Đầu trượt tuyết (Sled head)” trong các môn trượt tuyết là gì?
A2. Đây là triệu chứng xảy ra khi các vận động viên bobsleigh và luge lao xuống đường băng với tốc độ cao, do những va chạm nhỏ lặp đi lặp lại tác động lên đầu. Nó bao gồm đau đầu, chóng mặt, và hiện tượng sương mù não (brain fog), có thể được coi là một dạng triệu chứng chấn thương não lặp đi lặp lại.
Q3. Chấn thương “ngón tay trượt tuyết (Skier”s thumb)” thường gặp ở các vận động viên trượt tuyết xảy ra như thế nào?
A3. Khi một vận động viên trượt tuyết ngã, gậy trượt tuyết mà họ đang cầm có thể mắc vào mặt đất, khiến ngón tay cái bị bẻ ngược và tổn thương dây chằng. Điều này ảnh hưởng đến chức năng của ngón tay, nhưng nhiều vận động viên vẫn quay trở lại thi đấu sau khi băng bó hoặc phẫu thuật.
