Khi bước vào độ tuổi trung niên, sức khỏe cột sống dễ gặp phải những tín hiệu cảnh báo. Đặc biệt, việc thiếu vận động và thừa cân là những yếu tố gây áp lực lên cột sống, đe dọa sức khỏe cột sống. Các triệu chứng bắt đầu từ cơn đau lưng nhẹ có thể dần trở nên nghiêm trọng và dẫn đến tình trạng được gọi là ‘thoát vị đĩa đệm’. Khi thoát vị đĩa đệm tiến triển, cơn đau sẽ lan ra vùng chậu và chân, gây cản trở lớn cho cuộc sống hàng ngày. Chúng ta hãy cùng xem xét các nguyên nhân chính và biện pháp phòng ngừa thoát vị đĩa đệm ở người trung niên.
◆ Nguyên nhân chính gây thoát vị đĩa đệm là ‘thừa cân’
Thoát vị đĩa đệm là một căn bệnh có liên quan chặt chẽ đến thói quen sinh hoạt. Đặc biệt, thừa cân hoặc béo phì được coi là một yếu tố lớn đe dọa sức khỏe cột sống. Khi trọng lượng cơ thể tăng lên, áp lực lên cột sống và đĩa đệm cũng tăng theo. Điều này làm tăng nguy cơ tổn thương đĩa đệm hoặc gây áp lực lên các khớp phía sau. Để phòng ngừa thoát vị đĩa đệm, cần kiểm soát trọng lượng và thực hiện các bài tập thể dục đều đặn như đi bộ nhanh.
◆ Tuổi tác, tư thế sai cũng là nguyên nhân chính
Thoát vị đĩa đệm xảy ra do sự suy yếu và tổn thương của đĩa đệm theo tuổi tác. Nếu thường xuyên cúi lưng hoặc thực hiện các động tác quá sức, đĩa đệm sẽ dễ bị tổn thương hơn. Khi còn trẻ, lượng nước trong đĩa đệm phong phú, giúp duy trì độ đàn hồi, nhưng khi lớn tuổi, lượng nước giảm và trở nên cứng hơn, làm giảm khả năng hấp thụ sốc. Đặc biệt, ở độ tuổi 10, hàm lượng nước khoảng 88%, nhưng sau 50 tuổi, giảm xuống dưới 70%, làm giảm chức năng của đĩa đệm một cách đáng kể.
‘Thoát vị đĩa đệm’ thường được gọi là thoát vị đĩa đệm cột sống, xảy ra khi đĩa đệm giữa các đốt sống bị rách, làm cho nhân nhầy bên trong thoát ra ngoài và chèn ép dây thần kinh. Sự thoát ra của nhân nhầy này là do thói quen sinh hoạt sai lầm và tuổi tác, và kết quả là có thể gây ra cơn đau nghiêm trọng lan ra lưng và chân.
◆ Bơi lội, đi bộ được khuyến nghị, cần chú ý khi tập bụng!
Các cơ sâu ở vùng lưng bao quanh cột sống có vai trò nâng đỡ và bảo vệ cột sống. Những người có cơ sâu yếu do thiếu vận động có nguy cơ cao bị tổn thương cột sống và đĩa đệm. Để phòng ngừa thoát vị đĩa đệm, tư thế đúng và việc tập thể dục cũng rất quan trọng. Các bài tập giúp duy trì tư thế tự nhiên của cột sống như bơi lội, đi bộ là rất tốt. Tuy nhiên, các môn thể thao như tennis, yêu cầu cúi lưng nhiều, không phải là lựa chọn tốt. Đối với người trung niên, cũng nên hạn chế việc tập bụng.
◆ Cẩn thận mỗi khi nâng vật nặng!
Có những trường hợp chỉ cần nâng vật lên một cách vô tình đã bị ‘lệch’ và dẫn đến thoát vị đĩa đệm. Khi nâng vật, cần phải giữ sát vào cơ thể. Tránh để áp lực quá lớn chỉ dồn vào lưng và hãy gập chân để phân tán lực. Ngoài ra, khi đứng lâu, nên đặt một chân lên hộp thấp để duy trì độ cong của cột sống thắt lưng. Những người có tư thế cúi lưng lâu hoặc thường xuyên sử dụng lưng cần phải cẩn thận hơn.
