Khi nhìn thấy đồng nghiệp bỏ bữa trưa, có vẻ như họ mất tập trung và hay khó chịu. Lúc này, người ta thường nói: “Có lẽ tôi đói bụng nên đường huyết giảm.” Đây cũng là lý do lớn nhất khiến người ta do dự khi xem xét việc nhịn ăn ngắn hạn vì sức khỏe.
Tuy nhiên, câu nói có vẻ hợp lý này thực ra là một lời nói dối. 《Tạp chí Tâm lý học (Psychological Bulletin)》 đã công bố một nghiên cứu cho thấy không có sự khác biệt về chức năng nhận thức giữa người lớn nhịn ăn hơn 12 giờ và người lớn ăn no.
Nhóm nghiên cứu từ Đại học Oakland, Mỹ đã phân tích 71 nghiên cứu với 3484 người lớn khỏe mạnh để kiểm tra xem việc tiêu thụ thực phẩm có thực sự ảnh hưởng đến chức năng não hay không. Các tham gia viên đã được đánh giá tổng thể bằng 222 chỉ số đo lường nhận thức.
Kết quả nghiên cứu cho thấy không có sự khác biệt giữa việc ăn và không ăn. Dù nhịn ăn trong 12 giờ hay vừa mới ăn xong, trí nhớ, sự chú ý, quyết định và thời gian phản ứng đều giống nhau. Nhóm nghiên cứu giải thích: “Kết quả nghiên cứu trái ngược với giả định phổ biến rằng nhịn ăn về cơ bản làm giảm khả năng tư duy.”
Như vậy, não bộ có thể chịu đựng tốt mà không cần thực phẩm. Trong thời gian nhịn ăn, cơ thể bắt đầu phân hủy chất béo thành thể ketone và cung cấp chúng như một nguồn năng lượng thay thế, giữ cho não bộ nhạy bén. Nhóm nghiên cứu cho biết: “Sự linh hoạt chuyển hóa này có thể là lợi thế tiến hóa giúp con người sống sót mà không cần thực phẩm.”
Tuy nhiên, trẻ em thì khác với người lớn. Trẻ em có sự giảm nhẹ về sự chú ý và trí nhớ trong thời gian nhịn ăn. Điều này phù hợp với kết quả nghiên cứu trước đó cho thấy bữa sáng quan trọng đối với thành tích học tập ở trường. Nhóm nghiên cứu giải thích: “Não bộ của trẻ em nhạy cảm hơn với năng lượng trong quá trình phát triển,” và “ngược lại, người lớn hầu như không có sự thay đổi nào.”
Điều thú vị là ngay cả người lớn cũng gặp phải sự suy giảm chức năng nhận thức khi nhìn thấy hình ảnh thực phẩm hoặc nghĩ về các từ liên quan đến bữa ăn.
Nhịn ăn ngắn hạn có thể có lợi cho cơ thể. Nhóm nghiên cứu cho biết: “Nhịn ăn thúc đẩy những thay đổi chuyển hóa có lợi, kích hoạt quá trình tái tạo tế bào và thúc đẩy tuổi thọ.”
Hiệu quả lớn nhất của nhịn ăn đến từ cách nó thay đổi các quá trình trong cơ thể. Nhịn ăn kích hoạt autophagy, một loại “người dọn dẹp tế bào” loại bỏ và tái chế các thành phần bị hư hại. Điều này được biết đến là thúc đẩy lão hóa khỏe mạnh.
Ngoài ra, nó cải thiện độ nhạy insulin, giúp cơ thể quản lý đường huyết hiệu quả hơn và giảm nguy cơ mắc các bệnh như tiểu đường loại 2. Những thay đổi chuyển hóa do nhịn ăn giúp giảm nguy cơ phát triển các bệnh mãn tính liên quan đến việc ăn uống thái quá.
