Жингээ хасахын тулд хоолны хэмжээгээ шууд багасгаж, дасгал хөдөлгөөн хийж эхэлдэг хүн олон. Гэвч жин хасахад хооллолт, дасгал хөдөлгөөнөөс гадна бусад хүчин зүйл ч нөлөөлдөг. Өдөрт хэдэн цаг унтдаг, хэдэн цагт сэрдэг, өглөө ямар дадал хэвшүүлсэн зэрэг нь биеийн жингээ зохицуулахад нөлөөлж болно.
Таргалалттай өвчтөнүүдийг 30 жил эмчилсэн өрхийн анагаах ухааны мэргэжлийн эмч И Жин Бок саяхан сошиал медиад ‘Дотор эрхтний өөхийг зохицуулахад тустай амьдралын хэвшил’ сэдэвт дүрс бичлэг нийтэлжээ. Тэрбээр хангалттай унтаж амрах, өглөө ус уухын ач холбогдлыг онцолсон байна.
Тэрбээр “Өглөө бүр хийдэг өчүүхэн өөрчлөлт ч дотор эрхтний өөхийг арилгахад тусална. Хангалттай унтаж, өглөө өлөн үедээ бүлээн ус ууж хэвшвэл хоолны дуршлаа хянаж, бодисын солилцоогоо идэвхжүүлэх боломжтой” гэж хэлэв.
Нойр дутвал хоолны дуршил нэмэгдэнэ… 7–8 цаг унтахыг онцлов
И эмчийн хамгийн түрүүнд нэрлэсэн дадал бол хангалттай унтаж амрах явдал юм. Тэрбээр “Өдөрт заавал 7–8 цаг унтах хэрэгтэй. Ингэснээр хоолны дуршлыг зохицуулдаг грелин, лептиний ялгаралт тэнцвэржинэ” гэж тайлбарлав. Нойр дутвал хоолны дуршлыг зохицуулахад оролцдог дааврын тэнцвэр алдагдаж, жингээ хянахад хүндрэлтэй болдог байна.
Нойр дутуу байх нь хоолны дуршил болон авах энергийн хэмжээнд үнэхээр нөлөөлдөг. Хангалттай унтаагүй үед өлсөх мэдрэмж үүсгэдэг грелин илүү их ялгарч, цатгалан мэдрэмжид оролцдог лептиний ялгаралт буурдгийг судалгаагаар тогтоожээ.
Унтах хугацааг уртасгах нь идэх хоолны хэмжээг багасгахад тустайг харуулсан судалгаа ч бий. АНУ-ын Чикагогийн их сургуулийн судалгааны баг 2022 онд олон улсын эрдэм шинжилгээний ≪JAMA Internal Medicine≫ сэтгүүлд нийтэлсэн судалгаандаа илүүдэл жинтэй 80 насанд хүрэгчийг хамруулж, унтах хугацааг уртасгасны үр нөлөөг шинжилжээ. Унтах цагаа нэмэгдүүлсэн бүлэг хяналтын бүлгийнхнээс өдөрт дунджаар ойролцоогоор 270 ккал бага хэрэглэжээ.
Тогтмол цагт сэрэх нь мөн чухал. Өдөр бүр унтаж, сэрэх цаг ихээхэн өөрчлөгдвөл биологийн хэмнэл алдагдаж, нойрны чанар болон хооллолтын хэв маягт нөлөөлж болно. Тиймээс жингээ хасах зорилготой бол зөвхөн хангалттай хугацаагаар унтахаас гадна унтах тогтмол хуваарь баримтлах нь зүйтэй.
Өглөө хангалттай ус уух нь биеийн бодисын солилцоог идэвхжүүлнэ
И эмчийн онцолсон хоёр дахь дадал нь өглөө бүлээн ус уух явдал байв. Тэрбээр үүнийг “Унтаа байсан биеийн бодисын солилцоог идэвхжүүлдэг сайн дадал” хэмээгээд, “Шөнийн турш үүссэн бага зэргийн шингэний дутагдлыг ч аажмаар нөхнө” гэж тайлбарлав.
Харин хүйтэн ус уухыг тэрбээр зөвлөсөнгүй. И эмч “Өглөө өлөн үедээ гэнэт хүйтэн ус уувал бодисын солилцоонд гэнэтийн ачаалал өгч, цусан дахь сахарын түвшин хэлбэлзэх эсвэл симпатик мэдрэлийн тогтолцоо хэт өдөөгдөж болзошгүй” гэж үзжээ.
И эмчийн хэлсэнчлэн хүйтэн ус уух нь автономит мэдрэлийн тогтолцоо болон цусны даралтад нөлөөлж болзошгүйг харуулсан судалгаа бий. Олон улсын эрдэм шинжилгээний ≪Frontiers in Neurology≫ сэтгүүлд нийтэлсэн судалгаанд эрүүл 22 насанд хүрэгчид хүйтэн болон өрөөний хэмтэй ус уулгахад, хүйтэн ус уусны дараах цусны даралтын өсөлт илүү их байжээ. Судлаачид хүйтний цочрол автономит мэдрэлийн тогтолцооны хариу урвалд нөлөөлсөн байж болзошгүй гэж үзсэн байна. Гэхдээ өглөө өлөн үедээ хүйтэн ус уух нь цусан дахь сахарын зохицуулалтыг муутгадаг эсвэл дотор эрхтний өөхийг багасгахад саад болдог гэх нотолгоо одоогоор хангалтгүй байна.
Хамгийн чухал нь хангалттай ус ууж, хооллолтын зөв дадлыг бүхэлд нь хэвшүүлэх явдал юм. Ус илчлэггүй тул чихэртэй ундааны оронд уувал өдрийн нийт илчлэгийн хэрэглээг багасгахад тустай. Өглөө хүйтэн ус уухад ходоод тавгүйрдэг бол бүлээн ус сонгож болно.
