Олон миеломтой өвчтөнийг зөвхөн 65 нас давсан гэх шалтгаанаар өөрийн цус үүсгэгч үүдэл эс шилжүүлэн суулгах эмчилгээнээс хасах шаардлагагүйг БНСУ-д хийсэн судалгаа харууллаа.
Олон миелом нь ясны чөмөгт эсрэг бие үүсгэдэг сийвэнгийн эс хэвийн бусаар олширдог цусны хорт хавдар юм. Ахмад настай өвчтөн олонтой энэ өвчний үед өөрийн цус үүсгэгч үүдэл эс шилжүүлэн суулгах эсэхийг хэрхэн шийдэх нь эмнэлзүйн практикт удаан хугацаанд тулгамдсан асуудал байсаар иржээ. Хавдрын улсын бүртгэлийн хамгийн сүүлийн үеийн статистикаар 2023 онд БНСУ-д 2099 хүн олон миеломоор шинээр оношлогдсон байна.
БНСУ-ын Католик их сургуулийн Сөүлийн Гэгээн Мариагийн эмнэлгийн Цусны эмнэлгийн профессор Мин Чан Гигийн судалгааны баг Эрүүл мэндийн даатгалын үнэлгээ, хяналтын албаны нэхэмжлэлийн мэдээлэлд тулгуурлан олон миеломтой өвчтөнд өөрийн цус үүсгэгч үүдэл эс шилжүүлэн суулгах эмчилгээний үр нөлөө, эдийн засгийн үр ашгийг шинжилсэн дүнгээ 8-нд танилцууллаа.
65–69 насны өвчтөнүүдийн мэдээлэлд хийсэн шинжилгээгээр шилжүүлэн суулгуулсан хүмүүсийн 4 жилийн амьд үлдэх хувь уг эмчилгээг хийлгээгүй хүмүүсийнхээс 12.8 нэгж хувиар өндөр байв. Эмчилгээний зардал илүү байсан ч амьдрах хугацаа, амьдралын чанарыг хамтад нь тооцоход өртөг-үр ашгийн давуу талтай нь мөн батлагджээ.
Судалгааны хамтран хариуцсан зохиогч нь БНСУ-ын Католик их сургуулийн Анагаах ухааны сургуулийн Эм судлалын тэнхимийн профессор Чой Су Ин, нэгдүгээр зохиогч нь Сөүлийн Гэгээн Мариагийн эмнэлгийн Цусны эмнэлгийн профессор Ли Жон Ён юм. Судалгааны үр дүн өнгөрсөн зургадугаар сард Олон улсын эмийн эдийн засаг, үр дүнгийн судалгааны нийгэмлэгийн (ISPOR) албан ёсны 《Value in Health》 сэтгүүлд цахимаар нийтлэгдсэн.
Шилжүүлэн суулгуулсан бүлгийн 4 жилийн амьд үлдэх хувь 67.8%⋯Шилжүүлэн суулгуулаагүй бүлгийнх 55.0%
Өөрийн цус үүсгэгч үүдэл эс шилжүүлэн суулгахдаа өвчтөний үүдэл эсийг урьдчилан цуглуулж хадгалсны дараа өндөр тунт хими эмчилгээ хийж, улмаар биед нь буцаан суулгадаг. Энэ нь олон миеломын чухал эмчилгээ боловч ахмад настай өвчтөний хувьд эмчилгээг даах биеийн байдал, хавсарсан өвчнийг хамтад нь үнэлэх шаардлагатай.
Судалгааны баг 2009–2024 оны Эрүүл мэндийн даатгалын үнэлгээ, хяналтын албаны нэхэмжлэлийн мэдээллийг ашиглан 2017–2024 онд олон миеломоор шинээр оношлогдсон 65–69 насны 735 өвчтөний мэдээлэлд шинжилгээ хийжээ.
Тэдний 458 нь бортезомиб, талидомид, дексаметазон (VTd)-ы индукцийн эмчилгээний дараа өөрийн цус үүсгэгч үүдэл эс шилжүүлэн суулгуулсан байна. Үлдсэн 277 өвчтөнд шилжүүлэн суулгах эмчилгээ хийгээгүй. Судалгаанд хамрагдагсдын 62.3% нь шилжүүлэн суулгуулсан бүлэгт багтжээ.
Үүдэл эс шилжүүлэн суулгах эсэх нь өвчтөний эрүүл мэндийн байдал зэрэг хүчин зүйлээс хамаарч болно. Судалгааны баг ийм ялгаа үр дүнд нөлөөлөхийг багасгахын тулд урвуу магадлалын жинлэлтийн аргыг (IPTW) хэрэглэж, хоёр бүлгийн нөхцөлийг аль болох ижилсүүлжээ. Урт хугацааны эсэн мэнд амьдрах үзүүлэлт болон эмчилгээний зардлыг эмчилгээ, дахилт, нас баралтаар үргэлжлэх явцыг тооцдог хагас Марковын загвараар тооцсон байна.
4 жилийн нийт амьд үлдэх хувь шилжүүлэн суулгуулсан бүлэгт 67.8%, шилжүүлэн суулгуулаагүй бүлэгт 55.0% байв. Шилжүүлэн суулгуулсан бүлгийн үзүүлэлт 12.8 нэгж хувиар өндөр гарчээ.
Нас барах эрсдэл ч шилжүүлэн суулгуулсан бүлэгт 38%-иар бага байв.
Дараагийн эмчилгээг эхлүүлэх хүртэлх хугацаанд мөн ялгаа гарсан байна. Энэ хугацаа шилжүүлэн суулгуулсан бүлэгт 29.8 сар, шилжүүлэн суулгуулаагүй бүлэгт 19.7 сар байсан бөгөөд эхний бүлэгт ойролцоогоор 10 сараар урт байлаа.
29.9 сая воноор илүү зардал гарсан ч чанараар тохируулсан амьдралын жил (QALY) 0.71 жилээр нэмэгджээ
Судалгааны баг эмчилгээний үр дүнгээс гадна зардлыг нь мөн тооцжээ.
Шилжүүлэн суулгуулсан бүлгийн эмнэлгийн зардал нөгөө бүлгийнхээс ойролцоогоор 29.9 сая воноор их байв.
Харин чанараар тохируулсан амьдралын жил (QALY) 0.71 жилээр урт байжээ. Чанараар тохируулсан амьдралын жил гэдэг нь хүн хэр удаан амьдарсан болон тухайн хугацааны амьдралын чанарыг хамтад нь үнэлдэг эрүүл мэндийн эдийн засгийн үзүүлэлт юм. Энэ нь түгээмэл хэрэглэдэг ‘эрүүл амьдралын хугацаа’ гэх ойлголтоос ялгаатай.
Чанараар тохируулсан амьдралын нэг жилийг нэмж авахад шаардагдах нэмэлт зардлыг илэрхийлдэг өсөн нэмэгдэх өртөг-үр ашгийн харьцаа (ICER) ойролцоогоор 42.4 сая вон байв. Энэ нь судлаачдын өртөг-үр ашгийг үнэлэхдээ хэрэглэсэн ойролцоогоор 52.4 сая воны босгоос доогуур гарчээ.
Тодорхойгүй байдлыг үнэлэхээр 1000 удаа загварчлал хийхэд шилжүүлэн суулгах эмчилгээ өртөг-үр ашигтай байх магадлал 70.3% байв. Өөрөөр хэлбэл, шилжүүлэн суулгахад эхний ээлжид илүү зардал гардаг ч өвчтөн урт насалж, амьдралын чанараа хадгалах үр нөлөөг хамтад нь тооцвол нэмэлт зардал нь хүлээн зөвшөөрөхүйц түвшинд байжээ.
БНСУ-д үүдэл эс шилжүүлэн суулгахтай холбоотой эмнэлгийн зардал харьцангуй бага байдаг нь энэ үр дүнд нөлөөлсөн гэж судалгааны баг үзэв. АНУ-тай харьцуулахад шилжүүлэн суулгах зардлын дарамт бага тул эхний эмчилгээний зардал өссөн ч дахилт болон дараагийн эмчилгээг хойшлуулснаар хүртэх үр өгөөж нэмэгдэх боломжтой гэж тайлбарлажээ.
2019 оноос 70-аас доош насныхныг даатгалд хамруулдаг болсон⋯“Зөвхөн насаар нь шийдэж болохгүй”
БНСУ-д 2019 оны 9-р сараас цус үүсгэгч үүдэл эс шилжүүлэн суулгах эмчилгээг эрүүл мэндийн даатгалд хамруулах насны дээд хязгаарыг 65-аас доош байсныг 70-аас доош болгон нэмэгдүүлсэн. Ингэснээр 65–69 насны өвчтөнүүд даатгалын бусад шалгуурыг хангавал эрүүл мэндийн даатгалд хамрагдах боломжтой болсон.
Гэхдээ энэ судалгаа 65–69 насны өвчтөн бүр шилжүүлэн суулгах эмчилгээ хийлгэх ёстой гэсэн үг биш юм.
Судлаачид зөвхөн иргэний бүртгэл дэх насаар нь шилжүүлэн суулгах боломжтой эсэхийг шийдэж болохгүйг онцолсон. Тухайлбал, адилхан 68 настай хүмүүсийн ч үйл ажиллагааны чадвар, биеийн доройтлын түвшин, хавсарсан өвчнөөс шалтгаалан шилжүүлэн суулгах эмчилгээг даах чадвар ихээхэн ялгаатай байж болно.
Америкийн Клиникийн Хавдар Судлалын Нийгэмлэгийн (ASCO) олон миеломын эмчилгээний хамгийн сүүлийн удирдамжид ч ижил чиглэл баримталжээ. Өөрийн цус үүсгэгч үүдэл эс шилжүүлэн суулгах эсэхийг зөвхөн нас эсвэл бөөрний үйл ажиллагаагаар шийдэхгүй, биеийн ерөнхий байдал, үйл ажиллагааны чадвар, доройтлын түвшин, хавсарсан өвчнийг хамтад нь үнэлэхийг зөвлөжээ.
Профессор Мин Чан Ги “Өндөр настай гэх шалтгаанаар шилжүүлэн суулгах эмчилгээг авч үзэлгүй өнгөрөх тохиолдол одоо ч бий. Гэвч энэхүү шинжилгээ нь 65–69 насны өвчтөнүүдийн дунд шилжүүлэн суулгуулсан бүлгийн амьдрах хугацаа урт, мөн эмчилгээ өртөг-үр ашигтай байсныг БНСУ-ын мэдээллээр харууллаа” гээд “Шилжүүлэн суулгах эсэхийг насаар бус, өвчтөний биеийн ерөнхий байдлыг үндэслэн шийдэх ёстой” гэж хэлэв.
Профессор Чой Су Ин “Гадаадад хийсэн өртөг-үр ашгийн судалгааг эмийн үнэ болон эмнэлгийн зардлын бүтэц ялгаатай учраас БНСУ-д шууд хэрэглэхэд хүндрэлтэй” гээд “Бүх иргэнийг хамарсан нэхэмжлэлийн мэдээлэлд тулгуурлан дотоодын нөхцөлд тохирсон нотолгоо бүрдүүлсэн тул цаашид даатгалын бодлогын хэлэлцүүлэгт ашиглах боломжтой” гэж мэдэгдэв.
Гэхдээ энэ нь өвчтөнүүдийг санамсаргүй байдлаар бүлэглэн, шилжүүлэн суулгах эмчилгээний үр нөлөөг харьцуулсан эмнэлзүйн туршилт биш юм. Энэ бол Эрүүл мэндийн даатгалын үнэлгээ, хяналтын албаны нэхэмжлэлийн мэдээлэлд тулгуурласан ажиглалтын судалгаа юм.
Судалгааны баг статистикийн аргаар хоёр бүлгийн ялгааг засварласан ч бодит биеийн үйл ажиллагаа, доройтлын түвшин, эмнэлгийн ажилтнууд шилжүүлэн суулгах эмчилгээг сонгосон шалтгаан зэрэг зөвхөн нэхэмжлэлийн мэдээллээс тогтооход бэрх ялгаа үлдсэн байж болно. Иймээс зөвхөн энэ үр дүнд тулгуурлан шилжүүлэн суулгах эмчилгээ нас барах эрсдэлийг шууд 38%-иар бууруулдаг гэж дүгнэхээс илүүтэй, шилжүүлэн суулгуулсан бүлэгт нас барах эрсдэл 38%-иар бага гарсан гэж үзэх нь зөв юм.
Энэхүү ажлыг Католик олон миеломын судалгааны сүлжээний (CAREMM) ‘CAREMM-2110’ судалгааны хүрээнд хийжээ. Сөүлийн Гэгээн Мариагийн эмнэлгийн Цусны эмнэлгийн профессор Пак Сон Су, Бён Сон Гю нар мөн судалгаанд оролцсон байна.
