Жин хасах зорилгоор жин бууруулах эм хэрэглэсэн хүмүүсийн дунд сэтгэл гутрал, түгшүүрийн шинж тэмдэг зэрэг сэтгэцийн эрүүл мэндийн зарим асуудал үүсэх эрсдэл өндөр байсныг судалгаа харуулжээ.
Гэхдээ бодитоор бүртгэгдсэн тохиолдлын тоо цөөн, зөвхөн ажиглалтын судалгаа гэдэг хязгаарлалттай тул эдгээр эм сэтгэцийн эмгэгийг шууд үүсгэсэн гэж дүгнэх боломжгүй.
Сонгюнгван их сургуулийн Эм зүйн сургууль, Ажү их сургуулийн Анагаах ухааны сургуулийн хамтарсан судалгааны баг БНСУ-ын 13 эмнэлгийн цахим эмнэлгийн бүртгэлд тулгуурлан Вегови (семаглутид) болон Саксендагийн (лираглутид) хэрэглээний аюулгүй байдалд хийсэн шинжилгээний дүнгээ олон улсын эрдэм шинжилгээний 《Чихрийн шижин, таргалалт ба бодисын солилцоо (Diabetes, Obesity and Metabolism)》 сэтгүүлд саяхан нийтэлжээ.
Вегови хэрэглэсний дараа эрсдэл нэмэгдэв⋯Статистикийн төөрөгдөл үү?
Вегови, Саксенда нь глюкагон төст пептид-1 (GLP-1)-ийн бүлгийн таргалалтын эсрэг эм юм. Эдгээр нь бие махбодын хоолны дуршлыг зохицуулдаг дааварт үйлчилж, цатгалан мэдрэмжийг нэмэгдүүлэн хоолны дуршлыг бууруулдаг. Ингэснээр жин хасах, цусан дахь сахарын түвшнийг зохицуулах зэрэг олон үр нөлөө үзүүлэх боломжтой. Эмнэлзүйн туршилтаар аюулгүй байдал нь хангалттай батлагдсан ч эмнэлзүйн бодит практикт эдгээр эмийг жороор хэрэглэсэн хүмүүст ямар шинж тэмдэг илэрдэг талаарх мэдээлэл хангалтгүй гэж судалгааны баг үзжээ.
Иймээс судлаачид БНСУ-ын хоёр, гуравдугаар шатлалын 13 эмнэлэгт жин хасах зорилгоор Вегови болон Саксендагийн жор авсан өвчтөнүүдэд илэрсэн шинж тэмдгийг судалсан байна. Вегови хэрэглэсэн 2357 хүнийг хяналтын бүлгийн 22 602 хүнтэй, Саксенда хэрэглэсэн 6953 хүнийг хяналтын бүлгийн 68 001 хүнтэй харьцуулжээ.
Судалгаанд △Ажү их сургуулийн эмнэлэг △Чүнан их сургуулийн эмнэлэг △Ихва эмэгтэйчүүдийн их сургуулийн Эрүүл мэндийн төв △Сүнчонхян их сургуулийн Бүчон эмнэлэг △Сүнчонхян их сургуулийн Чонан эмнэлэг △Кёнхи их сургуулийн эмнэлэг △Канвон их сургуулийн эмнэлэг △Халлим их сургуулийн Дунтан Соншим эмнэлэг △Кандун Соншим эмнэлэг △Католик Квандун их сургуулийн Олон улсын Гэгээн Мариагийн эмнэлэг △Вонгван их сургуулийн эмнэлэг △Кемён их сургуулийн Дунсан эмнэлэг △Мёнжи эмнэлэг оролцсон байна.
Шинжилгээний дүнгээр Вегови хэрэглэгчдийн дунд сэтгэцийн зарим эмгэг болон ходоод гэдэсний замын өвчний эрсдэл өндөр байжээ. Хяналтын бүлэгтэй харьцуулахад сэтгэцийн нийт эмгэгийн эрсдэл ойролцоогоор 2 дахин, түгшүүрийн эмгэгийнх 2.39 дахин, сэтгэл гутралын эмгэгийнх 3.42 дахин өндөр гарсан байна. Ходоод гэдэсний хөдөлгөөний эмгэг болон түгжрэлийн эрсдэл 3.91 дахин, харааны эмгэгийнх 1.58 дахин өндөр байв.
Гэхдээ Вегови хэрэглэсэн бүлэгт ходоод гэдэсний хөдөлгөөний эмгэг болон түгжрэлийн бодит тохиолдол ердөө 6 бүртгэгдсэн тул эрсдэл хэр хэмжээгээр нэмэгдсэнийг үнэн зөв тооцоход тодорхойгүй байдал их байлаа.
Сэтгэл гутралын эмгэгийн хувьд ч судалгаанд хамрагдсан бүх хүний мэдээллийг нэгтгэн тооцоход эрсдэл нь хяналтын бүлгийнхээс 3.42 дахин өндөр байсан ч эмнэлэг тус бүрээр авч үзвэл эрсдэлийн харьцааны тооцоонд голлон нөлөөлсөн нь 2 эмнэлэг байв. Өөрөөр хэлбэл, Вегови жороор олгосон бүх эмнэлэгт сэтгэл гутралын эмгэг нэмэгдэх хандлага жигд ажиглагдаагүй байна.
БНСУ-д илүү эрт зөвшөөрөгдсөн Саксендад хийсэн шинжилгээний дүн мөн төстэй байв. Уг эмийг хэрэглээгүй хүмүүстэй харьцуулахад сэтгэцийн нийт эмгэгийн эрсдэл 1.7 дахин, түгшүүрийн эмгэгийнх 1.68 дахин, сэтгэл гутралын эмгэгийнх 1.51 дахин өндөр байсан ч эрсдэлийн өсөлт эмнэлэг бүрд ихээхэн ялгаатай байжээ.
Сэтгэл гутралыг шууд үүсгэдэг гэсэн үг биш
Судлаачдын тайлбарласнаар Вегови болон Саксендагийн үйлчилдэг GLP-1 рецепторууд тархи зэрэг төв мэдрэлийн тогтолцоонд ч тархсан байдаг. Тиймээс эдгээр эмийг хэрэглэхэд сэтгэцийн эрүүл мэндэд нөлөөлөх биологийн боломж бий.
Гэхдээ Вегови эсвэл Саксендаг сэтгэл гутрал, түгшүүрийн эмгэгийн шууд шалтгаан гэж дүгнэхэд хүндрэлтэй хэмээн судлаачид үзсэн байна. Энэ нь зөвхөн эмнэлгийн бүртгэлд тулгуурласан ажиглалтын судалгаа бөгөөд эмнэлгүүдийн хоорондын зөрүү их байсан тул нийтлэг үзэгдэл гэж үзэх нотолгоо хангалтгүй аж.
Түүнчлэн өгөгдлийн хязгаарлалтаас шалтгаалан таргалалтын түвшнийг илэрхийлдэг биеийн жингийн индексийг (BMI) энэ шинжилгээнд хувьсагчаар ашиглаж чадаагүй байна. Иймээс таргалалт өөрөө сэтгэл гутралд нөлөөлсөн байж болзошгүйг тооцоогүй гэсэн үг юм.
Эм хэрэглэсэн болон хяналтын бүлгийн оролцогчдыг санамсаргүй байдлаар хуваарилсан эмнэлзүйн туршилтуудаар GLP-1 бүлгийн таргалалтын эсрэг эмүүд сэтгэл гутрал, түгшүүр зэрэг сэтгэцийн эрүүл мэндийн асуудлын эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг гэсэн тодорхой нотолгоо өнөөг хүртэл илрээгүй.
Эмнэлгийн салбарынхан ч ийм шинж тэмдгээс илүүтэй таргалалтгүй хүмүүс таргалалтын эсрэг эм хэрэглэх буюу ‘зүй бусаар хэрэглэх асуудал’ илүү ноцтойг онцолж байна.
Судалгааны баг “Энэ судалгаанд оролцогчдын эмчилгээ эхлэхээс өмнө байсан өвчнийг бүрэн хасаж тооцож чадаагүй байх магадлалтай” гээд “Өвчтөн бүрийн онцлог, биеийн жингийн өөрчлөлт, эм зэрэг олон хүчин зүйл өвчтөний биеийн байдалд хэрхэн нөлөөлж байгааг цогцоор нь авч үзэх шаардлагатай” гэж мэдэгдэв.
