Өлөн үед идсэн хамгийн эхний хоол хурдан шингэж, хурдан шимэгддэг. Ялангуяа өлөн дээрээ нүүрс ус, чихэрлэг зүйлийг түрүүлж идвэл богино хугацаанд шингэж, цусан дахь сахарын хэмжээ огцом өсөх эрсдэлтэй. Биед өөх тос ч илүү хуримтлагдаж болно. Цусан дахь сахарын хэмжээ эсвэл жингээ хянаж буй хүмүүс өлөн үедээ эхлээд хүнсний ногоо иддэгийн учир нь энэ. Илчлэг багатай, нүүрс ус цөөн тул цусан дахь сахарын хэмжээг огцом нэмэгдүүлдэггүй. Цусан дахь сахарын огцом өсөлт ойр ойрхон давтагдвал биед өөх тос хуримтлагдсаар жин нэмэгдэх боломжтой. Яаж хийх нь зөв бэ?
Зөвхөн тослог хоолноос уу? Нүүрс ус, чихэрлэгийг их идсэн ч… цусан дахь өөх тос ихсэх өвчин үүсч болно
Цусан дахь өөх тос ихсэх өвчин нь тослог хоол (махны өөх–боловсруулсан мах–шарсан хоол зэрэг) төдийгүй нүүрс ус (будаа–гоймон–талх зэрэг)-ыг ихээр идсэнээс ч үүсч болно. Солонгосын Липид ба Артерийн хатуурал судлалын нийгэмлэгийн материалд нүүрс усыг хэтрүүлэн хэрэглэвэл цусанд агуулагдах триглицеридийн түвшин нэмэгдэх боломжтой гэж тэмдэглэжээ. Триглицерид өндөрсөх эмгэг нь цусан дахь өөх тос ихсэх (дислипидеми)-ийн шалтгаан болдог. Үр тарианаас гадна элсэн чихэр зэрэг чихэрлэгийг дуртайяа иддэг байсан ч триглицерид нэмэгдэж болно. Боловсруулсан хүнс авахдаа найрлагын шошгыг харж, чихрийн агууламжийг шалгах нь зүйтэй.
Хоол идсэний дараа дахиад нүүрс ус ихтэй зүйл… амттандаа болгоомжтой хандах хэрэгтэй
Чихрийн шижинтэй зэрэгцэн цусан дахь өөх тос ихсэх өвчин хамт илрэх тохиолдол олон. Хооллолт, хөдөлгөөний дутагдал зэрэг амьдралын хэв маяг төстэй байдагтай холбоотой. Хоол идэх үедээ л нүүрс усаа тохируулах биш, амттандаа ч болгоомжтой байх хэрэгтэй. Нүүрс усанд хамаарах талх, төмс, амтат төмс зэргийг амттан болгон иддэг хүн ч бий. Энэ нь нүүрс усыг хэтрүүлэн идэхэд хүргэж болзошгүй. Чихэрлэг ихтэй халуун орны жимснээс ч болгоомжлох хэрэгтэй. Амтанд нь татагдаад ихээр идэж магадгүй. Цадсан мэдрэмжтэйгээсээ болж буйдан түшин удаан суувал цусан дахь сахарын “спайк”(огцом өсөлт) үүсэх эрсдэл нэмэгдэнэ.
Өдөр бүр “ногоо л ид” гэж үү?.. Амтгүй байсан ч идэх ёстой шалтгаан?
Эрүүл мэндийн мэдээлэлд хүнсний ногооны хэрэглээг онцлоход “дахиад л ногоо л ид гэдэг үү” гэж эсэргүүцэх хүн ч байдаг. Өөр аргагүй. Амтгүй байсан ч тогтмол идэх хэрэгтэй. Учир нь хүнсний эслэг, антиоксидант шим тэжээл нь цусан дахь сахарын хэмжээг зохицуулахад тусалж, хавдар зэрэг өвчнөөс урьдчилан сэргийлэхэд дэмжлэг болдог. Өлөн үедээ эхлээд хүнсний ногоо идвэл дараа нь идэх нүүрс уснаас үүдэх цусан дахь сахарын огцом өсөлтийг дарангуйлж чадна. Хүнсний эслэг нь холестерины гадагшлалыг дэмжиж, өөх тосны үзүүлэлтийг бууруулахад тустай. Ногооны дараа уураг (өндөг–загас–мах)-аа идэх нь зөв. Хамгийн сүүлд будаагаа идэх хэрэгтэй.
Удаан суух хугацаагаа багасгах хэрэгтэй… “Юуны өмнө босоод хөдөл”
Хоолны дараа удаан суух нь цусан дахь сахарын хэмжээ, жингийн хяналтад хамгийн муу. Цусан дахь сахарын хэмжээ огцом өсөж, үүний улмаас биед өөх тос хуримтлагддаг. Түр ч болов хөдөлгөөн хийх хэрэгтэй. Тураах мэргэжилтнүүд оройн хоолыг эрт ид гэж онцолдгийн шалтгаан нь унтах хүртэл хөдөлж амжих хугацаа их байдагтай холбоотой. Шөнийн хоол хамгийн муу гэдгийн шалтгаан нь идээд шууд унтдагт оршино. Заавал дасгал хийх албагүй. Зочны өрөө эсвэл ажлын газрын коридороор алхах, эсвэл босоод утсаар ярих хэрэгтэй. Идсэн хэмжээгээрээ илчлэг зарцуулж байж гэдэсний өөхөөс сэргийлнэ. Амар гэж суусаар байвал дараа нь хэцүү дэглэм барих шаардлагатай ч болж мэднэ.
