“Chỉ cần tôi nhắc con phải học là con khóa cửa phòng lại.” “Thật sự tôi không biết mình đã làm sai điều gì.”
Khi con bước vào tuổi dậy thì, trở nên nhạy cảm hơn và bắt đầu né tránh trò chuyện với cha mẹ, nhiều phụ huynh dễ rơi vào trạng thái bối rối.
Giáo sư Hong Soon-beom, Khoa Tâm thần Nhi khoa & Vị thành niên, Bệnh viện Đại học Quốc gia Seoul, cho rằng cha mẹ không nên nhìn những thay đổi này đơn thuần như sự “chống đối”. Theo ông, đây là biến đổi tự nhiên xuất hiện trong quá trình não bộ và tâm trí của trẻ lớn lên để trở thành người trưởng thành.
Bệnh viện Đại học Quốc gia Seoul ngày 8 cho biết giáo sư Hong đã xuất bản cuốn sách mới “Có cách riêng để trò chuyện với con ở tuổi dậy thì”, tập trung vào phương pháp đối thoại với con ở tuổi dậy thì.
“Vì sao con ở tuổi dậy thì bỗng nhiên khó nói chuyện?”
Muốn trò chuyện với con ở tuổi dậy thì, trước hết cha mẹ cần hiểu những thay đổi nào đang diễn ra ở trẻ.
Theo cuốn sách, trong giai đoạn dậy thì, thùy trán — vùng não điều tiết cảm xúc và xung động — tiếp tục phát triển. Trong khi đó, các vùng não phản ứng với cảm xúc có thể hoạt động nhạy hơn. Vì vậy, những lời nói của cha mẹ vốn trước đây không có gì nghiêm trọng cũng dễ khiến trẻ trở nên nhạy cảm, và cảm xúc có thể bộc phát trước cả suy nghĩ.
Giáo sư Hong khuyên rằng thay vì trách mắng “sao con không nghe lời”, cha mẹ nên tự hỏi trước vì sao con lại phản ứng như vậy.
Cuốn sách gồm 5 chương: △“Vì sao con ở tuổi dậy thì bỗng nhiên khó nói chuyện?” △“Phương pháp đối thoại 3 bước để hiểu bộ não tuổi dậy thì” △“Cách trò chuyện về cảm xúc, tôn trọng sự nhạy cảm của tuổi dậy thì” △“Phương pháp đối thoại ‘từng bước nhỏ’ giúp con tự tìm bản sắc” △“Tâm thế của cha mẹ khi cùng con đi qua tuổi dậy thì”.
Đừng cố thuyết phục, hãy giúp con tự tìm câu trả lời
Sách cũng giới thiệu các cách trò chuyện mà cha mẹ có thể áp dụng ngay tại nhà.
Trong đó có “phương pháp đối thoại 3 bước” giúp lắng nghe logic của con trước rồi mở rộng suy nghĩ; “cách trò chuyện về cảm xúc” nhằm giảm kích thích cảm xúc; và “phương pháp đối thoại từng bước nhỏ” giúp con tự tìm câu trả lời thay vì cha mẹ định sẵn đáp án.
Điều quan trọng là cha mẹ không nên nói quá nhiều, mà cần chờ để con có thể thoải mái bộc lộ suy nghĩ và cảm xúc của mình. Cha mẹ cần tập trung tạo ra bầu không khí để con có thể dễ dàng chia sẻ suy nghĩ và cảm xúc.
Sách cũng đưa vào những trăn trở mà phụ huynh thường giãi bày tại phòng khám và phòng tư vấn.
Phần “Đơn thuốc SOS tuổi dậy thì” nêu các tình huống như “Chỉ cần tôi nói con phải học là con khóa cửa phòng lại”, “Tôi không biết mình đã làm sai điều gì”, “Tôi muốn mở lại trái tim của con”. Cuốn sách trình bày cụ thể nên bắt chuyện và duy trì cuộc đối thoại thế nào trong từng hoàn cảnh.
Cha mẹ cũng cần thay đổi lời nói theo những biến chuyển của tuổi dậy thì
Giáo sư Hong nhấn mạnh rằng thay vì cố xóa bỏ xung đột với con ở tuổi dậy thì, cha mẹ cần điều chỉnh cách trò chuyện cho phù hợp với những biến chuyển của con.
Ông nói: “Tuổi dậy thì không phải giai đoạn để đẩy cha mẹ ra xa, mà là quá trình quan trọng để não bộ và tâm trí của trẻ trưởng thành thành người lớn”, đồng thời bày tỏ: “Tôi hy vọng cuốn sách này sẽ giúp cha mẹ hiểu tuổi dậy thì như một quá trình trưởng thành và hỗ trợ họ bắt đầu lại những cuộc trò chuyện lành mạnh với con”.
“Có cách riêng để trò chuyện với con ở tuổi dậy thì” do Forest Books phát hành, dày 252 trang.
