Nhiều người muốn tầm soát ung thư đại tràng nhưng lại ngại nội soi đại tràng hoặc xét nghiệm máu ẩn trong phân (xét nghiệm phân) vì áp lực. Với nội soi đại tràng, người bệnh phải uống thuốc từ hôm trước và liên tục ra vào nhà vệ sinh, rất mệt. Dù so với trước đây đã dễ chịu hơn nhiều, quy trình này vẫn khiến không ít người băn khoăn. Câu hỏi đặt ra là: liệu tầm soát ung thư đại tràng có thể thực hiện chỉ bằng một lần xét nghiệm máu hay không? Gần đây, một nhóm nghiên cứu tại Hàn Quốc đã đề xuất phương pháp phát hiện ung thư đại tràng bằng xét nghiệm máu. Phương pháp này có thể cần thêm nghiên cứu trước khi áp dụng rộng rãi trong thực tế, nhưng thông tin rằng chỉ cần lấy máu cũng có thể tầm soát ung thư đại tràng được xem là tín hiệu tích cực.
Liệu sẽ mở ra thời kỳ phát hiện ung thư đại tràng bằng xét nghiệm máu?
Ngày 27, nhóm của các giáo sư Byun Jung-sik và Hong Seung-wook (Khoa Tiêu hóa, Bệnh viện Asan Seoul) công bố kết quả nghiên cứu cho thấy xét nghiệm chẩn đoán ung thư đại tràng dựa trên máu đạt độ chính xác rất cao. Bài báo được đăng trên tạp chí quốc tế 〈Tạp chí của Hiệp hội Tiêu hóa Hoa Kỳ〉. Phân tích hơn 1.000 người gồm bệnh nhân ung thư đại tràng và nhóm đối chứng khỏe mạnh, nhóm nghiên cứu cho biết độ nhạy chẩn đoán của xét nghiệm máu này đạt 90,4%. Trong khi đó, độ nhạy của xét nghiệm máu ẩn trong phân đang được triển khai hiện nay ở mức 70~80%. Xét nghiệm này cho thấy khả năng sàng lọc ung thư đại tràng thuận tiện chỉ bằng máu. Đặc biệt, nhóm đã ứng dụng mô hình học sâu trí tuệ nhân tạo (AI) để nâng cao độ chính xác của phương pháp xét nghiệm máu.
Ung thư đại tràng mỗi năm có 32.610 ca...nam nhiều nhất ở độ tuổi 50, nữ nhiều nhất ở nhóm từ 80 tuổi trở lên
Ung thư đại tràng là loại ung thư xuất hiện nhiều nhất ở nam giới độ tuổi 50 và nữ giới từ 80 tuổi trở lên. Theo Thống kê đăng ký ung thư quốc gia, năm 2023, tổng số ca mắc mới ung thư đại tràng ở cả nam và nữ là 32.610 người. Bệnh đứng thứ 3 về số ca mắc trong các loại ung thư, sau ung thư tuyến giáp và ung thư phổi. Theo từng nhóm tuổi, loại ung thư xuất hiện nhiều nhất ở nam giới là ung thư đại tràng ở độ tuổi 50; ung thư tuyến tiền liệt ở độ tuổi 60 và 70; còn từ 80 tuổi trở lên là ung thư phổi. Ở nữ giới, ung thư vú nhiều nhất ở độ tuổi 40, 50 và 60; ung thư phổi nhiều nhất ở độ tuổi 70; còn từ 80 tuổi trở lên, ung thư đại tràng là nhiều nhất.
Vì sao tầm soát đại tràng quan trọng...khi có triệu chứng thường đã tiến triển đáng kể
Với ung thư đại tràng, tầm soát sớm bằng nội soi đại tràng, xét nghiệm phân… có ý nghĩa rất quan trọng. Bởi khi người bệnh bắt đầu cảm nhận các triệu chứng như rối loạn đại tiện, nhiều trường hợp bệnh đã tiến triển khá xa. Trong quá trình nội soi, bác sĩ cũng có thể cắt bỏ polyp đại tràng tiến triển – giai đoạn tiền ung thư. Tuy nhiên, quy trình làm sạch đại tràng để chuẩn bị cho nội soi vào ngày hôm trước rất vất vả. Trong hệ thống tầm soát ung thư quốc gia của Hàn Quốc hiện nay, xét nghiệm máu ẩn trong phân thông qua lấy mẫu phân là bước cơ bản của tầm soát ung thư đại tràng. Nếu kết quả dương tính, người bệnh được khuyến nghị nội soi đại tràng. Theo Tổng công ty Bảo hiểm Y tế Quốc gia, tỷ lệ tham gia tầm soát ung thư đại tràng là 44,4%, thấp nhất trong các ung thư chính. Tỷ lệ người có kết quả dương tính với xét nghiệm máu ẩn trong phân nhưng thực hiện nội soi đại tràng cũng ở mức thấp.
Giai đoạn sớm hầu như không có triệu chứng...triệu chứng ung thư đại tràng tiến triển là gì?
Ở giai đoạn sớm, ung thư đại tràng đa số không có bất kỳ triệu chứng nào. Các triệu chứng chính của ung thư đại tràng khi đã tiến triển khá nhiều gồm: đột nhiên khó đi ngoài hoặc thay đổi số lần đi ngoài, tức thay đổi thói quen đại tiện. Có thể gặp tiêu chảy, táo bón hoặc cảm giác khó chịu như vẫn còn phân sau khi đi ngoài; đi ngoài ra máu hoặc phân nhầy dính; phân nhỏ hơn trước; khó chịu vùng bụng (đau bụng, chướng bụng); sụt cân hoặc giảm sức cơ; mệt mỏi; giảm cảm giác thèm ăn; khó tiêu; buồn nôn; nôn; có thể sờ thấy một khối giống như cục ở bụng. Nếu có các triệu chứng này, nên đến khám và tư vấn tại khoa tiêu hóa của bệnh viện.
