Cân nặng gần như không đổi nhưng riêng vùng bụng dưới lại phình ra có thể không chỉ là “mỡ do tuổi tác”. Trước và sau mãn kinh, phụ nữ trung niên thường gặp những thay đổi khiến mỡ dồn về vùng bụng. Đáng lưu ý, mỡ nội tạng tích tụ quanh các cơ quan trong ổ bụng có thể đi kèm các vấn đề về đường huyết, huyết áp và cholesterol, từ đó đe dọa sức khỏe tim mạch.
Cân nặng không đổi nhưng chỉ vòng eo to lên: Phân bố mỡ thay đổi trước và sau mãn kinh
Ở tuổi trung niên, khi tuổi tác tăng lên, khối lượng cơ giảm và mức tiêu hao năng lượng cũng giảm, khiến mỡ cơ thể dễ tăng. Khi biến động estrogen trước và sau mãn kinh tác động đồng thời, xu hướng tích mỡ ở vùng bụng trở nên rõ rệt hơn so với mông hoặc đùi. Trên thực tế, các báo cáo ghi nhận trong giai đoạn chuyển tiếp mãn kinh, tình trạng tăng mỡ nội tạng vùng bụng và giảm khối lượng không mỡ thể hiện nổi bật hơn.
Vì vậy, chỉ nhìn con số trên cân khó phản ánh đầy đủ những thay đổi của cơ thể. Ngay cả khi cân nặng hầu như không tăng, vòng eo vẫn có thể lớn lên. Yếu tố di truyền, mức độ vận động, lượng calo nạp vào, uống rượu và hút thuốc… cũng tác động đến việc tích tụ mỡ bụng, nên không thể quy hoàn toàn cho “do hormone”.
Đáng sợ hơn mỡ có thể nắm bằng tay: “Mỡ nội tạng” bao quanh cơ quan
Mỡ ở vùng bụng không phải loại nào cũng giống nhau. Khác với mỡ dưới da nằm ngay bên dưới da và có thể nắm được bằng tay, mỡ nội tạng nằm sâu trong khoang bụng và bao quanh các cơ quan. Khi mỡ nội tạng tích tụ quá mức, nguy cơ tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, tăng đường huyết, đái tháo đường type 2 và bệnh tim mạch sẽ tăng lên.
Đặc biệt, vòng eo là chỉ số giúp nhận diện béo bụng mà chỉ số khối cơ thể (BMI) có thể bỏ sót. Ngay cả người có cân nặng bình thường cũng không thể yên tâm nếu mỡ dồn nhiều ở vùng bụng. Hiệp hội Tim mạch Mỹ cũng nêu rõ béo bụng và mỡ nội tạng liên quan đến nguy cơ bệnh tim mạch, độc lập với BMI.
Hãy giảm bánh mì trắng, đồ uống ngọt trước: Chặn “calo ẩn” gây mỡ bụng
Nhịn ăn cơm một cách vô điều kiện để giảm bụng dưới là cách khó duy trì lâu dài. Thiết thực hơn, trước hết nên giảm tần suất dùng đồ uống nhiều đường và các món tráng miệng, bánh kẹo - những thực phẩm giàu năng lượng nhưng tạo cảm giác no thấp. Bữa ăn nên tăng tỷ lệ rau và ngũ cốc nguyên hạt, đồng thời bổ sung đủ protein từ cá, đậu, đậu phụ, thịt nạc…
Chất béo cũng cần phân loại. Thay vì thường xuyên ăn thực phẩm giàu chất béo bão hòa như bơ hoặc thịt nhiều mỡ, có thể thay một phần bằng thực phẩm cung cấp chất béo không bão hòa như cá, các loại hạt, dầu ô liu… để có lợi cho sức khỏe tim mạch. Rượu cũng làm tăng năng lượng nạp vào và có thể ảnh hưởng đến việc tăng mỡ bụng, vì vậy nên giảm lượng uống.
Không có bài tập chỉ giảm mỗi bụng: Đi bộ cần kết hợp “tập sức mạnh”
Dù tập gập bụng nhiều cũng không thể chọn lọc chỉ giảm mỡ bụng dưới. Để giảm béo bụng, cần cách tiếp cận giúp tăng tiêu hao năng lượng tổng thể và giảm mỡ cơ thể. Duy trì đều đặn các bài tập aerobic như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội, đồng thời kết hợp tập sức mạnh không chỉ hỗ trợ quản lý cân nặng mà còn giúp giữ cơ-vốn suy giảm theo tuổi tác.
Với phụ nữ trung niên, cơ bắp quan trọng không kém cân nặng. Khi khối lượng cơ giảm, mức tiêu hao năng lượng mỗi ngày cũng giảm, khiến việc kiểm soát cân nặng có thể khó hơn dù ăn cùng một lượng. Các nghiên cứu gần đây cũng chỉ ra giai đoạn chuyển tiếp mãn kinh là thời điểm quan trọng để rà soát lại sức khỏe tim mạch và cải thiện lối sống.
Nếu bụng dưới đột nhiên dày lên, không nên chỉ xem đó là thay đổi ngoại hình, mà nên coi đây là dịp để kiểm tra đồng thời huyết áp, đường huyết, cholesterol và cả vòng eo.
