Buổi sáng, các ngón tay cứng đờ; chỉ leo vài tầng cầu thang là đầu gối đã nhức nhối. Có ngày, khớp ngón chân vốn bình thường bỗng sưng lên đột ngột và đau đến mức mất ngủ. Nếu chỉ coi những bất thường khớp lặp đi lặp lại từ tuổi trung niên là “do tuổi tác” rồi bỏ qua, bạn có thể lỡ thời điểm điều trị.
Nhức đầu gối khi leo cầu thang: Phổ biến nhất là viêm khớp thoái hóa
Thoái hóa khớp, thường được gọi là “viêm khớp thoái hóa”, gây đau và cứng khớp khi các mô cấu thành khớp như sụn khớp, xương, dây chằng, màng hoạt dịch… bị biến đổi. Bệnh thường gặp ở đầu gối, bàn tay, khớp háng, và nguy cơ mắc bệnh tăng theo tuổi tác.
Ở giai đoạn đầu, nhiều người đau đầu gối khi đi bộ lâu hoặc lên xuống cầu thang, nhưng nghỉ ngơi thì cơn đau giảm. Thừa cân, béo phì, tiền sử chấn thương khớp, hoặc các hoạt động lặp lại gây tải lên khớp cũng làm tăng nguy cơ. Duy trì cân nặng phù hợp và đều đặn tăng cường cơ quanh khớp là yếu tố quan trọng để kiểm soát bệnh.
Cứng cả hai tay mỗi sáng: "Viêm khớp dạng thấp" gây tổn thương khớp
Viêm khớp dạng thấp không phải là bệnh chỉ do dùng khớp lâu ngày. Đây là bệnh tự miễn, trong đó rối loạn hệ miễn dịch gây viêm ở các mô bao quanh khớp. Bệnh thường xuất hiện ở các khớp nhỏ như ngón tay, cổ tay, bàn chân… và gặp ở nữ nhiều hơn nam.
Đặc biệt, nếu khi thức dậy buổi sáng khớp cứng kéo dài, hoặc cả hai bàn tay, cổ tay sưng đau tương tự nhau, cần lưu ý. Người bệnh cũng có thể kèm mệt mỏi hoặc sốt nhẹ. Nếu tình trạng viêm kéo dài, sụn và xương có thể bị tổn thương, làm suy giảm chức năng khớp; vì vậy, khi triệu chứng nghi ngờ tiếp diễn, việc thăm khám sớm là rất quan trọng.
Ngón chân cái nhức nhối giữa đêm: "Viêm khớp gout" bất ngờ ập đến
Gút là bệnh lý trong đó các tinh thể hình thành do axit uric tích tụ quá mức trong cơ thể lắng đọng ở khớp và mô quanh khớp, gây viêm mạnh. Trường hợp khởi phát ở khớp ngón chân cái là điển hình, nhưng cũng có thể xuất hiện ở cổ chân hoặc đầu gối… Khớp có thể đột ngột sưng, đỏ và đau dữ dội đến mức khó chạm vào.
Gút gặp ở nam nhiều hơn, nhưng ở nữ, nguy cơ mắc cũng tăng sau mãn kinh. Béo phì, bệnh thận mạn, tăng huyết áp, uống rượu… cũng liên quan đến nguy cơ gút. Nếu để các cơn bùng phát lặp lại mà không điều trị, có thể hình thành các hạt tophi do tinh thể axit uric kết tụ quanh khớp hoặc dẫn đến tổn thương khớp; vì vậy cần chẩn đoán và quản lý chính xác.
Đầu gối, ngón tay, ngón chân: Cần xem xét "vị trí và thời điểm" đau trước tiên
Không phải mọi cơn đau khớp xuất hiện sau tuổi trung niên đều là cùng một loại viêm khớp. Nếu càng vận động càng đau đầu gối, cần nghĩ đến thoái hóa khớp; nếu sáng nào các khớp hai bàn tay cứng lâu và sưng, cần kiểm tra viêm khớp dạng thấp. Ngược lại, nếu một khớp như ngón chân cái đột ngột sưng đỏ và đau dữ dội, cũng cần xem xét khả năng gút.
Nguyên nhân và phương pháp điều trị bệnh khớp khác nhau tùy theo loại. Khi đau tái diễn, hoặc khớp sưng và nóng lên, khi cứng khớp buổi sáng kéo dài hoặc ảnh hưởng sinh hoạt hằng ngày, không nên coi đó là “đến tuổi trung niên thì vốn hay đau”. Ưu tiên là xem xét vị trí xuất hiện triệu chứng, thời điểm và thời gian kéo dài để xác định chính xác nguyên nhân.
