
Nhiều người thường cất lại thuốc cảm còn thừa ở nhà. Theo thời gian, có thể tích lại đủ loại thuốc cảm khác nhau. Rồi khi triệu chứng cảm lạnh xuất hiện trở lại, họ không đến bệnh viện mà lấy thuốc ra uống trước. Nếu may mắn thì có thể có hiệu quả, nhưng cũng có thể khiến độc tính lan trong cơ thể. Vấn đề lạm dụng hoặc dùng sai thuốc cũng có thể xảy ra với chính bạn. Một nguyên nhân thường gặp là acetaminophen - thành phần có mặt trong nhiều thuốc cảm. Ngay cả với thuốc đang được bảo quản ở nhà, cách an toàn nhất vẫn là đọc kỹ hướng dẫn sử dụng và tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ.
Uống thuốc đau đầu, thuốc hạ sốt quá nhiều có thể làm tổn thương gan
Acetaminophen là thành phần chính của Tylenol, vốn được biết đến như thuốc giảm đau và hạ sốt. Thuốc có thể dễ dàng mua tại nhà thuốc mà không cần đơn. Tuy nhiên, nếu dùng quá liều có thể gây tổn thương gan nghiêm trọng. Theo dữ liệu của Cơ quan Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hàn Quốc (2024), trong các tác nhân gây ngộ độc, nhóm thuốc điều trị chiếm gần một nửa (50,8%). Tiếp theo là các loại khí (13,6%), các chất độc tự nhiên–nhân tạo và thuốc trừ sâu. Đặc biệt, ở nhóm tuổi vị thành niên, 80,5% trường hợp ngộ độc là do thuốc điều trị. Xét theo từng chất cụ thể, “thuốc giảm đau–hạ sốt và thuốc chống thấp khớp có chứa acetaminophen” chiếm 20,6%.
Uống nhiều loại thuốc cùng lúc để mau khỏi bệnh có thể là sai lầm chết người
Acetaminophen có trong phần lớn các loại thuốc cảm. Nếu để nhanh chóng làm dịu đau đầu và sốt mà uống đồng thời nhiều loại thuốc cảm có sẵn ở nhà, bạn có thể vô tình nạp quá mức acetaminophen. Nếu còn uống rượu thì càng nguy hiểm. Tổn thương gan có thể xuất hiện đột ngột do gan-cơ quan giải độc của cơ thể-bị quá tải. Tùy cơ địa, ngay cả liều không quá cao cũng có thể gây độc. Vì vậy, thuốc cần được dùng đúng cách và đúng liều lượng.
Phải đọc kỹ hướng dẫn nếu dùng thuốc dự trữ tại nhà
Liều acetaminophen gây độc khác nhau đáng kể giữa các cá nhân. Mức độ này có thể thay đổi tùy theo uống trước hay sau bữa ăn, có uống rượu hay không, hoặc khi chức năng gan vốn đã suy yếu. Ở người lớn, nếu dùng một lần từ 150mg/kg trở lên có thể xuất hiện độc tính. Tylenol dành cho người lớn có nhiều hàm lượng như 160mg, 500mg mỗi viên. Một số thuốc cảm tổng hợp khác cũng có thể chứa acetaminophen, vì vậy không nên uống nhiều loại thuốc cùng lúc với liều lớn chỉ để giảm triệu chứng. Với thuốc đang cất ở nhà, cách an toàn nhất là đọc lại kỹ hướng dẫn sử dụng và trao đổi với dược sĩ.
Triệu chứng ngộ độc acetaminophen là gì?
Ngộ độc acetaminophen có thể biểu hiện bằng khó tiêu, buồn nôn, nôn, xanh xao… Các triệu chứng có thể xuất hiện trở lại sau 24 giờ kể từ khi uống, và trong khoảng 24–72 giờ thì tổn thương gan bắt đầu. Có thể đau vùng bụng trên bên phải, nơi gan nằm. Khi xác nhận có độc tính ở gan, cần dùng thuốc giải độc trong vòng 8 giờ sau khi uống thuốc. Ngày nay tình trạng này đã giảm nhiều, nhưng trước đây từng có thời người ta dùng kháng sinh ngay cả khi bị cảm. Nếu có thói quen như vậy, có thể hình thành tình trạng kháng thuốc khiến kháng sinh không còn hiệu quả. Cả bác sĩ lẫn bệnh nhân đều cần chú ý đến kháng kháng sinh.