Dù mệt đến đâu, vẫn có những người nhất định phải tập thể dục. Giữ thói quen luyện tập là điều tốt, nhưng liệu việc tập luyện có thực sự hiệu quả khi cơ thể đang mệt? Thực tế, khi mệt mỏi, tốt nhất nên tránh tập luyện hoặc đưa ra những quyết định quan trọng. Bởi nếu làm trong trạng thái kiệt sức, khả năng cao bạn sẽ hối hận về sau. Hãy cùng tìm hiểu 9 hành động mà nếu làm khi mệt, có thể phản tác dụng và gây hại cho chính bạn.
◆ Đừng xử lý các dự án quan trọng
Nếu có thể, tốt nhất hãy xử lý các dự án quan trọng một cách nghiêm túc khi đã hết mệt và đầu óc tỉnh táo. Theo kết quả nghiên cứu của Đại học Duke (Mỹ), người trưởng thành thiếu ngủ có xu hướng nhìn nhận một vấn đề theo hướng tích cực nhiều hơn và ít có khả năng nhìn nhận theo hướng tiêu cực hơn. Điều này có nghĩa: quyết định đưa ra khi mệt có thể kém hơn rất nhiều so với quyết định đưa ra sau khi nghỉ ngơi đầy đủ và tinh thần sảng khoái.
◆ Đừng tập luyện cường độ cao
Khi kiệt sức và cảm thấy rất đuối, bạn cần nghỉ ngơi ngay. Ngay cả năng lượng để duy trì sinh hoạt thường ngày còn không đủ, thì việc cố tập luyện cường độ cao bất chấp mệt mỏi chỉ là lãng phí thời gian. Vì bạn khó có thể kỳ vọng hiệu quả tập luyện đúng nghĩa. Thay vì tập nặng, hãy chọn các bài aerobic nhẹ như đi bộ, đạp xe. Nếu cố gắng quá mức, bạn rất dễ bị co rút cơ hoặc chấn thương.
◆ Đừng truy cập mạng xã hội
Bạn có thể nghĩ rằng truy cập mạng xã hội như Facebook, Instagram là một cách nghỉ ngơi hoặc giải tỏa căng thẳng. Nhưng hãy cẩn thận vì điều này có thể dẫn đến những sai lầm “đau” về sau. Khi mệt, khả năng phán đoán giảm và sự tự kiểm soát yếu đi. Vì vậy, nguy cơ đăng một bài viết rồi sau đó hối hận nặng nề là rất lớn. Ngoài ra, nếu dùng điện thoại quá lâu trước khi ngủ, ánh sáng có thể tác động xấu đến não và khiến bạn không ngủ sâu.
◆ Đừng lệch khỏi nhịp ngủ bình thường
Khi mệt, bạn dễ rời khỏi nhịp ngủ bình thường hằng ngày. Bạn có thể rất muốn đi ngủ sớm hơn thường lệ hoặc ngủ dậy muộn hơn thường lệ. Nhưng cần kiềm chế những thôi thúc này. Thay đổi nhịp ngủ có thể khiến bạn khó ngủ sâu do chu kỳ ngủ trở nên thất thường. Nếu có thể, ngủ cùng một giờ và thức dậy cùng một giờ sẽ tốt cho sức khỏe. Đặc biệt, hãy cố gắng ngủ 7–8 giờ vào ban đêm.
◆ Đừng uống rượu
Uống một ly rượu vang trước khi ngủ có giúp nghỉ ngơi và giảm stress không? Không phải vậy. Uống rượu trước khi ngủ có thể khiến bạn dễ ngủ nhanh hơn, nhưng khả năng cao bạn sẽ không đạt được giấc ngủ REM (REM) — loại giấc ngủ sâu quan trọng. Bạn cũng có thể bất chợt tỉnh giấc giữa đêm hoặc rạng sáng. Theo các nghiên cứu liên quan, rượu làm giảm chất lượng giấc ngủ và cản trở cơ chế hằng định nội môi của cơ thể nhằm duy trì trạng thái tối ưu.
◆ Đừng ngủ trưa quá lâu, lê thê
Ngủ trưa ngắn với tư thế đúng không phải là điều xấu. Nếu có thể, hãy ngủ trưa vào thời điểm sớm, trong 20–30 phút với tư thế thoải mái; điều này giúp bạn lấy lại sự tỉnh táo mà không ảnh hưởng đến giấc ngủ ban đêm. Tuy nhiên, nếu ngủ quá lâu vào cuối buổi chiều, bạn sẽ khó ngủ đúng cách vào ban đêm và có thể rơi vào vòng luẩn quẩn: mệt hôm nay rồi mệt tiếp ngày mai.
◆ Đừng uống quá nhiều đồ uống chứa caffeine
Nhiều người dễ nghĩ rằng cứ uống cà phê liên tục thì sẽ thoát khỏi cảm giác mệt mỏi. Nhưng khi tác dụng caffeine hết, bạn thường lại rơi vào trạng thái uể oải. Thời gian bán thải của caffeine tối đa là 5 giờ. Điều đó nghĩa là khoảng một nửa lượng caffeine bạn nạp vào vẫn còn trong cơ thể sau 5 giờ. Não bộ biết rằng caffeine vẫn còn trong cơ thể, và điều này có thể gây hại cho giấc ngủ sâu vào ban đêm. Tốt nhất là không nạp caffeine sau 1 giờ chiều.
Khi mệt, bạn có thể tranh cãi chỉ vì khác biệt ý kiến rất nhỏ. Theo nghiên cứu chung của Trường Y Harvard và Đại học California, cơ sở Berkeley, khi thiếu ngủ, việc điều tiết cảm xúc trở nên khó khăn. Ngoài ra, khi mệt, bạn cũng gặp khó trong việc đọc chính xác biểu cảm khuôn mặt của người khác. Bạn có thể hiểu sai ý định của bạn đời và dẫn đến cãi vã, vì vậy cần đặc biệt thận trọng.
◆ Đừng ăn đồ ăn nhanh (junk food)
Đồ ăn nhanh (thực phẩm nhiều năng lượng nhưng ít dinh dưỡng) như fast food nhiều dầu mỡ, thực phẩm ăn liền có hại cho sức khỏe. Khi thiếu ngủ, vùng não kiểm soát quyết định trở nên kém nhạy, trong khi vùng liên quan đến ham muốn lại tăng hoạt động. Vì vậy, bạn sẽ thèm các món nhiều chất béo và nhiều calo. Hãy cố gắng ăn uống cân bằng bằng cách chọn ngũ cốc nguyên hạt, protein và rau củ.
