Miếng rửa bát dùng để rửa chén đĩa thường được xem là “điểm mù” về vệ sinh. Một nghiên cứu tại Đức năm 2017 xác nhận có 362 loài vi sinh vật trong miếng rửa bát nhà bếp, và phát hiện tối đa tới 54 tỷ vi khuẩn trên mỗi 1㎤. Nguyên nhân là độ ẩm và cặn thức ăn cùng tồn tại, tạo môi trường thuận lợi để vi khuẩn sinh sôi.
Vấn đề nằm ở cách quản lý. Chỉ rửa thông thường khó có thể giảm đủ số lượng vi sinh vật. Theo nghiên cứu, làm nóng bằng lò vi sóng và rửa ở nhiệt độ cao cho hiệu quả giảm vi khuẩn tương đối cao. Tuy nhiên, không phương pháp nào có thể loại bỏ hoàn toàn, vì vậy cần kết hợp làm khô và thay định kỳ.
Làm nóng bằng lò vi sóng, khử trùng nhiệt độ cao tiện lợi: bắt buộc phải “ở trạng thái ướt”
Quay miếng rửa bát đang ướt trong lò vi sóng khoảng 2 phút có thể làm nhiệt độ bên trong tăng nhanh, giúp giảm mạnh số lượng vi khuẩn. Chỉ cần thời gian ngắn vẫn có thể kỳ vọng hiệu quả, nên được xem là cách thực tế nhất trong gia đình.
Tuy nhiên, bắt buộc phải dùng khi đã thấm nước đầy đủ, và không thể áp dụng với sản phẩm có chứa thành phần kim loại. Ngay sau khi làm nóng, nhiệt độ rất cao nên không chạm vào ngay; an toàn nhất là để nguội rồi mới sử dụng.
Rửa nhiệt độ cao bằng máy rửa chén: quan trọng cả đến bước sấy khô
Tận dụng đồng thời quy trình rửa nhiệt độ cao và sấy khô của máy rửa chén sẽ giúp giảm vi sinh vật bên trong miếng rửa bát. Ưu điểm là dễ lặp lại và có thể duy trì vệ sinh một cách liên tục. Tuy vậy, nếu chỉ dùng chương trình rửa ngắn, hiệu quả có thể bị hạn chế. Cần đảm bảo đủ nhiệt độ và bao gồm cả bước sấy khô để tăng hiệu quả vệ sinh.
Khử trùng bằng nước tẩy pha loãng, diệt khuẩn nhanh: bắt buộc kiểm soát cặn tồn dư
Dùng chất tẩy trắng gốc clo đã pha loãng có thể giảm vi khuẩn trong thời gian tương đối ngắn. Đây là cách có thể kỳ vọng hiệu quả tức thì khi cần tăng cường vệ sinh. Tuy nhiên, nếu nồng độ cao có thể gây kích ứng da hoặc để lại vấn đề về chất tồn dư. Sau khi dùng, cần xả kỹ dưới vòi nước chảy và làm khô hoàn toàn.
Khử trùng bằng nước sôi, xử lý nhiệt ổn định: lạm dụng có thể gây hư hỏng
Ngâm trong nước sôi một khoảng thời gian nhất định cũng là phương pháp khử trùng cơ bản dựa trên nhiệt. Có thể áp dụng khá dễ dàng mà không cần thiết bị riêng. Tuy nhiên, nếu đun nóng lâu và lặp lại nhiều lần, cấu trúc miếng rửa bát có thể bị yếu đi. Cân nhắc độ bền, luộc trong thời gian ngắn là phù hợp.
Baking soda, hỗ trợ loại bỏ vết bẩn: mục đích diệt khuẩn thì hạn chế
Baking soda là thành phần giúp giảm dầu mỡ và mùi, có thể dùng như biện pháp hỗ trợ khi vệ sinh miếng rửa bát. Hòa vào nước ấm rồi ngâm sẽ hiệu quả trong việc loại bỏ chất bẩn. Tuy nhiên, khả năng diệt khuẩn tự thân có hạn, vì vậy nên kết hợp cùng khử trùng bằng nhiệt thay vì dùng như phương pháp khử trùng đơn lẻ.
Làm khô hoàn toàn·thay định kỳ, cốt lõi của quản lý vệ sinh
Miếng rửa bát càng ẩm lâu thì vi khuẩn càng tăng nhanh. Sau khi dùng, cần vắt/loại bỏ nước càng nhiều càng tốt và làm khô hoàn toàn ở nơi thông thoáng. Ngoài ra, miếng rửa bát dùng trong một thời gian nhất định sẽ không tránh khỏi tích tụ chất bẩn bên trong, nên cần thay mới. Thông thường, thay theo chu kỳ 1-2 tháng là cách quản lý vệ sinh thực tế nhất.
