
Антидепрессантын тунг бууруулах явцад сэтгэл гутрал, түгшүүр даамжирвал сэтгэл гутрал эсвэл түгшүүрийн эмгэг дахин сэдэрлээ гэж үзэх нь түгээмэл. Гэвч шинж тэмдэг ийнхүү даамжрах нь өвчин сэдэрсний бус, эмийн тунг бууруулах үед илэрдэг ‘эм тасалдлын шинж’ байж болзошгүйг тогтоосон судалгаа саяхан олон улсын эрдэм шинжилгээний 《Psychotherapy and Psychosomatics》 сэтгүүлд нийтлэгджээ.
Эм тасалдлын шинж тэмдэг гэдэг нь эмэнд дасан зохицсон бие махбодод эмийн тунг бууруулах буюу хэрэглээг зогсоох үед илрэх бие махбодын болон сэтгэл хөдлөлийн шинж тэмдгийг хэлнэ. Антидепрессантын хувьд сэтгэл гутрал, түгшүүр, тайван бус байдал төдийгүй толгой эргэх, толгой өвдөх, мэдрэхүйн өөрчлөлт зэрэг шинж илэрч болно.
Швейцар, Австралийн судлаачид антидепрессантын тунг бууруулах үед илэрдэг сэтгэл гутрал, түгшүүрийн шинж нь өмнөх сэтгэцийн эмгэг дахин сэдэрсэнтэй холбоотой юу, эсвэл эм тасалдлын шинж тэмдэг үү гэдгийг тогтоохоор судалгаа хийжээ.
Судалгаанд Швейцарт бүртгэн хамруулсан 18–75 насны 32 хүн оролцсон байна. Тэд бүгд антидепрессантыг дор хаяж 6 сар хэрэглэсэн бөгөөд өмнөх шинж тэмдэг нь сайжирч, биеийн байдал тогтворжсоны дараа эмээ зогсоохоор төлөвлөж байв. Судлаачид антидепрессантын тунг бууруулахаас өмнөх үеэс эхлэн 26 долоо хоногийн турш тэдний шинж тэмдгийн өөрчлөлтийг ажиглажээ.
Судалгааны дүнгээр антидепрессантын тунг бууруулсан үед сэтгэл гутрал, түгшүүр болон эм тасалдлын сэтгэл хөдлөлийн шинж тэмдэг нэмэгдсэн байна. Харин тунг дахин бууруулалгүй, ижил хэмжээнд хэвээр хадгалсан хугацаанд түгшүүр болон эм тасалдлын сэтгэл хөдлөлийн шинж тэмдэг багасжээ.
Ялангуяа сэтгэл гутрал, түгшүүрийн шинж даамжрах үед толгой эргэх, чих шуугих, мэдрэхүй өөрчлөгдөх, булчин татах, бөөлжих зэрэг эм тасалдлын бие махбодын шинж тэмдэг мөн нэмэгдсэн байна. Үүнд үндэслэн антидепрессантын тунг бууруулсны дараа сэтгэл гутрал, түгшүүр даамжрах нь өвчин дахин сэдэрснээс илүүтэй эм тасалдлын шинж тэмдэгтэй холбоотой байж болзошгүй гэж судлаачид үзжээ.
Судлаачдын тайлбарласнаар эм тасалдлын эдгээр шинж тэмдэг нь тунг бууруулах бүрд хүндэрч, дараа нь намдах байдлаар давтагддаг ‘долгион хэлбэрийн (wave-like) хэв шинжтэй’ байв. Харин сэтгэл гутрал эсвэл түгшүүрийн эмгэг үнэхээр дахин сэдэрсэн тохиолдолд шинж тэмдэг эмийн тунгийн өөрчлөлтийг даган давтамжтай нэмэгдэж, буурахын оронд үргэлжилдэг байна.
Сэтгэл гутрал, түгшүүр нь антидепрессантын тунг бууруулах буюу хэрэглээг зогсоох явцад түгээмэл илэрч болох тул өмнөх өвчин дахин сэдэрсэн гэж андуурах эрсдэлтэйг судлаачид анхааруулав. Иймээс антидепрессантын тунг бууруулах үед эдгээр шинж илэрсэн гэх шалтгаанаар урт хугацааны эмийн эмчилгээ зайлшгүй шаардлагатай гэж дүгнэж болохгүйг онцолжээ.
Гэхдээ энэ нь 32 хүнийг хамруулсан бага хэмжээний ажиглалтын судалгаа тул антидепрессантын тунг бууруулах болон сэтгэл гутрал, түгшүүрийн шинж даамжрах хоорондын шалтгаант холбоог баттай тогтооход хязгаарлалттай. Түүнчлэн судалгааны үр дүн нь антидепрессантыг дур мэдэн зогсоож болно гэсэн үг биш юм.
Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллага (ДЭМБ) антидепрессант хэрэглэснээр шинж тэмдэг нь сайжирсан дунд болон хүнд зэргийн сэтгэл гутралтай өвчтөнүүдэд эмчилгээг цаашид дор хаяж 6 сар үргэлжлүүлэхийг авч үзэхийг зөвлөдөг. Эм хэрэглэхээ зогсоохдоо гэнэт таслахын оронд өвчтөний биеийн байдалд тохируулан тунг үе шаттай бууруулахыг зөвлөж байна.
