Một bệnh nhân ngoài 60 tuổi bị mòn sụn gối đến mức khó leo cầu thang, hay một bệnh nhân ngoài 30 tuổi có sẹo bỏng đã lâu năm. Khi họ nói “muốn điều trị bằng tế bào gốc”, không nhiều người biết chính xác nên đến đâu.
Trên internet, nhiều cơ sở y tế quảng bá điều trị tế bào gốc và y học tái tạo. Tuy nhiên, trên thực tế, danh sách “cơ sở triển khai y học tái tạo tiên tiến” do Bộ Y tế và Phúc lợi chỉ định lại là một danh sách riêng.
Không phải là điều trị có thể làm ở bất kỳ bệnh viện nào
Y học tái tạo tiên tiến là phương pháp áp dụng cho những bệnh nhân khó đạt hiệu quả với các cách điều trị hiện có, bao gồm liệu pháp tế bào, liệu pháp gen và liệu pháp kỹ thuật mô. Theo Luật về y học tái tạo tiên tiến và công nghệ sinh học (có hiệu lực từ năm 2020), Bộ Y tế và Phúc lợi chỉ định “cơ sở triển khai” đối với các cơ sở y tế đáp ứng tiêu chuẩn về nhân lực, cơ sở vật chất và quản lý an toàn.
Cơ sở y tế cũng phải có cơ sở riêng để xử lý tế bào (cơ sở xử lý tế bào). Thực hiện thủ thuật tế bào gốc khi chưa được phê duyệt là hành vi trái pháp luật. Với bệnh nhân, việc kiểm tra “bệnh viện này có phải là cơ sở triển khai hay không” trở thành tiêu chí đánh giá đầu tiên.
Vì sao phòng thí nghiệm và phòng khám phải đi cùng nhau?
Bệnh viện Bumin (Seoul·Haeundae) tổ chức sự kiện học thuật chuyên môn đầu tiên sau khi được chỉ định là cơ sở triển khai y học tái tạo tiên tiến. Hội thảo “Kích hoạt y học tái tạo tiên tiến”, diễn ra ngày 7 tại Trung tâm Y học Tương lai của Bệnh viện Bumin Seoul, thu hút 180 bác sĩ và nhà nghiên cứu tham dự.
Hội thảo được chia thành ba phần. Ông Lee Ju-ho, Giám đốc Viện Nghiên cứu Y học Tái tạo Tiên tiến của Bệnh viện Bumin, trình bày quy trình triển khai nghiên cứu lâm sàng trong thực tế và các điểm then chốt cần cân nhắc. Ông Lee Dong-hyun, Trưởng ban của Quỹ Xúc tiến Y học Tái tạo, cập nhật xu hướng sửa đổi Luật về y học tái tạo tiên tiến và công nghệ sinh học cùng định hướng ứng phó của các cơ sở y tế. CEO Kwon Ju-ha của Medvia chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, trong đó có chiến lược xây dựng và vận hành cơ sở xử lý tế bào.
Thông điệp chung của ba bài trình bày chỉ có một: để y học tái tạo tiên tiến thực sự đến được với bệnh nhân, nghiên cứu (thiết kế nghiên cứu lâm sàng), thể chế (ứng phó pháp luật·chính sách) và vận hành tại hiện trường (cơ sở·nhân lực) phải đồng thời ăn khớp với nhau.
Đặc biệt, ông Lee Ju-ho nhấn mạnh: “Nghiên cứu, lâm sàng và chính sách phải cùng phát triển thì mới có thể mang lại cho bệnh nhân cơ hội điều trị tốt hơn”. Điều này cho thấy, để y học tái tạo vượt qua giai đoạn phòng thí nghiệm và đi vào phòng khám bệnh viện, không thể chỉ một tổ chức gánh hết mọi việc; cần có cơ chế hợp tác liên cơ quan được thiết lập từ trước.
Những điều bệnh nhân cần kiểm tra
Với bệnh nhân đang cân nhắc y học tái tạo tiên tiến, cần kiểm tra trước ba điều. Thứ nhất, bệnh viện đó có phải là cơ sở triển khai do Bộ Y tế và Phúc lợi chỉ định hay không. Thứ hai, phương pháp điều trị dự định nhận có nằm trong phạm vi nghiên cứu lâm sàng đã được phê duyệt hay không. Thứ ba, chủ thể vận hành cơ sở xử lý tế bào và hệ thống quản lý có được công khai hay không.
Thời kỳ chọn bệnh viện chỉ dựa vào câu quảng bá “điều trị tế bào gốc” đã qua. Khi thể chế đã được thiết lập, tiêu chí đánh giá của bệnh nhân cũng đã đến giai đoạn có thể chuyển sang “ngôn ngữ của thể chế”.
