Sổ mũi, nghẹt mũi: vô tình dùng “loại thuốc này” có thể gây vấn đề cho mạch máu trong cơ thể

Nhiều gia đình có thói quen giữ lại thuốc uống dở trong nhà: thuốc cảm, thuốc hạ sốt, kháng sinh, thuốc điều trị viêm mũi... Trong đó có loại là thuốc kê đơn, bắt buộc phải có đơn của bác sĩ, nhưng cũng có không ít thuốc không kê đơn có thể mua dễ dàng tại nhà thuốc. Khi được kê thuốc lần đầu, người bệnh thường trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ. Tuy nhiên, với những loại thuốc sẵn có ở nhà, nhiều người lại tự uống theo kinh nghiệm cá nhân. Dùng sai thuốc hoặc dùng quá liều có thể gây hại nghiêm trọng cho sức khỏe. Vì vậy, cơ quan y tế ở nhiều quốc gia liên tục cảnh báo về tình trạng lạm dụng thuốc.

Mùa hè vẫn sổ mũi, nghẹt mũi, hắt hơi, ngứa mũi... tự dùng thuốc viêm mũi dị ứng?

Có người dù trời nóng vẫn bị sổ mũi, nghẹt mũi, hắt hơi, ngứa mũi. Đây là những triệu chứng thường gặp ở bệnh nhân viêm mũi dị ứng. Phản ứng dị ứng gây viêm bên trong khoang mũi. Các tác nhân (kháng nguyên) gây viêm mũi dị ứng gồm mạt bụi nhà, lông hoặc gàu của thú cưng, phấn hoa, nấm mốc... Mỗi bệnh nhân có loại kháng nguyên gây bệnh khác nhau nên phương pháp điều trị cũng có thể khác nhau. Tuy nhiên, nếu tự ý dùng thuốc điều trị viêm mũi dị ứng có sẵn ở nhà, người bệnh có thể gặp tác dụng phụ liên quan đến mạch máu.

Dùng “loại thuốc này” lâu dài... có thể làm giãn mạch máu trong cơ thể, thậm chí cản trở tăng trưởng

Điều trị viêm mũi dị ứng có thuốc uống, đồng thời có dạng xịt mũi như steroid hoặc thuốc kháng histamine. Dùng steroid tại chỗ trong thời gian dài có thể gây giãn mao mạch. Nếu uống steroid toàn thân kéo dài, thuốc có thể ảnh hưởng xấu đến sự tăng trưởng (theo tài liệu của Cơ quan Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hàn Quốc). Để xác định chính xác nguyên nhân viêm mũi dị ứng, cần làm test da hoặc xét nghiệm máu. Người bệnh cần dùng thuốc thận trọng và bắt buộc theo đơn bác sĩ.

Thuốc “-mycin” cũng dùng cho cảm lạnh... vì sao sau này thuốc không còn tác dụng?

Trước đây, thuốc “-mycin” từng được xem là loại thuốc hiệu quả. Nhiều người đã dùng bừa bãi ngay cả khi bị cảm lạnh. Nếu sử dụng kháng sinh theo cách này, về sau thuốc có thể không còn hiệu quả. Đây là tình trạng kháng kháng sinh. Kháng thuốc là hiện tượng vi khuẩn sống sót và sinh sôi mà không bị ảnh hưởng bởi kháng sinh (thuốc điều trị). Khi đó, việc điều trị tất yếu trở nên khó khăn. Cuối cùng, số lựa chọn thuốc điều trị giảm đi và đặc biệt có thể trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đối với điều trị ở người suy giảm miễn dịch và bệnh nhân nhiễm trùng nặng. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xếp kháng kháng sinh vào 10 mối đe dọa y tế công cộng hàng đầu mà nhân loại đang đối mặt. Nguyên nhân của kháng kháng sinh là lạm dụng kháng sinh.

Cả bác sĩ lẫn bệnh nhân đều phải thận trọng khi dùng kháng sinh

Kháng sinh không có hiệu quả điều trị đối với cảm lạnh. Kháng sinh là thuốc điều trị bệnh nhiễm khuẩn, vì vậy không được dùng cho cảm lạnh vốn là bệnh nhiễm virus. Hiện nay tình trạng này đã giảm nhiều, nhưng trước đây từng có xu hướng tin vào tác dụng của thuốc “-mycin” ngay cả khi bị cảm lạnh. Trong số kháng sinh được kê tại các bệnh viện - phòng khám ở Hàn Quốc, khoảng 30% được cho là kê đơn không phù hợp (theo tài liệu của Cơ quan Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hàn Quốc). Nguyên nhân làm tăng kháng kháng sinh chủ yếu được phân tích là do bác sĩ kê kháng sinh quá mức và bệnh nhân tự ý ngừng dùng kháng sinh. Cả bác sĩ lẫn bệnh nhân đều phải thận trọng khi dùng kháng sinh. Khi thực sự cần, kháng sinh có thể không còn tác dụng.