Một nghiên cứu cho thấy chế độ ăn kiêng bắt đầu vì sức khỏe và làm đẹp lại có thể gây thiếu ngủ. Kết quả cũng cho thấy phụ nữ bị ảnh hưởng nhiều hơn nam giới.
Nhóm nghiên cứu do Giáo sư Park Min-seon, Khoa Y học Gia đình, Bệnh viện Đại học Quốc gia Seoul dẫn dắt cho biết: khi phân tích 10.299 người trưởng thành tham gia Khảo sát Sức khỏe và Dinh dưỡng Quốc gia giai đoạn 2019–2022, họ xác nhận rằng ở phụ nữ, mức thiếu hụt năng lượng nạp vào so với năng lượng tiêu hao càng lớn thì nguy cơ thiếu ngủ càng cao. Nghiên cứu này đã được đăng trên số gần đây của Tạp chí “Hội Y học Gia đình Hàn Quốc (Korean Journal of Family Medicine)”
Ăn "đầy đủ cân bằng" quan trọng hơn ăn "nhiều": Cải thiện giấc ngủ lên đến 29%
Nhóm nghiên cứu tính chỉ số “mất cân bằng năng lượng (EIEB)” bằng cách lấy tổng năng lượng nạp vào mỗi ngày trừ đi lượng calo tiêu hao do chuyển hóa cơ bản và hoạt động thể chất. Giá trị âm (-) nghĩa là thiếu năng lượng, còn dương (+) nghĩa là dư thừa. Dựa trên chỉ số này, nhóm nghiên cứu chia đối tượng thành 4 nhóm (tứ phân vị 1–4) và đánh giá nguy cơ ngủ ngắn.
Kết quả phân tích cho thấy điểm mấu chốt là “cân bằng”. Ở phụ nữ, nhóm có năng lượng nạp vào thiếu hụt lớn so với tiêu hao có nguy cơ ngủ ngắn (dưới 6 giờ/ngày) cao nhất. Ngược lại, nhóm “cân bằng năng lượng” với mức nạp vào và tiêu hao gần tương đương có nguy cơ ngủ ngắn giảm 29% so với nhóm trên. Nhóm hơi dư năng lượng (tứ phân vị 3) và nhóm dư thừa (tứ phân vị 4) có nguy cơ ngủ ngắn giảm lần lượt 25% và 24%.
Điều đáng chú ý là hiệu quả cải thiện giấc ngủ ở nhóm đạt “cân bằng phù hợp” còn lớn hơn nhóm nạp năng lượng nhiều nhất. Điều này cho thấy không phải cứ ăn nhiều là ngủ ngon, mà thói quen ăn uống bù năng lượng vừa đủ theo mức cơ thể sử dụng mới giúp ngủ sâu.
Nam giới thì không rõ, nhưng vì sao phụ nữ lại bị ảnh hưởng?
Hiện tượng này không thể hiện rõ ở nam giới. Nhóm nghiên cứu cho rằng nguyên nhân nằm ở khác biệt giới tính trong “điều hòa thần kinh–nội tiết–miễn dịch”. Cơ thể tái tổ chức hệ miễn dịch trong khi ngủ và tiêu hao khoảng 400 kcal năng lượng; nếu năng lượng thiếu hụt nghiêm trọng vào thời điểm này, trục stress (HPA) sẽ được hoạt hóa và cản trở giấc ngủ sâu.
Đặc biệt, phụ nữ phản ứng nhạy hơn nam giới trước các biến động của cortisol, leptin (điều hòa cảm giác thèm ăn) và estrogen (hormone nữ), vì vậy chất lượng giấc ngủ suy giảm nhiều hơn.
Giáo sư Park Min-seon nhấn mạnh: “Nghiên cứu này xác nhận rằng việc ăn kiêng theo kiểu cứ giảm ăn hoặc chỉ tăng vận động một cách mù quáng có thể làm hại giấc ngủ. Với phụ nữ, duy trì chính ‘sự cân bằng’ bằng cách ăn uống phù hợp với mức hoạt động của bản thân là yếu tố then chốt để ngủ ngon; để bảo vệ sức khỏe giấc ngủ, cần quản lý sức khỏe theo hướng cá nhân hóa, đặt mục tiêu cân bằng năng lượng khác nhau tùy giới tính, nghề nghiệp và đặc điểm hoạt động.”
