“Cứ đến bệnh viện là huyết áp của tôi đo ra cao quá. Chỉ cần bước vào phòng khám là không hiểu sao tim lại đập thình thịch….”
Trên các cộng đồng trực tuyến chia sẻ thông tin sức khỏe, không ít người than phiền về nỗi lo như vậy. Bình thường huyết áp vẫn ổn, nhưng chỉ cần nhìn thấy áo blouse trắng của bác sĩ ở bệnh viện là căng thẳng khiến huyết áp tăng tạm thời—đó là tình trạng “tăng huyết áp áo choàng trắng (white coat hypertension)”.
Ngoài áo blouse trắng của bác sĩ, nhiều tình huống khám chữa bệnh diễn ra trong bệnh viện cũng có thể gây căng thẳng và stress. Đặc biệt, một nghiên cứu mới cho thấy việc đo cân nặng tại bệnh viện cũng có thể là yếu tố khiến huyết áp tăng tạm thời.
Nhóm nghiên cứu phối hợp gồm Đại học Manchester và Đại học Leeds (Vương quốc Anh) cùng Đại học North Carolina (UNC, Hoa Kỳ) đã tiến hành khám bệnh mô phỏng với 190 sinh viên đại học nhằm khảo sát tác động của việc đo cân nặng trong bối cảnh khám bệnh lên huyết áp. Nhóm nghiên cứu thiết lập một phòng thí nghiệm trong khuôn viên trường tương tự môi trường y tế, sau đó mặc áo blouse trắng và đo huyết áp cùng cân nặng của sinh viên.
Kết quả cho thấy, những sinh viên được đo huyết áp sau khi bước lên cân có xu hướng duy trì mức huyết áp cao; trong khi những sinh viên được đo huyết áp trước rồi mới cân thì huyết áp giảm xuống. Xu hướng này giống nhau cả khi nhà nghiên cứu là người đo cân lẫn khi người tham gia tự cân. Nghiên cứu này gần đây đã được đăng trên tạp chí học thuật 〈Stigma and Health〉 do Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ xuất bản.
Nhóm nghiên cứu cho biết: “Đo cân nặng có thể là một bước kiểm tra khiến bệnh nhân cảm thấy như bị ‘dán nhãn’,” đồng thời nói thêm: “Để mang lại trải nghiệm y tế giúp giảm stress cho bệnh nhân, trong những tình huống khám cần đo cả huyết áp lẫn cân nặng, có thể thử điều chỉnh thứ tự theo hướng đo huyết áp trước.”
Nếu thường xuyên gặp tình trạng tăng huyết áp áo choàng trắng và cảm thấy lo lắng, một cách là mang theo các ghi chép huyết áp đo tại nhà bằng máy đo huyết áp gia đình khi đi khám để trao đổi với nhân viên y tế. Việc ngồi nghỉ khoảng 5–10 phút trước khi đo để ổn định tinh thần, hoặc đo trong tư thế nằm, cũng có thể hữu ích.
