Không lo tác dụng phụ của thuốc: Chữa lành não bộ bằng âm thanh và ánh sáng?

| Đăng ngày:

Nhóm nghiên cứu Bệnh viện Seongsim Chuncheon thuộc Đại học Hallym đăng ký bằng sáng chế “Liệu pháp kích thích tần số Gamma”

Đã xuất hiện khả năng điều trị sa sút trí tuệ mà không cần lo ngại tác dụng phụ của thuốc. Ảnh chỉ mang tính chất minh họa. Ảnh: Getty Image Bank
Đã xuất hiện khả năng điều trị sa sút trí tuệ mà không cần lo ngại tác dụng phụ của thuốc. Ảnh chỉ mang tính chất minh họa. Ảnh: Getty Image Bank

Một nhóm nghiên cứu trong nước đã chứng minh tiềm năng của phương pháp điều trị bệnh Alzheimer bằng cách tận dụng âm thanh và ánh sáng, đồng thời đăng ký bằng sáng chế cho công nghệ liên quan.

Bệnh Alzheimer là bệnh thoái hóa não phổ biến nhất gây ra sa sút trí tuệ, đặc trưng bởi suy giảm dần dần trí nhớ và chức năng nhận thức. Nguyên nhân chính được cho là do một loại protein độc hại gọi là “amyloid beta” tích tụ trong não, làm tổn thương các tế bào thần kinh.

Hiện nay, điều trị bệnh Alzheimer chủ yếu dựa vào thuốc. Tiêu biểu là các liệu pháp kháng thể nhắm mục tiêu loại bỏ amyloid beta tích tụ trong não, hoặc các thuốc điều trị triệu chứng nhằm làm chậm sự suy giảm thêm của chức năng nhận thức.

Tuy nhiên, theo một nghiên cứu gần đây của Viện IRCCS (Ý), vẫn chưa chứng minh đầy đủ rằng các thuốc nhắm vào amyloid beta mang lại hiệu quả có ý nghĩa về mặt lâm sàng. Một hạn chế khác là các thuốc này có thể gây ra tác dụng phụ nghiêm trọng như phù não hoặc xuất huyết não. Do thuốc sa sút trí tuệ về bản chất cần dùng lâu dài, những rủi ro như vậy trở thành gánh nặng.

Liên quan đến vấn đề này, nhóm nghiên cứu do Giáo sư Son Jong-hee, Khoa Thần kinh, Bệnh viện Seongsim Chuncheon thuộc Đại học Hallym dẫn dắt đã chứng minh rằng có thể cải thiện chức năng não và nhận thức của bệnh nhân Alzheimer bằng cách sử dụng âm thanh và ánh sáng. Trọng tâm mà nhóm nghiên cứu chú ý là tần số 40Hz trong số các sóng gamma, một dạng sóng não.

Sóng gamma là loại sóng não có tần số cao, xuất hiện khi con người ở trạng thái căng thẳng hoặc hưng phấn mạnh. Nó làm tăng mức độ đồng bộ giữa các tế bào não để tối đa hóa khả năng xử lý thông tin, và được biết đến là giúp phát huy tư duy sáng tạo hoặc khả năng “ngộ ra” vấn đề. Đặc biệt, sóng gamma ở tần số 40Hz có liên quan đến chức năng nhận thức và trí nhớ, nên đang được chú ý như một lựa chọn thay thế trong điều trị Alzheimer.

Nhóm nghiên cứu cho rằng nếu kích thích tần số này từ bên ngoài bằng ánh sáng và âm thanh, có thể cải thiện chức năng não mà không cần dùng thuốc. Để kiểm chứng, nhóm đã cung cấp kích thích âm thanh và ánh sáng ở tần số 40Hz cho chuột thí nghiệm mang gen Alzheimer trong môi trường cách âm.

Sau khi cung cấp kích thích 2 giờ mỗi ngày trong tổng cộng 14 ngày, nhóm đánh giá trí nhớ không gian của chuột và nhận thấy tỷ lệ trả lời đúng của nhóm được kích thích (nhóm điều trị) đạt 71,46%, vượt xa nhóm đối chứng không điều trị (43,17%).

Hiệu quả điều trị cũng thể hiện qua thay đổi về mặt sinh học. Ở nhóm điều trị, mức amyloid beta tại “hồi hải mã” (hippocampus) - vùng não phụ trách trí nhớ - giảm xuống còn khoảng 1/3 so với nhóm đối chứng. Ngược lại, nồng độ chất dẫn truyền thần kinh “acetylcholine”, vốn đóng vai trò quan trọng trong hình thành trí nhớ, tăng lên ở nhóm điều trị ở mức có ý nghĩa so với nhóm đối chứng. Điều này cho thấy liệu pháp kích thích tần số gamma có tác động tích cực trong việc hạn chế tích tụ protein độc trong não và phục hồi hệ thống dẫn truyền thần kinh.

Theo nhóm nghiên cứu, các protein điều hòa sự sống còn và chết của tế bào não hoạt động trong trạng thái cân bằng bên trong não, và kích thích âm thanh cùng ánh sáng 40Hz làm thay đổi cân bằng này theo hướng bảo vệ tế bào. Kết quả là giúp giảm tổn thương tế bào não và dẫn đến thay đổi bệnh lý nền tảng của sa sút trí tuệ.

Giáo sư Son Jong-hee cho biết: “Chúng tôi đã làm rõ một cách khoa học rằng kích thích tần số gamma 40Hz có thể hoạt hóa hệ thần kinh não và tạo ra hiệu quả điều trị Alzheimer”, đồng thời nói thêm: “Công nghệ này sẽ được sử dụng để phát triển hệ thống giúp bệnh nhân quản lý sa sút trí tuệ trong đời sống hằng ngày mà không có tác dụng phụ.”

Nhóm nghiên cứu đã hoàn tất đăng ký bằng sáng chế cho công nghệ liên quan đến quy trình điều trị này vào tháng trước, và dự kiến sẽ tiếp tục phát triển các liệu pháp số (digital therapeutics) hoặc thiết bị điều trị dùng tại nhà trong thời gian tới.

×