Ở phụ nữ sau mãn kinh, nguy cơ gãy xương tăng mạnh do mật độ xương suy giảm khi cơ thể ngừng tiết hormone nữ.
Estrogen là hormone nữ giữ vai trò quan trọng với sức khỏe xương. Hormone này ức chế hoạt động của các tế bào hủy xương, đồng thời thúc đẩy quá trình biệt hóa của “tế bào tạo xương”. Estrogen cũng giúp cơ thể hấp thu tốt hơn canxi — yếu tố duy trì độ chắc của xương.
Sau mãn kinh, chức năng buồng trứng suy giảm khiến lượng estrogen tiết ra giảm mạnh. Khi đó, lượng khoáng chất như canxi trong mô xương (mật độ xương) giảm đáng kể. Đặc biệt, 3~5 năm ngay sau mãn kinh là giai đoạn mật độ xương giảm nhanh nhất.
Mang thai nhiều lần: nguy cơ gãy xương tăng 36% ↑
Một nghiên cứu gần đây cho thấy phụ nữ từng mang thai từ 3 lần trở lên có thể đối mặt nguy cơ gãy xương cao hơn sau mãn kinh.
Nhóm nghiên cứu tại Bệnh viện Seoul St. Mary phân tích 1.420 phụ nữ sau mãn kinh dựa trên dữ liệu Khảo sát Sức khỏe và Dinh dưỡng Quốc gia năm 2024 và đưa ra kết luận này.
Khi đối chiếu mối liên hệ giữa tiền sử mang thai và trải nghiệm gãy xương, nhóm nghiên cứu ghi nhận: phụ nữ mang thai từ 3 lần trở lên có xác suất bị gãy xương sau mãn kinh cao hơn khoảng 36% so với người chưa từng mang thai.
Nhóm nghiên cứu cho rằng kết quả này có thể liên quan việc trong thời gian cho con bú sau khi mang thai, quá trình tiết estrogen bị ức chế. Nói cách khác, nếu trải qua nhiều lần mang thai và sinh nở, tổng thời gian phơi nhiễm tích lũy với estrogen trong suốt cuộc đời sẽ tương đối giảm đi.
Sinh nhiều con cũng có lợi: không cần tránh chỉ vì sức khỏe xương
Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh không nên hiểu việc sinh nhiều con chỉ mang lại tác động tiêu cực đối với sức khỏe phụ nữ. Bởi các nghiên cứu cũng nhất quán cho thấy, số lần sinh nở càng nhiều thì nguy cơ mắc nhiều bệnh khác lại có xu hướng giảm.
Trên thực tế, các nghiên cứu trước đây ghi nhận ở phụ nữ có nhiều lần sinh nở, nguy cơ mắc ung thư vú (nhóm ung thư dương tính thụ thể hormone) và ung thư buồng trứng có xu hướng thấp hơn tương đối. Theo nhóm nghiên cứu, sinh nhiều con là một “yếu tố sức khỏe phức hợp”, khi rủi ro và lợi ích cùng tồn tại.
Tuy vậy, nhóm nghiên cứu lưu ý cần chủ động các biện pháp phòng ngừa để duy trì mật độ xương, trong đó có bổ sung dưỡng chất. Đặc biệt, canxi và vitamin D ảnh hưởng lớn đến quá trình hình thành xương của thai nhi và duy trì mật độ xương của sản phụ. Với những phụ nữ đã trải qua nhiều lần mang thai, tầm quan trọng này càng lớn.
Bác sĩ nội trú Seong Gyeong-heon (Khoa Nội, Bệnh viện Seoul St. Mary), người chủ trì nghiên cứu, nói: “Nếu xem xét tổng hợp số lần mang thai hoặc sinh nở, tiền sử phơi nhiễm hormone… thì có thể đánh giá nguy cơ gãy xương”. Ông bổ sung: “Trong thai kỳ, việc bổ sung canxi và vitamin D, cùng các biện pháp như kiểm tra mật độ xương định kỳ, hoàn toàn có thể giúp phòng ngừa hoặc quản lý hiệu quả”.
Kết quả nghiên cứu này gần đây được công bố tại Hội nghị Khoa học Quốc tế của Hội Xương và Chuyển hóa Hàn Quốc; bác sĩ nội trú Seong cũng được ghi nhận thành tích nghiên cứu và nhận giải “Thuyết trình miệng xuất sắc” tại hội nghị.
