Thực phẩm bổ sung “creatine”, vốn được nhiều người tập luyện ưa chuộng, có hiệu quả trong việc tăng sức mạnh; tuy nhiên, với tác dụng chống viêm thường được truyền miệng thì lại thiếu cơ sở khoa học, theo kết quả một nghiên cứu mới.
Nhóm của Giáo sư Vitor Engracia Valenti thuộc Đại học Bang São Paulo (UNESP), Brazil, cho biết sau khi phân tích dữ liệu từ 8 thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng trên người, họ không tìm thấy bằng chứng nhất quán cho thấy việc bổ sung creatine làm giảm đáng kể các chỉ dấu viêm trong cơ thể. Nghiên cứu này gần đây được đăng trên tạp chí học thuật quốc tế 〈Frontiers in Immunology〉.
Creatine từ những năm 1990 đã được biết đến như một thành phần giúp cải thiện hiệu suất vận động, chẳng hạn nâng cao hiệu quả tập luyện và tăng khả năng chịu mệt mỏi. Cũng có nhiều lời đồn rằng nó có tác dụng chống viêm hoặc chống ung thư. Gần đây, nó còn phổ biến đến mức được bổ sung vào cả thanh protein và đồ uống protein.
Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu giải thích rằng dù các thí nghiệm trên động vật hoặc nghiên cứu tế bào trong phòng thí nghiệm đã ghi nhận tác dụng chống viêm của creatine, nhưng trong các thử nghiệm lâm sàng trên người, hiệu quả này vẫn chưa được chứng minh rõ ràng.
Trên thực tế, khi xem xét kết quả phân tích, tác dụng chống viêm của creatine chỉ được quan sát trong những tình huống rất hạn chế. Chỉ khi các vận động viên thực hiện các bài tập cường độ cao kéo dài như triathlon hoặc chạy đường dài, và dùng creatine liều cao trong thời gian ngắn (khoảng 20g/ngày trong 5 ngày), mới ghi nhận một phần tác dụng bảo vệ đối với phản ứng viêm cấp.
Nhưng hiệu quả này không được tái lập ở các nhóm khác. Trong các nghiên cứu trên bệnh nhân thoái hóa khớp hoặc người cao tuổi, dù dùng creatine trong nhiều tuần, các chỉ dấu viêm như protein C phản ứng (CRP), interleukin… không giảm một cách có ý nghĩa về mặt thống kê hay lâm sàng. Mức giảm trung bình của CRP chỉ là 0,41mg/dL, còn mức giảm interleukin-6 thậm chí nhỏ hơn. Nhóm nghiên cứu phân tích rằng một số cải thiện quan sát được nhiều khả năng là do tác dụng của việc tập luyện, chứ không phải do bổ sung creatine.
Giáo sư Valenti cũng giải thích rằng tình trạng viêm phát sinh trong quá trình tập luyện không phải lúc nào cũng xấu. Các phân tử viêm cấp tạm thời do cơ thể tạo ra có thể tương tác với những tín hiệu do vận động gây ra khác, qua đó hỗ trợ quá trình phục hồi, tái cấu trúc và thích nghi của cơ bắp.
Về độ an toàn của creatine, nghiên cứu một lần nữa củng cố bằng chứng hiện có. Nhóm nghiên cứu cho biết ngay cả khi nhiều nhóm đối tượng khác nhau—từ vận động viên tập luyện cường độ cao đến người cao tuổi hoặc bệnh nhân thoái hóa khớp—dùng creatine trong ngắn hạn hoặc dài hạn, cũng không ghi nhận các tác dụng phụ nghiêm trọng như co rút, mất nước, rối loạn tiêu hóa, hay bất thường chuyển hóa.
