Người ta đã đưa ra khả năng rằng, khi dùng lâu dài các thuốc trị béo phì thuộc nhóm peptide-1 giống glucagon (GLP-1), hiện đang được sử dụng trên toàn thế giới bao gồm cả Hàn Quốc, có thể gây ra sự mất ổn định chuyển hoá toàn thân.
Nhóm nghiên cứu đồng triển khai của Bệnh viện Đại học Seoul, Bệnh viện Cha Bundang và LogiSync cho biết vào ngày 29 rằng họ đã đưa ra kết luận này sau khi phân tích kết quả từ hơn 120 bài báo đề cập các quan sát lâm sàng liên quan đến thuốc điều trị GLP-1 và dữ liệu về nguyên lý tác dụng sinh học.
GLP-1 là hormone điều hoà cảm giác thèm ăn trong cơ thể. Nó tác động lên “vùng hạ đồi”, phần não điều khiển hệ thần kinh tự chủ và hệ nội tiết, từ đó làm tăng cảm giác no và ức chế sự thèm ăn. Thuốc trị béo phì của Novo Nordisk là “Wegovy” (tên thành phần: semaglutide) bắt chước cơ chế này để tạo ra hiệu quả giúp giảm cân.
Nhóm nghiên cứu không chỉ dừng lại ở việc xem xét hiệu quả giảm cân của các thuốc thuộc nhóm GLP-1, mà còn phân tích quá trình diễn ra trong cơ thể khi dùng thuốc. Theo nhóm nghiên cứu, nếu sau khi dùng thuốc trị béo phì, nguồn cung cấp carbohydrate giảm một cách kéo dài, cơ thể để sinh tồn sẽ đốt phần mỡ đã được tích trữ để tạo ra năng lượng. Trong quá trình đó, các gốc oxy hoạt tính (stress oxy hoá) sẽ tăng lên một cách nhanh chóng.
Để giải độc lượng stress oxy hoá đang tăng lên, hệ thống phòng vệ chống oxy hoá trong cơ thể cần phải được vận hành liên tục. Tuy nhiên, do tác động của việc giảm cảm giác thèm ăn khiến lượng bữa ăn giảm, nên các nguồn lực trong cơ thể để tái tạo hệ phòng vệ cũng bị thiếu đi, tạo nên một vòng xoáy xấu.
Nhóm nghiên cứu cho biết: “Nếu khả năng giải độc của cơ thể không theo kịp nhu cầu oxy hoá tăng cao, thì ‘hiện tượng tắc nghẽn trong chức năng chuyển hoá’ có thể xuất hiện”.
Theo nhóm nghiên cứu, khi tình trạng này tiếp diễn, các protein cần cho việc phòng vệ chống oxy hoá và duy trì cơ bắp sẽ bị cạn kiệt, dẫn đến tình trạng mất cơ nghiêm trọng. Ngoài ra, khi thiếu hụt các vi chất dinh dưỡng thiết yếu cung cấp năng lượng cho cơ thể, chức năng enzyme trong cơ thể sẽ giảm mạnh. Xa hơn nữa, do sự thay đổi chức năng của ống tiêu hoá hoặc axit mật, có thể xuất hiện trạng thái dù ăn thực phẩm nhưng các chất dinh dưỡng thiết yếu không được hấp thụ đúng cách.
Để ngăn ngừa tình trạng mất cân bằng dinh dưỡng và chuyển hoá như vậy, nhóm nghiên cứu nhấn mạnh rằng trong quá trình dùng thuốc trị béo phì cần: △ theo dõi không chỉ thay đổi về cân nặng mà còn cả ‘sự thay đổi về lượng cơ’ △ kiểm tra xem có đang bổ sung đủ lượng protein để duy trì cơ hay không △ xác nhận các ‘vi chất dinh dưỡng thiết yếu’ như sắt và magie, là những yếu tố hỗ trợ chức năng enzyme △ theo dõi định kỳ các chỉ số enzyme chống oxy hoá trong cơ thể nhằm đánh giá độ ổn định chuyển hoá.
Giáo sư khoa Phẫu thuật Thần kinh Bệnh viện Đại học Seoul là Baek Seon-ha cho biết: “Thuốc điều trị GLP-1 giúp thúc đẩy giảm cân hiệu quả, nhưng đồng thời cũng tạo ra trạng thái hạn chế cung cấp năng lượng kéo dài cho cơ thể. Vì vậy, cần thiết phải chuyển đổi mô hình điều trị béo phì, trong đó coi ‘sự ổn định chuyển hoá toàn thân’ là trọng tâm thay vì chỉ nhìn vào thay đổi cân nặng”.
Kết quả nghiên cứu lần này đã được đăng gần đây trên tạp chí học thuật quốc tế 《Current Obesity Reports》.
