8-р сарын сүүл хүртэл халуун үргэлжилж, агааржуулагч болон хөргөлтийн байгууламжийн хэрэглээ ч тасралтгүй байна.
Сэрүүхэн дотор орчин халуунаас зайлсхийхэд тустай. Гэвч хөргөлтийн байгууламжийг зөв зохистой арчилж, удирдахгүй бол халдварт өвчний эрсдэлийг харин ч нэмэгдүүлж болзошгүй.
Бохирдсон усанд байсан нян аэрозоль хэлбэрээр агаарт тархсанаар үүсдэг легионеллёз үүний нэг жишээ юм.
Легионеллёз, Өмнөд Солонгост өвчлөл огцом өсөв
Легионеллёз нь легионелла нянгаар халдварласнаар үүсдэг өвчин. Уушгины хатгалгаа үүсгэдэг «легионеллагийн хатгалгаа» болон халууралт үүсгэдэг «Понтиак халуурал»-ыг нийтэд нь легионеллёз гэж нэрлэдэг. Өмнөд Солонгост үүнийг 3-р зэрэглэлийн хуульд заасан халдварт өвчин болгон хянаж байна.
Өвчний хяналт, урьдчилан сэргийлэх агентлагийн статистикаар Өмнөд Солонгост легионеллёзын өвчтөнүүдийн тоо өсөх хандлагатай байна. 2025 оны байдлаар мэдээлэгдсэн тохиолдол өмнөх оноос 41.6% нэмэгдэж 640 хүнээр бүртгэгдсэн. Өвчлөл голчлон зуны улиралд төвлөрсөн байна.
Легионелла нян нь анхнаасаа нуур, гол, халуун рашааны ус зэрэг цэнгэг усны орчинд амьдардаг бактери юм. Цельсийн 25~45 хэмийн бүлээн усанд үржих нь идэвхждэг онцлогтой. Энэ нянгаар бохирдсон ус аэрозоль (маш нарийн усны дусал) хэлбэрээр агаарт тархвал хүн амьсгалаар сорж халдвар авч болно.
Халдварын хэлбэрээс шалтгаалан шинж тэмдэг өөр. Понтиак халуурал нь халдварласнаас хойш 24~48 цагийн нууц үеийн дараа булчин өвдөх, халуурах, дагжин чичрэх зэрэг шинжээр илэрнэ. Хуурай ханиалгах, хоолой өвдөх, нус гоожих зэрэг ханиадтай төстэй шинж дагалддаг тул зуны ханиад гэж андуурах хүн ч байдаг. Ихэнх тохиолдолд тусгай эмчилгээ хийлгүйгээр 2~5 хоногийн дотор эдгэрдэг.
Харин легионеллагийн хатгалгаа нь илүү хүндээр илэрнэ. Халдварласнаас хойш дээд тал нь 10 орчим хоногийн нууц үе дамжина. Үүний дараа 40℃-д дөхөх өндөр халууралттай зэрэгцэн толгой өвдөх, булчин өвдөх, бүх бие сульдах, ханиалгах зэрэг шинж гарч болно. Цээжээр өвдөх, амьсгаадах, суулгах зэрэг хоол боловсруулах замын эмгэг эсвэл ухаан санааны өөрчлөлт илрэх өвчтөн ч бий.
Ердийн гэр ахуйн агааржуулагчид санаа зовох шаардлагагүй…том барилгын ариун цэвэр гол хүчин зүйл
Легионеллагийн хатгалгаа нь хэн ч тусах боломжтой ч өвчтөнүүдийн ихэнх нь 50-аас дээш насныхан байдаг. Тамхичин, уушгины архаг өвчтэй хүн, чихрийн шижин зэрэг архаг өвчтэй хүн, дархлаа султай хүн, архи хэтрүүлэн хэрэглэдэг хүн зэрэгт өвчлөх эрсдэл өндөрсдөг гэж үздэг.
Легионеллагийн хатгалгааг орхивол уушгины буглаа, амьсгалын дутагдал, цусны даралт унах, шок, бөөрний дутагдал зэрэг ноцтой хүндрэлд хүрч болзошгүй тул заавал цаг алдалгүй эмчлэх шаардлагатай. Гэхдээ зөвхөн шинж тэмдгээр нь легионеллагийн хатгалгааг бусад бактерийн хатгалгаанаас ялгах хэцүү тул нарийн шинжилгээ нэн түрүүнд хэрэгтэй.
Шээсний антигений шинжилгээ, амьсгалын замын сорьцын өсгөвөр, генетикийн шинжилгээ зэрэгт хамруулж легионеллагийн хатгалгаа гэж оношлогдвол антибиотикоор эмчилнэ. Өвчтөний хүндрэлийн зэрэг болон дархлааны байдлаас шалтгаалан эмчилгээний хугацаа өөр байж болох ч ерөнхийдөө дээд тал нь 2 долоо хоног эмчлүүлснээр эдгэрэх боломжтой.
Сүнчонхян их сургуулийн Сөүл эмнэлгийн амьсгалын эрхтний дотрын тасгийн профессор Юн Хиёнгийн хэлснээр ердийн автомашины болон гэр ахуйн агааржуулагч нь легионелла нянгийн халдварын эрсдэлд онцгой нөлөө үзүүлдэггүй. Учир нь агааржуулагч ажиллах үед үүсэх дулааныг хөргөхийн тулд тусдаа гадна төхөөрөмж ашигладаг.
Халдварын эрсдэл өндөртэй нь ус ашигладаг хөргөлт·ус хангамжийн байгууламж байрласан барилгууд юм. Ихэвчлэн том барилгын хөргөлтийн цамхгийн ус, хүйтэн·халуун усны байгууламж, нийтийн халуун усны газар эсвэл халуун рашаан, усан оргилуур, усан тоглоомын байгууламж зэрэгт дулааныг зохицуулахын тулд ус ашигладаг бөгөөд энэ үед бохирдсон ус хэрэглэвэл тархах боломж нэмэгдэнэ.
Профессор Юн “Зуны улиралд гэнэт өндөр халуурах, ханиалгах, амьсгаадах шинж илэрвэл, эсвэл ердийн хатгалгааны эмчилгээнд сайжралгүй байвал легионеллагийн хатгалгааны боломжийг авч үзэх хэрэгтэй” гээд “Ялангуяа 50-аас дээш настай, эсвэл тамхичин, уушгины архаг өвчтэй, чихрийн шижинтэй өвчтөнүүд илүү анхаарах шаардлагатай” гэж хэлэв.
