Bộ An toàn Thực phẩm và Dược phẩm ngày 8 khuyến cáo người dân cảnh giác nguy cơ lạm dụng, dùng sai thuốc điều trị béo phì nhóm GLP-1 và chỉ sử dụng theo đơn của chuyên gia.
Thuốc điều trị béo phì nhóm GLP-1 là thuốc kê đơn, tác động lên các thụ thể liên quan đến GLP-1 (peptide-1 giống glucagon), giúp giảm cảm giác thèm ăn và tăng cảm giác no. Tùy sản phẩm, thuốc có thể chỉ tác động lên thụ thể GLP-1 hoặc đồng thời tác động lên cả thụ thể GIP.
Các sản phẩm tiêu biểu được Bộ An toàn Thực phẩm và Dược phẩm cấp phép là thuốc điều trị béo phì gồm Wegovy (semaglutide), Saxenda (liraglutide), Mounjaro (tirzepatide)…
Thuốc này được kê đơn cho bệnh nhân béo phì là người lớn có chỉ số khối cơ thể (BMI) ban đầu từ 30kg/m² trở lên; hoặc người lớn thừa cân có BMI từ 27kg/m² trở lên nhưng dưới 30kg/m², đồng thời có ít nhất 1 bệnh đi kèm liên quan đến cân nặng như đái tháo đường type 2, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, bệnh tim mạch…
Bộ An toàn Thực phẩm và Dược phẩm nhấn mạnh: “Dù có trường hợp thuốc bị hiểu sai là ‘thuốc giảm cân’ và bị dùng sai mục đích, nhưng thuốc điều trị béo phì là thuốc kê đơn, bắt buộc phải dùng sau khi được bác sĩ kê đơn và theo hướng dẫn dùng thuốc của dược sĩ”.
Đặc biệt, thanh thiếu niên trong giai đoạn tăng trưởng cần thận trọng hơn vì thiếu hụt dinh dưỡng hoặc giảm cân quá mức có thể ảnh hưởng đến sự phát triển. Thuốc điều trị béo phì nhóm GLP-1 có thể kê cho thanh thiếu niên chỉ giới hạn ở một số sản phẩm. Đối tượng được cấp phép là thanh thiếu niên từ 12 tuổi trở lên đã được bác sĩ chẩn đoán béo phì, có cân nặng vượt 60kg và chỉ số khối cơ thể (BMI) có tính đến tuổi và giới tính tương ứng mức từ 30kg/㎡ trở lên theo tiêu chuẩn người lớn.
Cũng cần cảnh giác với việc mua và phân phối các thuốc này qua hình thức đặt mua trực tiếp từ nước ngoài.
Bộ An toàn Thực phẩm và Dược phẩm cảnh báo: “Sản phẩm mua trực tiếp từ nước ngoài là những sản phẩm chưa được kiểm chứng đầy đủ về độ an toàn và hiệu quả; quy trình sản xuất, phân phối cũng không được xác minh nên có thể là thuốc giả hoặc thuốc kém chất lượng, rất nguy hiểm”, đồng thời cho biết “ngay cả khi xảy ra thiệt hại trong quá trình sử dụng, cũng khó được bảo vệ về mặt pháp lý như thu hồi hay bồi thường”.
Bộ An toàn Thực phẩm và Dược phẩm cho biết: “Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục tập trung kiểm tra tại các cơ sở y tế, nhà thuốc… về việc quảng cáo sử dụng thuốc điều trị béo phì ngoài phạm vi được cấp phép, quảng cáo phóng đại… và sẽ triển khai các biện pháp xử lý tiếp theo”.
Trong khi đó, các chuyên gia nhấn mạnh để tăng hiệu quả của thuốc điều trị béo phì nhóm GLP-1 và duy trì cân nặng đã giảm, cần kết hợp chế độ ăn và tập luyện. Ngoài ra, do khi ngừng dùng thuốc có khả năng cân nặng tăng trở lại, người bệnh cần trao đổi với nhân viên y tế để xây dựng kế hoạch quản lý cân nặng lâu dài.
