Цусны даралт ихсэх нь өтөл насанд үе мөчний элэгдлийг хурдасгадаг уу?⋯ Буруутан нь “тархины даавар”

| Оруулах:

Инжэ их сургууль, Чоннамын үндэсний их сургуулийн судалгааны баг үр дүнгээ 《Science》 сэтгүүлд нийтэлжээ⋯ Хулганы туршилтаар дааврын рецепторыг хориглоход мөгөөрсний гэмтэл буурсан байна

Остеоартрит нь цусны даралт ихсэх өвчний нэгэн адил өтөл насанд түгээмэл тохиолддог архаг өвчний нэг юм. Гэрэл зураг=Getty Images Bank

Өнөөдөр буюу 10 дугаар сарын 2-нд “Ахмадын өдөр” тохиож байна. Энэ нь ахмад настнуудад тавих нийгмийн анхаарлыг нэмэгдүүлж, тэднийг хүндэтгэх ухамсрыг төлөвшүүлэх зорилгоор хуулиар тогтоосон тэмдэглэлт өдөр юм. Хүн амын насжилт хурдацтай нэмэгдэж буй өнөө үед өтөл насны эрүүл мэндийн ач холбогдлыг эргэн сануулах өдөр ч мөн билээ.

Цусны даралт ихсэх өвчин болон остеоартрит нь нас ахих тусам онцгой анхаарах шаардлагатай архаг өвчнүүдийн тоонд ордог. Эдгээр өвчин хамт тохиолдох нь элбэг боловч цусны даралт ихсэх нь ямар үйл явцаар остеоартритыг даамжруулдгийг өнөөг хүртэл тодорхой тогтоогоогүй байв.

Үүнтэй холбоотойгоор Инжэ их сургууль, Чоннамын үндэсний их сургууль зэрэг БНСУ-ын байгууллагын хамтарсан судалгааны баг цусны даралт ихсэх өвчин остеоартритыг даамжруулдаг мэдрэл-дотоод шүүрлийн замыг анх удаа тогтоосон судалгааныхаа үр дүнг орон нутгийн цагаар энэ сарын 1-нд олон улсын эрдэм шинжилгээний 《Science》 сэтгүүлд нийтэлжээ.

Энэхүү судалгаа нь остеоартритыг зөвхөн үе элэгдсэнээс үүсдэг өвчин бус, биеийн ерөнхий эрүүл мэндтэй холбоотой эмгэг гэж үзэх үндэслэл бүрдүүлэв. Цаашид цусны даралт ихсэх өвчин болон остеоартритын аль алиныг нь чиглэсэн эмчилгээний шинэ стратеги боловсруулахад хувь нэмэр оруулна гэж үзэж байна.

Остеоартрит нь үеийг хамгаалдаг мөгөөрс аажмаар гэмтсэнээр өвдөлт үүсгэж, хөдөлгөөнийг хязгаарладаг өвчин юм. Судлаачид остеоартрит болон цусны даралт ихсэх өвчний хамаарлыг тогтоохын тулд Үндэсний эрүүл мэнд, хоол тэжээлийн судалгааны мэдээлэлд дүн шинжилгээ хийж, цусны даралт ихсэлтийг өөр өөр аргаар үүсгэсэн хулганы загварт туршилт явуулжээ.

Судалгаагаар цусны даралт ихсэх нь остеоартритын явцыг хурдасгадаг болохыг тогтоов. Хоёр өвчнийг холбодог гол бодис нь “вазопрессин (AVP)” байжээ. Вазопрессин нь тархинд үүсэж, биеийн шингэний тэнцвэр болон цусны даралтыг зохицуулахад оролцдог даавар бөгөөд цусны даралт ихсэх үед цусан дахь агууламж нь нэмэгдсэн байна. Ялангуяа нас ахих эсвэл мөгөөрс гэмтэхэд мөгөөрсний эс дэх вазопрессиныг таних “AVPR1A” рецепторын тоо мөн олширчээ.

Судалгааны үр дүнгээс үзэхэд, цусны даралт ихсэлтийн улмаас вазопрессин ихээр ялгарах үед хөгширсөн мөгөөрс уг дааврын дохиог илүү мэдрэг хүлээн авдаг байна. Үүний улмаас мөгөөрсний эсэд мөгөөрс задалдаг фермент үүсэх үйл явц эрчимжиж, мөгөөрсний гэмтэл хурдасдаг болохыг тогтоожээ.

Судалгааны баг вазопрессины дохиог хүлээн авдаг AVPR1A рецепторыг генетикийн аргаар устгах эсвэл эмээр хориглоход мөгөөрсний ийм гэмтэл буурдгийг мөн баталсан байна. Энэ нь цусны даралт ихсэх өвчин үе мөчид зөвхөн ачаалал өгөөд зогсохгүй, даавраар дамжуулан хөгширсөн мөгөөрсний задралыг хурдасгадаг гэсэн үг юм.

Судалгааны хамтарсан тэргүүлэх зохиогч, Чоннамын үндэсний их сургуулийн Шүдний анагаах ухааны мэргэжлийн сургуулийн профессор Рю Жэ Хван “Мөгөөрс нь эрүүл залуу хүнд цусны даралт их байсан ч зөвхөн үүнээс болж үе мөчний үрэвсэл үүсэхгүй” гээд, “Харин нас ахих эсвэл үе гэмтэж, дохио хүлээн авдаг рецепторын тоо олширсон үед цусны даралт ихсэх өвчин үе мөчний үрэвслийг хурдасгах өдөөгч хүчин зүйл болж эхэлдэг” хэмээн тайлбарлав.

Энэхүү судалгаа нь остеоартритыг зөвхөн үе мөчөөр хязгаарлагдсан өвчин гэж үздэг уламжлалт ойлголтыг өргөжүүлснээрээ ач холбогдолтой. Тархинд үүссэн даавар цусаар дамжин үе мөчид хүрч, хөгширсөн мөгөөрс уг дохионд хариу үйлдэл үзүүлснээр өвчний явц хурдасч болохыг судалгаа харуулжээ.

Профессор Рю “Энэ судалгаа нь ‘үе мөчний үрэвсэл бол зөвхөн үе мөчний өвчин’ гэсэн олон жилийн нийтлэг ойлголтыг эвдэж, тархинд үүсдэг даавар үе мөчний эрүүл мэндийг зохицуулдгийг бодит нотолгоогоор харуулсан анхны тохиолдол” гээд, “Өнөөг хүртэл зөвхөн үеийн доторх орчныг судалж ирсэн хүрээг ‘тархи-даавар-үе мөч’-ийг холбосон, бие махбодыг бүхэлд нь хамарсан тэнхлэг болгон өргөжүүлсэн нээлт юм” гэж онцлов. Тэрбээр цааш нь “Энэ нь остеоартрит зэрэг насжилттай холбоотой үе мөчний өвчнийг ‘биеийн ерөнхий эрүүл мэндийн асуудал’ гэж авч үзэн, эмчилгээний шинэ чиглэл нээх боломж бүрдүүлнэ” хэмээн мэдэгдэв.

Гэхдээ энэ үр дүнг “цусны даралтыг бууруулбал остеоартритаас сэргийлж эсвэл эмчилж болно” гэж ойлгоход эрт байна. 

Кёнхи их сургуулийн Анагаах ухааны сургуулийн Дотоод шүүрэл, бодисын солилцооны тэнхим болон Дижитал эрүүл мэндийн төвийн профессор Ли Сан Ёль Солонгосын шинжлэх ухаан, технологийн медиа төвд өгсөн ярилцлагадаа “Энэхүү судалгаа нь остеоартритыг үе мөчний энгийн элэгдлээс илүү өргөн хүрээнд авч үзэж, биеийн бодисын солилцоо болон дотоод шүүрлийн орчинтой холбон тайлбарласнаараа, мөн зүрх судас, бодисын солилцооны эрүүл мэндийг үе мөчний эрүүл мэндтэй хамтатган авч үзэх үндэслэл гаргаснаараа ач холбогдолтой” гээд, “Гэхдээ рецепторыг чиглэсэн эмчилгээний үр нөлөө, аюулгүй байдлыг цаашдын хэтийн эмнэлзүйн туршилтаар баталгаажуулах шаардлагатай” гэж мэдэгдэв.

Профессор Рю мөн “Энэхүү үр дүн нь голчлон хүний статистик мэдээлэл болон хулганы туршилтад тулгуурласан тул хүнд үзүүлэх эмчилгээний үр нөлөөг цаашид эмнэлзүйн судалгаагаар баталгаажуулах шаардлагатай” хэмээн нэмж хэлэв.

×