Năm 2008, các bác sĩ từ nhiều quốc gia trên thế giới tập trung tại Seoul đã nhấn mạnh tầm quan trọng của quyền tự chủ chuyên môn y tế và tính độc lập trong thực hành lâm sàng. Tuyên bố gồm 12 nội dung, trong đó khẳng định bác sĩ khám chữa bệnh cho bệnh nhân phải có thể đưa ra quyết định y khoa mà không bị chi phối bởi những sức ép bất chính từ chính phủ, bệnh viện hoặc các cơ quan chi trả chi phí y tế. Văn kiện này được gọi là “Tuyên bố Seoul”, theo tên thành phố đăng cai.
Tháng 09-2026, tức 18 năm sau, các hiệp hội y khoa khu vực châu Á - châu Đại Dương sẽ trở lại Seoul để thảo luận vấn đề tương tự. Trọng tâm là mức độ cần bảo đảm cho phán đoán chuyên môn của bác sĩ khi điều trị bệnh nhân và trách nhiệm đi kèm với phán đoán đó.
Hiệp hội Y khoa Hàn Quốc ngày 26 cho biết sẽ tổ chức “Đại hội Seoul 2026 của Liên đoàn Hiệp hội Y khoa châu Á - châu Đại Dương (CMAAO)” từ ngày 02 đến 04-09-2026 tại khách sạn Ambassador Seoul Pullman, quận Jung, Seoul. Theo hiệp hội, khoảng 80 người, trong đó có đại diện các hiệp hội y khoa của 11 quốc gia, dự kiến tham dự.
Chủ đề chính của đại hội lần này là “Quyền tự chủ chuyên môn trong y tế (Professional Autonomy in Medicine)”.
Tự chủ trong khám chữa bệnh không chỉ là quyền của bác sĩ
Khi nói đến “quyền tự chủ chuyên môn trong y tế”, nhiều người dễ nghĩ đó là quyền khám chữa bệnh theo ý muốn của bác sĩ.
Tuy nhiên, ý nghĩa của khái niệm này khác hẳn. Đây là nguyên tắc cho rằng phán đoán y khoa không được lung lay trước sự can thiệp bất chính của chính phủ, nhà quản lý bệnh viện hoặc cơ quan chi trả chi phí y tế. Điều đó cũng có nghĩa bác sĩ phải có thể quyết định phương án điều trị cần thiết dựa trên tình trạng bệnh nhân và các căn cứ y học.
Hiệp hội Y khoa Thế giới (WMA) đã đưa những nguyên tắc này vào “Tuyên bố Seoul về quyền tự chủ chuyên môn trong y tế và tính độc lập trong thực hành lâm sàng”, được thông qua tại Seoul năm 2008. Tinh thần của tuyên bố là chỉ khi có thể đưa ra quyết định cần thiết về mặt y khoa mà không bị tác động bất chính từ bên ngoài, ngành y mới có thể bảo đảm chất lượng chăm sóc và duy trì niềm tin giữa bác sĩ với bệnh nhân.
Dĩ nhiên, quyền tự chủ không đồng nghĩa với quyền tùy ý vô hạn. Tuyên bố Seoul sửa đổi năm 2018 quy định rõ phán đoán chuyên môn của bác sĩ cũng phải tuân thủ căn cứ y học, tiêu chuẩn điều trị và đạo đức nghề nghiệp. Đồng thời, phải tôn trọng quyền tự quyết của bệnh nhân về việc lựa chọn phương pháp điều trị.
Rốt cuộc, không thể chỉ nhìn quyền tự chủ y tế như vấn đề mở rộng quyền hạn của bác sĩ. Đây là vấn đề gắn với câu hỏi ai sẽ quyết định phương pháp điều trị cần thiết cho bệnh nhân và quyết định đó dựa trên căn cứ nào.
Quyền tự chủ được bảo đảm đến đâu tại các cơ sở y tế mỗi nước
Đại hội Seoul của CMAAO lần này sẽ xem xét các nguyên tắc nói trên đang được xử lý như thế nào trên thực tế tại các cơ sở y tế ở từng quốc gia châu Á - châu Đại Dương.
Tại hội thảo diễn ra ngày 03-09-2026, các hiệp hội y khoa tham dự sẽ trình bày thực trạng quyền tự chủ chuyên môn trong y tế, những vấn đề chính và các trường hợp liên quan ở nước mình. Do hệ thống y tế, cơ chế bảo hiểm và phương thức vận hành bệnh viện khác nhau giữa các quốc gia, những xung đột xoay quanh phán đoán chuyên môn của bác sĩ cũng như cách giải quyết có thể không giống nhau.
Tại phiên toàn thể ngày hôm sau, 04-09-2026, các đại biểu dự kiến thông qua nghị quyết chung về quyền tự chủ chuyên môn trong y tế, trên cơ sở những tham luận và thảo luận của các nước.
CMAAO là cơ chế tham vấn khu vực độc lập, không trực thuộc WMA
CMAAO là cơ chế để các hiệp hội y khoa quốc gia trong khu vực châu Á - châu Đại Dương thảo luận và trao đổi quan điểm về những vấn đề y tế.
CMAAO không phải là tổ chức trực thuộc WMA. Hai hiệp hội là những tổ chức riêng biệt nhưng hợp tác chặt chẽ. WMA xem CMAAO là một trong các đối tác thuộc nhóm tổ chức y tế khu vực.
CMAAO tập hợp ý kiến của các hiệp hội y khoa thành viên để thảo luận những vấn đề y tế trong khu vực châu Á - châu Đại Dương, sau đó truyền đạt kết quả đến giới y khoa quốc tế, trong đó có WMA. Có thể nói CMAAO đóng vai trò cầu nối giữa WMA, tổ chức quy tụ giới y khoa thế giới, với các hiệp hội y khoa khu vực.
Chủ tịch Hiệp hội Y khoa Hàn Quốc Kim Taek-woo trở thành người Hàn Quốc thứ tư giữ chức Chủ tịch CMAAO
Tại đại hội lần này, Chủ tịch Hiệp hội Y khoa Hàn Quốc Kim Taek-woo sẽ nhậm chức Chủ tịch nhiệm kỳ thứ 43 của Liên đoàn Hiệp hội Y khoa châu Á - châu Đại Dương (CMAAO).
Theo danh sách các đời chủ tịch chính thức của CMAAO, ông Kim là người thứ tư xuất thân từ một hiệp hội y khoa Hàn Quốc giữ cương vị này. Trước đó, các cựu chủ tịch Myung Joo-wan (1969-1971), Moon Tae-joon (1981-1983) và Kim Jae-jung (2005-2007) từng đảm nhiệm chức vụ.
Đây là lần đầu tiên sau 21 năm một chủ tịch Hiệp hội Y khoa Hàn Quốc nhậm chức Chủ tịch CMAAO, kể từ khi cựu Chủ tịch Kim Jae-jung đảm nhiệm cương vị này vào năm 2005.
Hiệp hội Y khoa Hàn Quốc cũng khuyến khích các bác sĩ trẻ từ nhiều nước tham dự đại hội lần này. Mục tiêu là mở rộng cơ hội để họ trực tiếp tìm hiểu các vấn đề y tế ở mỗi quốc gia và giao lưu với giới y khoa quốc tế.
Chủ tịch Kim Taek-woo nói: “Đại hội CMAAO lần này tổ chức tại Seoul sẽ là bước ngoặt quan trọng, góp phần nâng cao hơn nữa vị thế và vai trò quốc tế của ngành y Hàn Quốc. Dựa trên giá trị cốt lõi là quyền tự chủ chuyên môn trong y tế, chúng tôi sẽ trao đổi chặt chẽ hơn với các hiệp hội y khoa thành viên, đồng thời chủ động hơn nữa tham gia hợp tác y tế quốc tế và thảo luận chính sách”.
