Nếu có triệu chứng như đau ngực hay khó thở và đã đến bệnh viện nhưng kết quả kiểm tra là bình thường, liệu có thể yên tâm không?
Các nghiên cứu cho thấy phụ nữ có thể có nguy cơ cao hơn về các vấn đề tim mạch nghiêm trọng ngay cả khi không có nhiều mảng bám (khối mỡ hình thành từ cholesterol và chất viêm tích tụ trên thành mạch) trong động mạch vành (mạch máu tim) của họ. Phụ nữ có thể xuất hiện các dấu hiệu nguy hiểm ngay cả ở giai đoạn có ít mảng bám hơn so với nam giới. Sự khác biệt này đã được xác nhận qua các nghiên cứu.
Dấu hiệu nguy hiểm sớm hơn ở phụ nữ
Nhóm nghiên cứu từ Bệnh viện Đa khoa Massachusetts và Trường Y Harvard đã thực hiện kiểm tra CT tim (kiểm tra tình trạng mạch máu tim bằng CT) trên khoảng 4200 người trưởng thành có cơn đau ngực ổn định nhưng chưa bao giờ được chẩn đoán bệnh tim, và theo dõi trong khoảng 2 năm. Kết quả cho thấy, mặc dù tỷ lệ mảng bám ở phụ nữ thấp hơn so với nam giới, nhưng nguy cơ gặp các vấn đề tim mạch chính như nhồi máu cơ tim hay nhập viện liên quan đến tim lại có xu hướng gia tăng ở giai đoạn có ít mảng bám hơn. Kết quả nghiên cứu này đã được công bố trên tạp chí của Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA) 《Circulation: Cardiovascular Imaging》 vào ngày 23 tháng 2 năm 2026.
Nhóm nghiên cứu chỉ ra rằng một trong những lý do quan trọng cho sự khác biệt này là do cấu trúc mạch máu khác nhau. Động mạch vành của phụ nữ thường mảnh hơn so với nam giới, vì vậy ngay cả khi có cùng một lượng mảng bám, mức độ thu hẹp của mạch máu có thể trở nên nghiêm trọng hơn. Điều này có nghĩa là ngay cả những khối mỡ nhỏ cũng có thể ảnh hưởng lớn hơn đến dòng chảy máu.
Tăng gánh nặng do sự khác biệt về đường kính mạch máu
Điều đáng chú ý trong nghiên cứu này là không chỉ đánh giá lượng mảng bám tuyệt đối mà còn xem xét mức độ gánh nặng dựa trên kích thước mạch máu. Phụ nữ có thể không có nhiều mảng bám, nhưng do mạch máu tương đối nhỏ hơn, ảnh hưởng đến dòng chảy máu có thể lớn hơn, và thực tế, sự gia tăng nguy cơ đã được quan sát ở giai đoạn sớm hơn so với nam giới. Việc áp dụng cùng một tiêu chuẩn cho cả nam và nữ có thể không phản ánh đầy đủ nguy cơ của phụ nữ.
Cần đánh giá thêm sau kết quả kiểm tra bình thường
Phụ nữ có thể khó xác định rằng nguy cơ tim mạch thấp ngay cả khi có ít mảng bám hoặc kết quả kiểm tra gần với mức bình thường. Đặc biệt, nếu các triệu chứng như mệt mỏi, khó thở, hoặc khó tiêu lặp lại, cần xem xét tư vấn chuyên gia về khả năng bệnh tim thay vì chỉ đơn giản cho rằng đó là do căng thẳng hoặc vấn đề tiêu hóa. Sự khác biệt trong nhận thức về nguy cơ này cũng được chỉ ra là một vấn đề quan trọng trong thực hành lâm sàng.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng nghiên cứu này cho thấy cần điều chỉnh các tiêu chí đánh giá bệnh tim mạch một cách chi tiết hơn theo giới tính. Việc chức năng không bình thường xảy ra ngay cả khi mạch máu không bị tắc hoàn toàn là điều thường gặp hơn ở phụ nữ, điều này cũng có thể là lý do khiến nhận thức về nguy cơ bị chậm lại.
Tuy nhiên, kết quả này là một nghiên cứu phân tích lại dữ liệu từ một thử nghiệm lâm sàng cụ thể và không xác định nguyên nhân trực tiếp. Cần thận trọng khi áp dụng cho dân số chung không có triệu chứng vì nghiên cứu này tập trung vào bệnh nhân có cơn đau ngực ổn định. Nhóm nghiên cứu cũng giải thích rằng việc đánh giá nguy cơ cá nhân nên được thực hiện thông qua tư vấn chuyên gia. Nghiên cứu này lại một lần nữa xác nhận rằng bệnh tim có thể xuất hiện theo những cách khác nhau ở nam và nữ.
Q&A
Nguy cơ không được phát hiện trong kiểm tra
Q1. Nếu kết quả kiểm tra bình thường, tôi có thể không lo lắng về bệnh tim không?
A1. Không nhất thiết. Theo nghiên cứu này, phụ nữ có thể khó xác định rằng nguy cơ thấp ngay cả khi không có nhiều mỡ trong mạch máu hoặc kết quả kiểm tra gần với mức bình thường. Nếu triệu chứng tiếp tục hoặc gây khó khăn trong cuộc sống hàng ngày, có thể cần đánh giá thêm.
Triệu chứng 'ẩn' thường gặp ở phụ nữ
Q2. Tại sao triệu chứng tim mạch ở phụ nữ khó nhận biết?
A2. Phụ nữ thường có triệu chứng không điển hình như mệt mỏi, khó thở, khó tiêu, đau vai thay vì đau ngực điển hình. Những triệu chứng này dễ bị nhầm lẫn với căng thẳng hoặc vấn đề tiêu hóa, dẫn đến chẩn đoán bị chậm trễ.
Khi nào cần quay lại bệnh viện sau kiểm tra bình thường
Q3. Trong trường hợp nào tôi nên quay lại bệnh viện?
A3. Nếu kết quả kiểm tra bình thường nhưng triệu chứng lặp lại hoặc ngày càng nghiêm trọng hơn, nên tham khảo ý kiến chuyên gia. Đặc biệt, nếu cảm thấy khó thở hoặc mệt mỏi hơn bình thường, cần kiểm tra khả năng bệnh tim.
Cần xem xét kiểm tra CT tim nếu có triệu chứng này
Q4. Ai cần kiểm tra CT tim?
A4. Những người có cơn đau ngực kéo dài hoặc khó thở, hoặc có các yếu tố nguy cơ như huyết áp cao, tiểu đường, mỡ máu cao có thể cần kiểm tra. Tuy nhiên, việc cần kiểm tra hay không phụ thuộc vào tình trạng cá nhân, vì vậy nên tham khảo ý kiến chuyên gia.
